Κουρσάλ: ο πλωτός κινηματογράφος της Θεσσαλονίκης

koursal_tolis

Τον Ιούνιο του 1925 εμφανίζονται στις εφημερίδες της Θεσσαλονίκης οι πρώτες διαφημίσεις για τη λειτουργία ενός πλωτού κινηματογράφου στην παραλία της πόλης.

Σύμφωνα με την έρευνα του κ. Νίκου Θεοδοσίου, ο κινηματογράφος “Κουρσάλ” ή “Gerusaleme” για αρκετούς Θεσσαλονικείς, ήταν ένα τολμηρό εγχείρημα ενός πολυμήχανου Εβραίου επιχειρηματία της Θεσσαλονίκης, μιας πόλης που στα μέσα της δεκαετίας του ’20 γνώριζε μεγάλη πολιτιστική άνθηση καθώς ήταν κέντρο των συμμάχων και χιλιάδες στρατιώτες από κάθε γωνιά της Ευρώπης, μαζί με τις οικογένειες τους, συνυπήρχαν εκεί για αρκετά χρόνια.

«Μια φαρδιά σανίδα με κάγκελα εκατέρωθεν, οδηγούσε από το μουράγιο στο κατάστρωμα, όπου είχαν τοποθετηθεί τα καθίσματα και η οθόνη, ένα μεγάλο λευκό καραβόπανο, που κυμάτιζε σαν σημαία στο βραδινό αεράκι, με αποτέλεσμα οι εικόνες να μην είναι και τόσο καθαρές.

Οι ταινίες που έπαιζε το πλωτό αυτό σινεμά ήταν δευτέρας προβολής, αυτό όμως δεν ενδιέφερε και τόσο τον κόσμο, που πήγαινε εκεί για ν’ απολαύσει τον δροσερό μπάτη πίνοντας την γκαζόζα, το σινάλκο ή τη γρανίτα του. Μόνιμη πελατεία του σινέ GERUSALEME ήταν οι εβραϊκές οικογένειες που έμεναν στον Δεύτερο μώλο, τη σημερινή οδό Προξένου Κορομηλά, και στην οδό Μητροπόλεως. Τα καλοκαιρινά βράδια έφευγαν από τα σπίτια τους, σωστά καμίνια, και πήγαιναν στη θάλασσα για να δροσιστούν», γράφει ο Κ. Τομανάς, στο βιβλίο του «Οι κινηματογράφοι της Παλιάς Θεσσαλονίκης».

Οι πρώτες αντιδράσεις για τον διαφορετικό αυτό κινηματογράφο δεν άργησαν να φανούν. Στις 23 Αυγούστου 1925 δημοσιεύεται στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας «Μακεδονία» άρθρο με τίτλο «Κουρσάλ: η παρδαλή μαούνα». Ο αρθογράφος Κ.Δ. Καραβίδας φανερά ενοχλημένος σχολίαζε χαρακτηριστικά: «ο πλέον καθυστερημένος δήμαρχος της εσχάτης των πόλεων της πενιχροτέρας αισθητικής, θα εθεώρει ως πρώτον καθήκον του την πυρπόλησιν της μαούνας, εξορίας δε ψήφισμα θα εζητείτο δια πάντα  όστις θα εύρισκε δάκρυα επί της αφανιζομένης ωραιότητος».

Το τέλος του Κουρσάλ ήρθε νωρίς. Αμέσως μετά το τέλος του καλοκαιριού ο πλωτός κινηματογράφος έπαψε να λειτουργεί. Ευτυχής για την έκβαση αυτή ο ανταποκριτής του περιοδικού «Κινηματογραφικός Αστήρ» τηλεγραφεί: «Το Κουρσάλ, ο περίφημος πλωτός Κινηματογράφος έλαβε πάλιν την μορφήν παληομαούνας και κατέλαβε την προτέραν του θέσιν μεταξύ των ρημαγμένων καραβιών».

Σύμφωνα με ένα μεταγενέστερο δημοσίευμα της εφημερίδας «Μακεδονία» στις 27 Αυγούστου, ο πλωτός κινηματογράφος ως απλή μαούνα πλέον, επρόκειτο να μεταφερθεί στην Παλαιστίνη για να χρησιμοποιηθεί ως πλωτή σχολή Δοκίμων.

 
Μπορείτε να παρακολουθήσετε το ντοκιμαντέρ του Νίκου Θεοδοσίου για το Κουρσάλ εδώ
Μπορείτε να βρείτε την αρχική φωτογραφία του Χρήστου Τόλη εδώ