«Να αγαπάς την ευθύνη»

oxi1

Λίγο πριν μάθουμε τι θα αποφανθεί η κάλπη του δημοψηφίσματος, για το οποίο έχει γίνει τόσος λόγος από την εξαγγελία του κι έπειτα, θέλω, έχω ανάγκη να μοιραστώ κάποια πράγματα μαζί σου. Όχι γιατί μπορεί να μην έχεις ξαναδιαβάσει ή ξανακούσει κάτι αντίστοιχο όλες αυτές τις μέρες, αλλά γιατί, σε κάτι τέτοιες συγκυρίες, είναι όμορφο να μοιράζεσαι, να συναισθάνεσαι, να ξέρεις ότι υπάρχουν κι άλλοι που σκέφτονται, προβληματίζονται, ονειρεύονται όπως εσύ.

Η καταγεγραμμένη πραγματικότητα των τελευταίων ετών έχει να επιδείξει πολλά και σίγουρα όχι καλά. Δεν μπορεί να τα ξέχασες, μαζί τα είδαμε, μαζί τα βιώσαμε. Νεοάστεγοι, νεόπτωχοι, ουρές στα καταστήματα του ΟΑΕΔ, ουρές στα συσσίτια, χέρια υψωμένα σαν σε εμπόλεμες ζώνες για να προλάβουν να πιάσουν σακούλες με τρόφιμα που δίδονταν δωρεάν από παραγωγούς, παιδιά στα σχολεία λιπόθυμα από την πείνα, βία και καταστολή μέχρις εσχάτων όποτε τόλμησες να αντισταθείς, να αντιδράσεις σε όλα τα παραπάνω, κι άλλες περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, σε δαπάνες του κοινωνικού κράτους όπως στη δημόσια υγεία και παιδεία, τρομοκρατία από τα διαπλεκόμενα συστημικά μέσα ενημέρωσης για να αποδεχθείς την αναγκαιότητα (;) της ύπαρξης όλων των ανωτέρω, ξανά βία, ξανά καταστολή…

Όλα μαζί, ανεξέλεγκτα, σαν κοκτέηλ φαρμάκων σε τακτές δόσεις, για να μην προλάβεις να σκεφτείς, να μην προλάβεις να απορήσεις, να είσαι φρόνιμος, υπάκουος. Να σε νοιάζει η δουλειά σου, να μην την χάσεις, πού καιρός για τέτοια; Η ανεργία θερίζει κι εσύ παίρνεις 500 ευρώ το μήνα, έστω και με καθυστερήσεις, αλλά τα παίρνεις. Είμαστε για να μπλέκουμε; Εξάλλου, ένιωθες συνυπεύθυνος, τους ψήφισες –κι ας μην τα φάγατε εξίσου και μαζί- πώς να τους κρίνεις;

Μια ζωή γεμάτη φόβο. Να μην σκεφτείς, να μην μιλήσεις, να μην σε δουν να τους κοιτάς κατάματα (ύποπτο το θάρρος στις μέρες μας), να είσαι καλά ρυθμισμένος στη ρουτίνα σου χωρίς παρεκκλίσεις και ανατροπές (δείγμα προβληματισμού), να αποδίδεις περισσότερα από όσα πληρώνεσαι (είναι ο καπιταλισμός, ηλίθιε), να επιβιώνεις. Η οργή να συσσωρεύεται κι εσύ απλά να επιβιώνεις.

Και τώρα, σου ταράζουν αυτή την άρρωστη παθητικότητα, ζητώντας σου, μέσω αυτού του δημοψηφίσματος, να αποφασίσεις ΕΣΥ για ΣΕΝΑ, να αποφασίσεις αν αντέχεις και δεύτερο ημίχρονο και, κατά πώς φαίνεται, πιο σκληρό  από όλα όσα συνιστούν αυτή την υποτυπώδη επιβίωση. Στην αρχή παγώνεις, δεν έχεις συνηθίσει να σε υπολογίζουν, να πρέπει να πάρεις εσύ τόσο σημαντικές αποφάσεις για τον ίδιο σου τον εαυτό (ειρωνεία), να αναλαμβάνεις ευθύνη.

Ευθύνη. Σπουδαίο πράγμα, αδερφέ μου. Εύκολο να την αποποιηθείς. Ζητούμενο να την αντιληφθείς. Δύσκολο και ενίοτε επώδυνο να την επωμιστείς. Ο Νίκος Καζαντζάκης έγραψε: «Ν’ αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω». Εδώ που έφτασαν οι καταστάσεις, ο καθένας μας προσωπικά έχει, όχι μόνο την ευθύνη του εαυτού του, αλλά και του διπλανού του, του κόσμου του, της κοινωνίας του. Το να σκεφτείς κοντόφθαλμα και ωφελιμιστικά, είναι το πιο εύκολο σε μια εποχή ωχαδελφισμού και ανταγωνιστικότητας. Η διαφορά και η αλλαγή θα επέλθει όταν αναλάβεις συλλογική ευθύνη, όταν συναισθανθείς ότι θα ακολουθήσουν κι άλλοι, ότι είσαι ο κληροδότης για τους επόμενους.

Για εκείνους που δεν άντεξαν και έφυγαν έξω, αναζητώντας την αξιοπρέπεια που εδώ μας στέρησαν, για τους χιλιάδες που «χαιρέτισαν» ως αυτόχειρες, για την ουρές στα συσσίτια, τις κοινωνικές κουζίνες, τα κοινωνικά ιατρεία και φαρμακεία που -θα έπρεπε να- πονούν περισσότερο από τις ουρές στα ATM, για την τρομοκρατία των media που έγινε καθεστώς, για την ανάγκη να ζεις και όχι να επιβιώνεις, ανάλαβε την ευθύνη που σου αναλογεί και γίνε ο αρνηθείς που ποτέ δεν φανταζόσουν ότι μπορούσες να γίνεις. Αρνήσου. Έτσι, για την αλλαγή…

*Η φωτογραφία του κειμένου είναι από τη μεγαλειώδη συγκέντρωση υπέρ του ΟΧΙ στο Σύνταγμα, στις 3 Ιουλίου 2015, από τον Μάριο Λώλο