Ο Jack Bruce νιώθει ελεύθερος

Cream-Band-Wallpaper1

Επειδή ο Eric Clapton ήταν από τα πρώτα μου μουσικά ακούσματα τον θεωρούσα στο μυαλό μου ως μια «σταθερά». Δεν μπορώ να προσδιορίσω ακριβώς αυτό που εννοώ. Είναι όπως ακούς κάποιον να τραγουδά και η φωνή του σου εντυπώνεται στη μνήμη, συνδέεις πράγματα και καταστάσεις με αυτήν, με τους στίχους που τραγουδά και όταν ακούς μια άλλη παρόμοια με αυτήν, να μην μπορείς να την ξεχωρίσεις. Μου φαίνεται είναι λίγο μπερδεμένο όλο το παραπάνω, αλλά ελπίζω, κατανοητό. Μα, ναι. Μου πήρε λίγο χρόνο μέχρι να καταλάβω την διαφορά του Clapton με τον Jack Bruce.

To “Sunshine of your love” ήταν από τα πρώτα των Cream που άκουσα. Αλλά, ένα περίεργο πράγμα. Δεν μπορούσα να ξεχωρίσω τις φωνές των δύο, ήμουν και αρκετά μικρός, κάτω από 10 νομίζω. Σιγά-σιγά συνήθισε το αυτί, έμαθε την μουσική τους, την χροιά της φωνής του καθενός. Ήταν η στιγμή που πρόσεξα τον Jack Bruce. Την διαφορά σε σχέση με τον σταρ της μπάντας, Eric Clapton. Τελικά, ήταν πιο χαρακτηριστικά τα φωνητικά του Bruce. Αλλά, ακόμα πιο χαρακτηριστικά και αξιοσημείωτα ήταν τα κατορθώματά του στο μπάσο και οι στίχοι που έγραψε παρέα με τον Pete Brown, βάζοντας την δική του υπογραφή στο βιβλίο της ροκ ιστορίας.


Sunshine Of Your Love

Τέτοιες στιγμές δεν περιμένεις να γράψεις και να θυμηθείς το βιογραφικό του. Τέτοιες στιγμές προσπαθείς να αναπολήσεις πραγματάκια που τον έθεσαν στο μυαλό σου ως έναν από τους καλύτερους. Και όχι επειδή έτσι σου είπαν ή διάβασες. Αλλά, επειδή τον άκουσες ο ίδιος, έζησες τα τραγούδια του, επιχείρησες να καταλάβεις παραπάνω από αυτό που άκουγες. Να δεις τι ήθελε να πει, να δεις πως σκέφτηκε και πως έπαιξε στο μπάσο αυτές τις καταπληκτικές νότες. Ο θάνατος ενός αστεριού σου φέρνει στο νου τέτοιες στιγμές, που έχουν διαμορφώσει την ροκ. Όπως αυτός, έτσι και άλλα αστέρια εκείνης της εποχής έχουν αρχίσει και χάνουν το φως τους, σβήνουν. Η μουσική όμως που άφησαν πίσω τους δεν σβήνει και τους κρατά ζωντανούς.


Tales Of Brave Ulysses

Ένα τέτοιο αστέρι ήταν ο Jack Bruce που γεννήθηκε σαν σήμερα το 1943 και έφυγε από την ζωή μόλις λίγους μήνες πριν (Οκτώβριο) στα 71 του χρόνια. Ένας αφανής εργάτης που μαζί με τον Eric Clapton και τον Ginger Baker έθεσαν σε νέες βάσεις το είδος των psychedelic blues και psychedelic rock, πατώντας πολλές φορές σε hard ακούσματα. Αυτοί ήταν οι Cream και προφανώς είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι με τους τρεις προαναφερθέντες. Οπότε, η γέννηση και ο θάνατος του Bruce φέρνει στο μυαλό την λάμψη που προσέδωσε σε αυτή την σπουδαία μπάντα. Ο Σκοτσέζος που εκτός από μπάσο ήξερε να παίζει και τσέλο, φυσαρμόνικα, κιθάρα και πιάνο, συγκαταλέγεται στους κορυφαίους του είδους του. Αρκετοί τον θεωρούν τον σπουδαιότερο μπασίστα. Μεγάλη συζήτηση ανοίγεται, μα, άκρη δύσκολα θα βγει, όταν έχουν περάσει από την ροκ τόσοι θρύλοι. Ποιον και ποιον να αφήσεις έξω, ποιον να αδικήσεις;

|
NSU

Η ουσία είναι πως ο Bruce έκανε την βρώμικη δουλειά. Γιατί, η δουλειά του μπασίστα μπορεί να μην φαίνεται σημαντική εκ πρώτης όψεως, αλλά μόνο έτσι δεν είναι. Πάντα, οι μπασίστες ήταν στην σκιά των κιθαριστών, των ντράμερς, που τραβούσαν πάνω τους όλα τα βλέμματα. Όμως, αυτοί είναι που κρατούν τον ρυθμό ενός τραγουδιού, δίνουν τον τόνο. Ο Jack Bruce έδινε τον ρυθμό. Οι γραμμές που έπαιζε στο “Born Under A Bad Sign” ή στο “Sunshine Of Your Love”. Και όχι μόνο. Οι απλοί μα σημαδιακοί στίχοι που έγραψε χωρίς τον φίλο του, Pete Brown, στο “We’re Going Wrong”. Οι στίχοι στο “White Room” που μιλούν για την κατάθλιψη, για την εγκατάλειψη της ελπίδας. Η ομοιότητά τους με τις «Ιστορίες του Οδυσσέα». Ναι για το “Tales Of Brave Ulysses” μιλώ και το πώς το μοτίβο του τραγουδιού είχε μια ελαφριά ομοιότητα με αυτό του “White Room”.


Sweet Wine

Η μουσική του παιδεία ενισχύεται και από το γεγονός πως μετά την περίοδο στους Cream ασχολήθηκε περισσότερο με jazz συνθέσεις, αξιόλογες μεν, χωρίς να πάρουν την απαραίτητη δημοσιότητα δε. Πάντα θεωρούσε τον εαυτό του μουσικό της jazz, εντούτοις οι περισσότερες δουλειές του, όπως αυτές με τους Cream είχαν να κάνουν με την ροκ ‘ν’ ρολ και τα blues. Αυτή ήταν η μοίρα του και ευτυχώς για την μουσική. Μουσική που έκανε μέχρι τις τελευταίες του στιγμές. Η ζωή του ήταν αυτή και όπως είχε πει σε διάφορες συνεντεύξεις του, ποτέ δεν νοιάστηκε για το πολύ χρήμα. Ήταν απλός και έλεγε πως ήθελε απλά τα βασικά για να ζήσει. Δεν ήταν της δημοσιότητας, δεν ήθελε να δείχνεται τόσο, όπως άλλοι της εποχής.


White Room

Αυτός ήταν ο Jack Bruce και τα λόγια του για το πώς αποφάσισε να παίξει για πρώτη φορά το μπάσο, αποδεικνύουν το ποιον του μουσικού. Αποδεικνύουν το πόσο χρυσή ήταν εκείνη η εποχή, των ‘60s και των ‘70s, καθώς ήταν αυτή που γέννησε τους σπουδαιότερους μουσικούς και καλλιτέχνες. Το διπλό μπάσο που είδε για πρώτη φορά, κατάλαβε ότι προοριζόταν γι’ αυτόν. Όπως αποκάλυψε στην Telegraph ήταν αυτό το πρώτο άγγιγμα που τον έκανε να αγαπήσει το συγκεκριμένο όργανο. Πράγματα που διαβάζεις και καταλαβαίνεις το πάθος που είχαν αυτοί οι άνθρωποι γι’ αυτό που έκαναν. Είχε συμβουλεύσει τους νέους μουσικούς να γράφουν την δική τους μουσική, να έχουν το δικό τους υλικό, να μην δανείζονται δεξιά και αριστερά συνθέσεις. Αυτό θα τους κάνει διαφορετικούς. Κάτι ήξερε.


Born Under A Bad Sign

Την στιγμή που σβήνει ένα αστέρι σαν κι αυτό το πρώτο πράγμα που σου έρχεται είναι ένα από τα τραγούδια του. «Γιατί να πεθάνει», σκέφτηκα, όταν διάβασα την είδηση του θανάτου του. Έξυσα το κεφάλι μου με αμηχανία, όντας μόνος μου μπροστά από μια οθόνη, με την πρώτη μου σκέψη να είναι το “Born Under A Bad Sign” και μετά το “Spoonful” και πάει λέγοντας. Μικρά-μικρά από την μουσική του πορεία ξεπετάγονται, όπως η σχέση του με τον ντράμερ, Ginger Baker. Ο φθόνος που ένιωθε ο ένας για τον άλλο είχε διττά αποτελέσματα. Από την μία τους ωθούσε να βγάζουν στην σκηνή τον καλύτερό τους εαυτό, αφού θεωρούσαν ο ένας τον άλλο ως μουσική ιδιοφυία. Κι όμως οι κόντρες του τόσο εκτός όσο και εντός σκηνής ήταν αυτές που οδήγησαν την μπάντα στην διάλυση. Ωστόσο, σε αυτά τα δύο χρόνια που πορεύτηκαν παρέα, φρόντισαν να εμπλουτίσουν με σημαντικά διαμάντια την ιστορία της μουσικής.


We’re Going Wrong

Θα ψάξω για το “Sunshine Of Your Love” είχα πει μόλις το άκουσα, ενθουσιασμένος που είχα βρει ένα κομμάτι που να συγκαταλέγω ανάμεσα στα αγαπημένα μου. Μικρός τότε βλέπετε, αλλά το ίδιο σκέφτομαι και τώρα που μεγάλωσα. Τα αγαπημένα είναι για πάντα, δεν τα ξεγράφεις έτσι απλά όσα χρόνια και να περάσουν. “It’s getting near dawn, when lights close their tired eyes”, έγραψε μαζί με τον Pete Brown την ώρα που έβλεπαν τον ήλιο να ανατέλλει. Θα το κάνω κι εγώ σκέφτηκα, να μπω στην θέση τους, το πώς ένιωθαν όταν δημιουργούσαν αυτές τις γραμμές. Δεν το έκανα ποτέ, αλλά ποτέ δεν είναι αργά. Το σόλο του Clapton είναι βασισμένο στο “Blue Moon”, τραγούδι των ‘50s. Αυτά δεν τα ήξερα, ψάχνοντας όμως τα μαθαίνεις και δεν τα ξεχνάς. Η γραμμή του μπάσου είναι εμπνευσμένη από τον Jimi Hendrix, ο οποίος είχε παίξει μια διασκευή του τραγουδιού χωρίς να το γνωρίζει.


Wrapping Paper

Πράγματα που αξίζει να ξέρεις. Όπως το “woman tone” που έδινε σε πολλά τραγούδια των Cream ο Eric Clapton. Έτσι αποκαλούσε ο μεγάλος αυτός κιθαρίστας την μετάλλαξη του ήχου της κιθάρας του σε έναν πιο γλυκό, παράξενο -και αποκομμένο αρκετά από τις γραμμές του μπάσου- ήχο όπως ακριβώς έκανε στο τεράστιο “I Feel Free”. Γιατί ήταν οι τρεις τους που έφεραν την psychedelic rock σε άλλο επίπεδο. Οι ικανότητες του καθενός συνδυασμένες είχαν το αποτέλεσμα που ήταν πάντα επιτυχημένο. Βάλε λίγο το “NSU”, σκέφτηκα. “Non-Specific Urethritis”, σημαίνουν τα αρχικά. Γραμμένο για τον Eric Clapton και τις φήμες που τον ήθελαν να υποφέρει από ασθένεια με αυτό το όνομα.

I Feel Free

Βάλε λίγο το “We’re Going Wrong”, συνεχίζω και λέω στον εαυτό μου. Πανέμορφο κομμάτι. Ο Bruce τραγουδάει από το βάθος της ψυχής του και το καταλαβαίνεις. Είναι χαρακτηριστική πια η φωνή του, δεν την μπερδεύω με του Clapton. Είναι η «σταθερά». Τον καταλαβαίνω αμέσως. Ακόμα προσπαθώ να τον ακολουθήσω στα φωνητικά. “I’ve been waiting so long”. Ένας αυτός, ένας ο Eric και μετά εγώ. Ασυναίσθητα πάει η φωνή. Είσαι εδώ φίλε Bruce; Νομίζω ναι, αφού σε ακούω. Πάντα θα σε ακούω.