Αλόννησος: Ξεκινά το πρόγραμμα εξάλειψης πλαστικής σακούλας

Σήμερα, 1η Δεκεμβρίου είναι μια ιδιαίτερη μέρα για το νησί της Αλοννήσου αφού ξεκινά το πρόγραμμα εξάλειψης πλαστικής σακούλας. Με αυτή την αφορμή μιλήσαμε με την Κα Ναταλία Ρουμελιώτη, Υπεύθυνη θεμάτων Παράκτιας Διαχείρισης του Δικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS.

Μιλήστε μας για τη δράση εξάλειψης της πλαστικής σακούλας στο νησί της Αλοννήσου. Πως προέκυψε αυτή η πρωτοβουλία;

Η δράση εντάσσεται στο πρόγραμμα «Αλόννησος χωρίς πλαστικές σακούλες», το οποίο υλοποιείται από το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS και τη MOm, με τη χρηματοδότηση του Ιδρύματος Thalassa και τη συνεργασία του Δήμου Αλοννήσου. Στόχος είναι η μείωση της χρήσης πλαστικής σακούλας μεταφοράς σε ένα νησί με ιδιαίτερη περιβαλλοντική αξία, καθιστώντας στην πράξη την Αλόννησο το πρώτο νησί «χωρίς πλαστική σακούλα» στην Ελλάδα. Η υλοποίησή του αναμένεται να συμβάλει στην προστασία του παράκτιου και θαλάσσιου περιβάλλοντος της Αλοννήσου, αλλά και να αναδείξει περαιτέρω το νησί ως έναν προορισμό εναλλακτικού τουρισμού.
Την τελευταία διετία η Πανελλαδική εκστρατεία εθελοντικών καθαρισμών «ΚΑΘΑΡΙΣΤΕ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ» από τη ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, επικεντρώνει στην ειδικότερη ανάδειξη του προβλήματος της πλαστικής σακούλας. Έτσι, λοιπόν, το πρόγραμμα «Αλόννησος χωρίς πλαστικές σακούλες» ήρθε ως φυσική συνέχεια.

Πόσο μεγάλο πρόβλημα είναι τα θαλάσσια απορρίμματα;

Τα θαλάσσια απορρίμματα είναι ένα από τα πιο προφανή δείγματα της αρνητικής επίδρασης των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στο θαλάσσιο περιβάλλον, με αποδεδειγμένες αισθητικές, περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, καθώς και με κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται συσσώρευση πλαστικών στις θαλασσινές σπηλιές που το είδος μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus) χρησιμοποιεί για αναπαραγωγή, υποβαθμίζοντας πάρα πολύ τον οικότοπό του και προκαλώντας, πολλές φορές, θνησιμότητα ειδικά στα νεαρά και νεογνά άτομα.

Πώς συμβάλλει το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS σε αυτή την πρωτοβουλία;

Στο πλαίσιο του προγράμματος, θα:
• Διανεμηθούν στα νοικοκυριά του νησιού 2.000 πάνινες τσάντες από 100% βαμβάκι για την εξυπηρέτηση των καθημερινών αναγκών.
• Εφαρμοστεί μια ευρεία γκάμα εργαλείων ενημέρωσης-ευαισθητοποίησης.
• Υλοποιηθούν δράσεις εκπαίδευσης μαθητών, βιωματικά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς, εθελοντικοί καθαρισμοί ακτών, καθώς και εργαστήρια διαβούλευσης με τη συμμετοχή των τοπικών φορέων.

Πώς δέχθηκαν την πρωτοβουλία οι επαγγελματίες του νησιού;

Οι επαγγελματίες του νησιού έχουν ανταποκριθεί θετικά στην ιδέα εξάλειψης πλαστικής σακούλας μεταφοράς από το νησί της Αλοννήσου. Μάλιστα, οι ιδιοκτήτες των σούπερ μάρκετ έχουν ήδη αποφασίσει να σταματήσουν να διαθέτουν πλαστικές σακούλες στους πελάτες τους. Την αρχή σε αυτήν την προσπάθεια θα σηματοδοτήσει η 1η Δεκεμβρίου 2015, οπότε θα ξεκινήσει η διανομή πάνινων τσαντών και ενημερωτικού υλικού στους κατοίκους τους νησιού.

Μπορείτε να μας αναφέρετε τα πιο σημαντικά προβλήματα που προκαλεί η έντονη χρήση πλαστικής σακούλας;

To μικρό βάρος, σε συνδυασμό με την υψηλή αντοχή, ήταν οι ιδιότητες που έκαναν τις πλαστικές σακούλες ιδιαίτερα δημοφιλείς τη δεκαετία του ’70. Χρησιμοποιούνται τις περισσότερες φορές για λίγα μόνο λεπτά, και παραμένουν στο περιβάλλον για περισσότερα από 500 χρόνια. Εκτιμάται ότι το 2010 στην Ευρώπη χρησιμοποιήθηκαν 98,6 δις πλαστικές σακούλες(Bio Intelligence Service, 2011). Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, στην Ελλάδα καταναλώνονται 269 σακούλες ανά άτομο/έτος. Οι πλαστικές σακούλες αν δεν καταλήξουν σε χώρους υγειονομικής ταφής,ταξιδεύουν εύκολα προς το θαλάσσιο περιβάλλον όσο μακριά και να απορριφθούν από αυτό. Οι πλαστικές σακούλες αποτελούν απειλή για τους θαλάσσιους οργανισμούς, καθώς αυτοί είτε παγιδεύονται σ’ αυτές είτε τις καταναλώνουν. Θαλάσσιες χελώνες και θαλάσσια θηλαστικά μπορούν να καταπιούν πλαστικές σακούλες επειδή μοιάζουν με την τροφή τους, με αποτέλεσμα να μειώνεται η ικανότητα τροφοληψίας, αναπνοής και κολύμβησης.

Επιπλέον, οι πλαστικές σακούλες δεν παραμένουν ατόφιες στο περιβάλλον, αλλά κατακερματίζονται σε αμέτρητα μικροσκοπικά σωματίδια διαμέτρου μικρότερης των 5 χιλιοστών (μικροπλαστικά), σε χρονικό διάστημα μηνών ή ετών, λόγω της επίδρασης της υπεριώδους ακτινοβολίας και των κυμάτων/ρευμάτων και άλλων διεργασιών. Τα μικροπλαστικά αποτελούν «τοξικό χάπι» για τους οργανισμούς που τα καταπίνουν, καθώς περιέχουν τοξικές ουσίες που επηρεάζουν το ορμονικό σύστημα. Επίσης, προκαλούν αισθητική ρύπανση μειώνοντας την τουριστική αξία παράκτιων περιοχών.

Υπάρχουν βλέψεις προκειμένου να εξαπλωθούν σε όλη τη χώρα αντίστοιχου είδους συνέργειες και δράσεις;

To Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Έργο LIFE DEBAG «Ολοκληρωμένη εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τη μείωση της πλαστικής σακούλας στο θαλάσσιο περιβάλλον» (LIFE14 GIE/GR/001127), που ξεκίνησε την 1η Σεπτεμβρίου και υλοποιείται με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέχρι τις 31 Μαρτίου 2018, οπότε και ολοκληρώνεται η τυπική διάρκειά του, το Έργο θα υλοποιήσει ευρεία εκστρατεία ενημέρωσης με άξονα το τεράστιο οικολογικό αποτύπωμα των πλαστικών σακουλών στο θαλάσσιο περιβάλλον. Παράλληλα, αξίζει να αναφερθεί πως το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS έχει ήδη γίνει δέκτης ενδιαφέροντος υλοποίησης αντίστοιχων δράσεων και από άλλες περιοχές της χώρας.

Ποιο είναι το μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε με αφορμή το συγκεκριμένο πρόγραμμα;

Τα τελευταία χρόνια, βλέπουμε να προωθούνται συνεχώς πολιτικές που καταστρατηγούν τη περιβαλλοντική νομοθεσία και παραβιάζουν κάθε περιβαλλοντικό κεκτημένο. Γνωρίζουμε πλέον τις πολύπλευρες επιπτώσεις που έχουν τα θαλάσσια απορρίμματα και τους τρόπους για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. Παράλληλα, όμως, θα πρέπει να εκφράσουμε ως πολίτες την προσωπική μας δέσμευση να αποτελέσουμε μέρος της λύσης, αφού είμαστε και μέρος του προβλήματος.

.