«Τιμή μου η τιμή του κόμματος»

ploumpidis

Είναι μερικές φορές αμήχανη στιγμή όταν ξεκινάς να γράψεις για ανθρώπους που υπήρξαν σύγχρονοι ήρωες, επαναστάτες, από την αρχή μέχρι το τέλος αντικομφορμιστές, υπηρέτες ενός σκοπού ανώτερου, της ελευθερίας. Και είναι αμήχανη γιατί όσο προχωράς την έρευνά σου για εκείνους, διαπιστώνεις πως “έφυγαν” προδωμένοι από τους ίδιους τους συντρόφους τους. Στις 27 Νοεμβρίου 1952, η ΚΕ του ΚΚΕ, ανακοινώνει από το εξωτερικό ότι ο συλληφθείς Νίκος Πλουμπίδης είναι “από 27ετίας πράκτορας της Ασφάλειας”.

Ο Νίκος Πλουμπίδης γεννήθηκε στην Αρκαδία το 1902. Σπούδασε εκπαιδευτικός και ήδη από το 1926 έγινε μέλος του ΚΚΕ. Υπήρξε μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής Δημοσιοϋπαλληλικής Ομοσπονδίας και λίγο αργότερα της Πανυπαλληλικής Συνομοσπονδίας αλλά και ηγετικό στέλεχος της Ενωτικής Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδος (ΕΓΣΕΕ).

Στη διάρκεια της δικτατορίας του Μεταξά, περνά στην παρανομία, γίνεται μέλος του πολιτικού γραφείου του ΚΚΕ και μαζί με τον Γιώργο Σιάντο αναλαμβάνουν την καθοδήγηση της λεγόμενης Παλιάς Κεντρικής Επιτροπής (ΠΚΕ). Η κατοχή θα τον βρει κρατούμενο στο νοσοκομείο “Σωτηρία”, καθώς έπασχε από φυματίωση, αλλά θα δραπετεύσει τελικά από εκεί, μαζί και με άλλους συντρόφους του. Σε όλη τη διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης, υπήρξε ηγετική προσωπικότητα του εργατικού ΕΑΜ.

Στα τέλη του 1947 το ΚΚΕ τίθεται εκτός νόμου, η ηγεσία του φεύγει για τα βουνά της Πίνδου, αλλά ο Πλουμπίδης παραμένει στην πρωτεύουσα, αναλαμβάνοντας την καθοδήγηση των παράνομων οργανώσεων του κόμματος σε Αθήνα και Πειραιά. Με το τέλος του Εμφυλίου, τέθηκε επικεφαλής της παράνομης κομματικής οργάνωσης εσωτερικού, φροντίζοντας και την έκδοση της εφημερίδας “Δημοκρατικός”, που αποτελούσε και το νόμιμο προσωπείο του παράνομου ΚΚΕ.

Όταν το επίσης ιστορικό στέλεχος του ΚΚΕ, Νίκος Μπελογιάννης, συνελήφθη στις 20 Δεκεμβρίου 1950, μαζί με 90 ακόμη στελέχη του κόμματος, ο Πλουμπίδης κατάφερε να διαφύγει και έκτοτε κρυβόταν σε διάφορα κρησφύγετα. Στις 13 Νοεμβρίου 1951, η Ασφάλεια ανακαλύπτει δύο παράνομους ασυρμάτους του ΚΚΕ. Τότε, ο Νίκος Μπελογιάννης και επτά ακόμα σύντροφοί του (Δημήτρης Μπάτσης (διαπρεπής οικονομολόγος), Η. Αργυριάδη, Ν. Καλούμενος, Χ. Τουλιάτος, Μ. Μπιομπιάνος, Τ. Λαζαρίδης και Έλλη Παππά), καταδικάζονται σε δις εις θάνατον, με την κατηγορία της προδοσίας της πατρίδας.

Τότε, ο Νίκος Πλουμπίδης, θέλοντας να σώσει τον φίλο, σύντροφό του και εμβληματική προσωπικότητα της Αριστεράς, Νίκο Μπελογιάννη, στέλνει ανοικτή επιστολή, με τα δαχτυλικά του αποτυπώματα επάνω, στην οποία αναφέρει ότι οι ασύρματοι που είχαν εντοπιστεί και επί των οποίων στηρίχθηκε το κατηγορητήριο ελέγχονταν από τον ίδιο και όχι από τον Μπελογιάννη.

Η επιστολή ανέγραφε συγκεκριμένα τα εξής:

«1. Εγώ και όχι ο Μπελογιάννης είμαι υπεύθυνος για την παράνομη οργάνωση του ΚΚΕ. Κατά συνέπεια ευθύνομαι για όλες τις πρωτοβουλίες και ενέργειες αυτής της οργάνωσης.

2. Δεν έχω σκοπό να παραστήσω τον γενναιόψυχο εκ του ασφαλούς. Δεσμεύομαι να παραδοθώ στις Αρχές για να δικαστώ, ευθύς μόλις η καταδίκη του φίλου μου και συντρόφου Μπελογιάνη ακυρωθεί.
Νίκος Πλουμπίδης, μέλος της Κ.Ε. του ΚΚΕ.

Υ.Γ. Πολλοί είναι εκείνοι που γνωρίζουν τον γραφικό μου χαρακτήρα. Εντούτοις για το γνήσιο της επιστολής, προσθέτω τα δακτυλικά μου αποτυπώματα.

Αθήνα 12-3-1952».

Αυτή η κίνηση κρίνεται, από την ΚΕ του ΚΚΕ, που βρισκόταν στο Βουκουρέστι, “χαφιέδικη” και ο Νίκος Πλουμπίδης χαρακτηρίζεται με επίσημη ανακοίνωση της ΚΕ “πράκτορας της Ασφάλειας και των Άγγλων”, ενώ διαγράφεται και από το Πολιτικό Γραφείο του κόμματος. Παρά τη στάση του κόμματος, ο Πλουμπίδης αρνείται να αποκηρύξει το ΚΚΕ, δηλώνει ότι θα πεθάνει κομμουνιστής, ενώ φέρεται να είπε “Τιμή μου η τιμή του κόμματος”, όταν η ΚΕ του ΚΚΕ τον χαρακτήρισε χαφιέ.

Το στρατοδικείο καταδικάζει το Νίκο Πλουμπίδη σε δις εις θάνατον, με την κατηγορία της κατασκοπείας. Στις 14 Αυγούστου 1954 μεταφέρθηκε στο δάσος του Δαφνιού όπου και εκτελέστηκε, επιδεικνύοντας αξιοθαύμαστη καρτερικότητα, ακλόνητη αφοσίωση στο κόμμα και τις ιδέες του, αρνούμενος θεία μετάληψη και κάλυψη των ματιών του, τραγουδώντας την “Διεθνή”.

Μια τυπική πολιτική αποκατάσταση του Πλουμπίδη έγινε στη διάρκεια της 9ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ το 1958, όπου ειπώθηκε λακωνικά ότι “η Ολομέλεια της ΚΕ αποφασίζει την αποκατάσταση της μνήμης των συντρόφων Γιώργου Σιάντου, Νίκου Πλουμπίδη (Μπάρμπα) και Κώστα Γυφτοδήμου (Καραγιώργη). Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να στηρίζει την κατηγορία του προβοκάτορα και χαφιέ, που απέδωσε στους παραπάνω συντρόφους η παλιά καθοδήγηση με επικεφαλής τον Ν. Ζαχαριάδη”.

Ωστόσο, η πολιτική αποκατάσταση του Νίκου Πλουμπίδη από το κόμμα του, ήταν γεγονός που έχρηζε περισσότερης δημοσιότητας, η οποία και δεν δόθηκε ποτέ. Στην απόφαση της 9ης Ολομέλειας, εξάλλου, δεν περιέχονται τα στοιχεία του “Πορίσματος για τον Ν. Πλουμπίδη”, από τους Βατουσιάνο και Κωτούζα, που υποβλήθηκε στην ΚΕ στις 23-11-1957, όπου καταρρίπτονταν μία προς μία όλες οι κατηγορίες, ξεσκεπάζεται η πολιτική σκευωρία και κατονομάζονται οι πρωταγωνιστές της Ν. Ζαχαριάδης, Β. Μπαρτζιώτας και Δ. Βλαντάς.

Εξήντα τρία χρόνια μετά, θυμόμαστε την ημέρα που ένας σπουδαίος αγωνιστής χαρακτηρίστηκε “χαφιές” από τους ίδιους του τους συντρόφους. Και το φέρνουμε στη μνήμη μας, γιατί είναι χρέος μας απέναντι στο Νίκο Πλουμπίδη και σε όσα έκανε και υπέστη για την πατρίδα, αλλά και σε όλους τους αγωνιστές και υπερασπιστές της ελευθερίας και του δικαίου, να μην ξεχνάμε. Δεν υπήρξε ποτέ -και εξακολουθεί- μεγαλύτερος εχθρός στην ιστορία των ανθρώπων από τη λήθη.