Περί Ιθάκης…

Ιθακη1

Της Μυρτώς Καρύδη.

Τελικά δεν είναι και τόσο χάλια η Ιθάκη… Έχεις την ησυχία σου στο κάτω-κάτω. Περασμένα τα ταξίδια σου, και ο δρόμος για το σπίτι να έχει σβήσει καιρό τώρα. Απλώνεσαι στην αμμουδιά ολημερίς, με τις μαϊμούδες να σου τραγουδάνε τα δικά τους. Μα είχε μαϊμούδες στο νησί; Τί είναι αλήθεια και τί ψέμα; Αν είσαι ευτυχισμένος δεν έχει σημασία… Ή μήπως έχει;

Σάμπως δεν θα ‘σαι πιο ευτυχισμένος σπίτι σου; Νομίζω θα τρίζουν τα κόκαλα του Καβάφη… Αυτά παθαίνεις άμα δεν μπορείς να σκεφτείς δικό σου ποίημα… Την πληρώνουν οι παλιοί. Προκαλεί και αυτός ο χριστιανός την τύχη του όμως.. Να μας μιλά για προορισμούς και δρόμους… Αρχή, τέλος και στην μέση τρέχουμε: τί θες και μας τα μπλέκεις; Λες και είμαστε όλοι πλασμένοι για Οδύσσεια. Οι μισοί δεν ξεκινάνε καν. Τί δεν τα‘μαθες; Πλέον πατάς ένα κουμπί και σκάει η βόμβα στου αλλουνού το μάτι. Ούτε πλοία, ούτε ξύλινα άλογα.. μπαμ-μπαμ! Από τον καναπέ. Α! ούτε για το GPS σου ‘παν; Καλά πως ζούσατε στην Αλεξάνδρεια βρε παιδάκι μου;;; Ένα ρολόι ήθελε ο Οδυσσέας να του λέει «Στο πέμπτο κύμα στρίψτε αριστερά». Και άμα χάσει την στροφή, μην μου αγχώνεσαι: επαναπροσδιορισμός νέας διαδρομής!

Ανακεφαλαιώνω λοιπόν. Εκτός τόπου και χρόνου ο φίλτατος Καβάφης… και όμως γιατί διαβάζω την «Ιθάκη» και ανατριχιάζω ακόμα; Είναι το τέλος, τέλος ή σκοπός? Κοιτάω γύρω μου στο μετρό και αναρωτιέμαι αν ο προορισμός είναι η επόμενη στάση ή το νεκροταφείο. Μπορεί να είναι και τα μάτια σου, ποιός ξέρει;

Για μένα Ιθάκη δεν υπάρχει – ή τουλάχιστον δεν είναι μόνο μια. Δεν μπορεί να είσαι ο ίδιος σαν πρώτα… Αν δεν άλλαξες σταλιά τότε άδικο το ταξίδι φίλε μου. Και έτσι όπως αλλάζεις εσύ, όπως αλλάζει ο Οδυσσέας, πώς είναι δυνατόν να παραμείνει ίδια η Ιθάκη σου; Στο κάτω-κάτω σε συναγωνίζεται: πρέπει να είναι πάντα μπροστά σου, πάντα ιδανική. Να θέλεις να την κυνηγάς… Μα μόλις πατήσεις σε στεριά αλλάζεις πάλι γνώμη. Βολεύεσαι. Και εδώ καλά είναι. Όπου γης και πατρίς. Δεν είναι όπως η Ιθάκη σου όμως. Η Ιθάκη σου ποτέ δεν μένει στάσιμη μα και πάντα θυμίζει σπίτι. Είναι πάντα ένα βήμα πιο κοντά και πάλι δεν την φτάνεις.

Δεν είναι σκοπός η Ιθάκη, είναι άνθρωπος. Ο αντικατοπτρισμός σου, ο ιδανικός εαυτός, η κορύφωση του είναι σου. Για αυτό δεν την φτάνεις ποτέ. Αν την φτάσεις μετά τί; Ξεκινά άλλη Ιθάκη; Δεν κουράστηκες να κυνηγάς; Από την άλλη, η Ιθάκη εκτός από προορισμός είναι και το λιμάνι σου, από εκεί ξεκίνησες. Μα πως μπορεί να ξεκίνησες από το τέλος, ή από τον σκοπό; Αχ βρε Οδυσσέα εσύ φταις για όλα… δεν ξέρουμε καν αν υπήρξες και τώρα δες! Κυβερνάς τις άγρυπνες νύχτες μας.

Και ο Καβάφης μια Ιθάκη κυνηγούσε, το αν την έφτασε άγνωστον. Μπορεί και να μην είναι εκεί για να την φτάσουμε. Μπορεί απλά να στέκει αλαζονικά μπροστά μας, να μας θυμίζει όσα αφήσαμε πίσω κυνηγώντας το τίποτα. Και μην ακούσω για μάχες και αηδίες… Τα πήρε όλα το κύμα. Και τα λάφυρα, και την δόξα… κράτα την περηφάνια σου αν θες. Και τις αναμνήσεις. Μέχρι να στα κάψει το αλάτι. Και μένεις μόνος στην σχεδία να παλεύεις με την τρέλα και τη μνήμη…

Ένα είναι το συμπέρασμα: Βασανιζόταν ο Καβάφης και είπε να καταδικάσει και μας.
Ας είναι…

Μα και να την βρεις την Ιθάκη σου ποτέ δεν θα ‘σαι σίγουρος!
Ας είναι… τουλάχιστον θα πεθάνω κυνηγώντας – ευχή και κατάρα της ζωής που
διάλεξα.

Έμενα η Ιθάκη μου είναι μια άλλη εποχή. Ένας άλλος άντρας. Άλλες μουσικές, άλλες
χώρες.
Ας είναι…