Λεονάρντ Κοέν: Oι πραγματικές ιστορίες πίσω από τα τραγούδια του

 - Oh, let me see your beauty when the witnesses are gone. (Dance me to the end of love)

- How can I begin anything new with all of yesterday in me? (Beautiful Losers)

- There is a crack in everything. That's how the light gets in. (Selected Poems 1956- 1968)

 

Στις 21 Σεπτεμβρίου του 1934 γεννιέται ο τραγουδιστής, συνθέτης και ποιητής Λεονάρντ  Κοέν στο Μόντρεαλ του Καναδά. Γόνος εβραϊκής οικογένειας, χάνει σε μικρή ηλικία τον πατέρα του και μυείται από τα εφηβικά κιόλας χρόνια  του στη μουσική μέσω της συμμετοχής του σε ένα κάντρυ μουσικό συγκρότημα.  Η ενασχόληση του με την ποίηση, από την άλλη, ξεκινά από τα φοιτητικά του χρόνια, όταν και εκδίδει τις πρώτες του ποιητικές συλλογές.

Στις 29 Οκτωβρίου 1959 σε ηλικία 25 ετών, ο Κοέν αποκτά το πρώτο του διαβατήριο και με 1500 δολάρια στην τσέπη αποφασίζει να γυρίσει τον κόσμο. Έρχεται σε επαφή με τη φύση, κάνει ενδιαφέρουσες γνωριμίες, φλερτάρει, ερωτεύεται, αποχωρίζεται ,απογοητεύεται και συλλέγει εν γένει εμπειρίες που θα σημαδέψουν την καλλιτεχνική του ματιά. Στα τραγούδια του και τα ποιήματά του ασχολείται κυρίως με την μοναξιά ,τον έρωτα, τον θάνατο, το ενδιαφέρον όμως είναι πως δίνεται η εντύπωση πως όλα τα τραγούδια του κρύβουν μια συγκεκριμένη ιστορία και αναφέρονται σε συγκεκριμένα πρόσωπα.

 

 

 

Στις 27 Δεκεμβρίου 1967 εκδίδεται ο πρώτος δίσκος του με τίτλο Songs of  Leonard Cohen.   Επιθεωρεί τον έρωτα, την μοναξιά, την διαρκή κίνηση του ταξιδιού με διάθεση ανιχνευτική.

Travelling lady, stay awhile
Until the night is over.
I'm just a station on your way,
I know I'm not your lover.
(winter lady)

O come with me my little one, we will find that farm
And grow us grass and apples there and keep all the animals warm.
And if by chance I wake at night and I ask you who I am,
O take me to the slaughterhouse, I will wait there with the lamb.
With one hand on the hexagram and one hand on the girl
I balance on a wishing well that all men call the world.
(Stories of the street)

 

 

Στην Ύδρα το 1960 γνωρίζει την Μαριάννε Ίλεν μέσω ενός κύκλου καλλιτεχνών και διανοούμενων. Εκείνη είναι τότε σύντροφος του συγγραφέα και μελετητή Άξελ  Γιένσεν, με τον οποίο είχε αποκτήσει και έναν γιο. Ο Κοέν γοητεύεται από την Μαριάννε και γρήγορα καταλήγουν μαζί, αφού προηγουμένως ο σύντροφός της την εγκαταλείπει για μια άλλη γυναίκα. Η Μαριάννε γίνεται η μούσα του, τον εμπνέει  και ωθεί τον Κοέν να αφιερωθεί  στο γράψιμο ακόμα και για 15 ώρες τη μέρα. Η μεταξύ τους σχέση καταλήγει να γίνει και βιβλίο από τον Χάρι Χεστχάμαρ με τίτλο So long Marianne.

 

 

Στην Μαριάννε αφιερώνει και πολλά άλλα τραγούδια του όπως το Bird on a Wire, το οποίο και συνθέτει την περίοδο που ήταν μαζί.

Like a bird on the wire,
Like a drunk in a midnight choir
I have tried in my way to be free.
Like a worm on a hook,
Like a knight from some old fashioned book
I have saved all my ribbons for thee.
If I, if I have been unkind,
I hope that you can just let it go by.
If I, if I have been untrue
I hope you know it was never to you.
 (Bird on a wire)

Όταν χρόνια μετά ο Κοέν πληροφορείται τον θάνατο της πρώην αγαπημένης του, της απευθύνει μια συγκινητική αποχαιρετιστήρια επιστολή, που επισφραγίζει τις ευτυχισμένες στιγμές που μοιράστηκαν κάποτε οι δυο τους.

«Λοιπόν, Marianne, έφτασε αυτή η ώρα που παραμεγαλώσαμε και τα σώματά μας αρχίζουν να καταρρέουν... Νομίζω πως θα σε ακολουθήσω πολύ σύντομα. Θέλω να ξέρεις πως είμαι σε απόσταση αναπνοής πίσω σου - αν απλώσεις το χέρι σου νομίζω ότι μπορείς να αγγίξεις το δικό μου! Να ξέρεις ότι πάντα σε αγαπούσα, για την ομορφιά σου και τη σοφία σου, αλλά δεν χρειάζεται να πω περισσότερα, γιατί τα γνωρίζεις καλά. Τώρα όμως, θέλω απλά να σου ευχηθώ να έχεις ένα πολύ καλό ταξίδι.  Αντίο παλιά μου φίλη. Σου στέλνω απέραντη αγάπη. Τα λέμε σύντομα...»

 

 

Συνεχίζει τη ζωή του ταξιδεύοντας και αποκομίζοντας εμπειρίες. Θέλει να διαγράψει μια επιτυχημένη καριέρα στο τραγούδι. Στο ξενοδοχείο  Τσέρσι γνωρίζει την Τζάνις Τζόπλιν και περνούν ένα βράδυ μαζί.  Για εκείνη γράφει το τραγούδι του Chelsea Hotel #2.

I remember you well in the Chelsea Hotel
You were famous, your heart was a legend.
You told me again you preferred handsome men
But for me you would make an exception.
And clenching your fist for the ones like us
Who are oppressed by the figures of beauty,
You fixed yourself, you said, "Well never mind,
We are ugly but we have the music."
(Chealsea Hotel #2)

 

 

O Κοέν  γνωρίζει την Σούζαν Ελροντ με την οποία αποκτά δυο παιδιά, τον Άνταμ και την Λόρκα.

And you want to travel with her, and you want to travel blind
And you know that she will trust you
For you've touched her perfect body with your mind
(Suzanne)

 

 

Ο Κοέν είχε απαντήσει αινιγματικά πως δυσκολεύεται να θυμηθεί την πραγματική ιστορία για την οποία γράφτηκαν οι στίχοι του τραγουδιού Famous Blue Raincoat. Το τραγούδι είναι γραμμένο σε μορφή επιστολής και αφηγείται την ιστορία ενός ερωτικού τριγώνου. Ο καλλιτέχνης θα εξομολογηθεί  «Πάντοτε αισθανόμουν πως υπήρχε ένα αόρατο αρσενικό που παραπλανεί τη γυναίκα με την οποία είμαι. Τώρα, αν αυτό είναι ένα είδος μετενσάρκωσης ή απλή φαντασίωση, δεν μπορώ να θυμηθώ. Είχα πάντα την αίσθηση πως είτε υπήρξα εκείνη η φιγούρα σε σχέση με ένα άλλο ζευγάρι, ή ότι υπήρχε μια τέτοια φιγούρα σε σχέση με τη δική μου σχέση. Δεν θυμάμαι καλά, αλλά όντως είχα αυτή την αίσθηση, ότι πάντοτε υπήρχε ένα τρίτο μέλος, μερικές φορές  εγώ, μερικές φορές ένας άλλος άνδρας, μερικές φορές μια άλλη γυναίκα»

Ερωτώμενος για την προσωπική του ζωή σε συνέντευξή του, ο Κοέν θα απαντήσει «δεν σκέφτηκα ποτέ πως είχα επιτυχία στον έρωτα. Επιζητούσα την συντροφιά των γυναικών και την σεξουαλική έκφραση της φιλίας και της επικοινωνίας.»

If you want a boxer,
I will step into the ring for you
And if you want a doctor,
I'll examine every inch of you
If you want a driver, climb inside
Or if you want to take me for a ride,
You know you can
I'm your man
(Ι'm your man)

 

 

Για το τραγούδι του Boogie Street,που περιλαμβάνεται στο δίσκο του Ten New Songs (2001), ο Κοέν έχει πει πως «πως κατά τη διάρκεια της ημέρας το Boogie Street είναι μέρος έντονης διαφημιστικής δραστηριότητας, ενώ το βράδυ γίνεται πεδίο σεξουαλικής ανταλλαγής.»

A sip of wine, a cigarette,
And then it’s time to go.
I tidied up the kitchenette;
I tuned the old banjo.
I’m wanted at the traffic-jam.
They’re saving me a seat.
I’m what I am, and what I am,
Is back on Boogie Street.
(Boogie Street)

 

 

Το γνωστότερο τραγούδι του -κατά γενική ομολογία- είναι το Dance me to the end of love, ένα ερωτικό -εκ πρώτης ανάγνωσης- τραγούδι. Στην πραγματικότητα,όμως, είναι μια αναφορά στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπως σημειώνει ο ίδιος ο καλλιτέχνης. Χαρακτηριστικά θα πει για την ιστορία του συγκεκριμένου τραγουδιού «Όμως το συγκεκριμένο (τραγούδι) το εμπνεύστηκα απλά επειδή γνώριζα ή άκουγα ότι δίπλα στα κρεματόρια, σε κάποια στρατόπεδα θανάτου υπήρχε μία ομάδα μουσικών, που αποτελούνταν από ένα κουαρτέτο εγχόρδων, οι οποίοι υποχρεώνονταν να παίζουν κάθε φορά που εξελισσόταν η διαδικασία αυτής της φρίκης. Και αυτούς τους ανθρώπους που έπαιζαν, τους περίμενε η ίδια τρομακτική μοίρα. Και υποχρεώνονταν να παίζουν κλασική μουσική, την ώρα που οι συγκρατούμενοί τους θανατώνονταν και καίγονταν. Αυτή η μουσική λοιπόν το “χόρεψέ με στην ομορφιά σου με ένα φλεγόμενο βιολί” εννοεί συμβολικά σαν ομορφιά το τέλος της ύπαρξης, και το στοιχείο του πάθους που διέπει κάθε ολοκλήρωση.»

Dance me to your beauty with a burning violin
Dance me through the panic till I'm gathered safely in
Touch me with your naked hand or touch me with your glove
Dance me to the end of love 
(Dance me to the end of love)