Ταξίδι στο 1964: Όταν οι Beatles κατόρθωσαν το αδιανόητο

beatles

Μπαίνεις στην φανταστική σου χρονομηχανή και ταξιδεύεις πίσω σε εκείνη την εποχή, αυτή των μεγάλων γεγονότων. Ξέρεις ότι έχεις γυρίσει στην δεκαετία του 1960, καθώς οι εικόνες περνούν από μπροστά σου σαν σλάιντς κατά την διάρκεια αυτού του τρελού ταξιδιού. Επιλέγεις το μέρος και προχωράς. Πού θα ήθελες να βρεθείς; Στην ιστορική στιγμή του «I have a dream» του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ; Στο αξιομνημόνευτο Woodstock; Σίγουρα θες να αποφύγεις δυσάρεστα συμβάντα. Σαν λάτρης της μουσικής έχεις σίγουρα κάνει το ταξίδι για το συγκεκριμένο φεστιβάλ που άλλαξε την πορεία όχι μόνο της μουσικής, αλλά και του τρόπου ζωής.

Συνεχίζεις, όμως, το έχεις παρακολουθήσει από κοντά σε προηγούμενο πισωγύρισμα στον χρόνο. Μουσική, σκέφτεσαι. Τι να πρωτοδιαλέξεις. Φθάνεις στην Αγγλία γιατί ξέρεις ότι εκεί γράφτηκε η χρυσή εποχή στην μουσική ιστορία. Ντυμένος με ρούχα της εποχής κάνεις την βόλτα σου στα σοκάκια, ώσπου ακούς φασαρία, κάτι σαν ουρλιαχτά από μακριά. Πλησιάζεις και βλέπεις εκατοντάδες κοπέλες να φωνάζουν έξω από ένα κτίριο που με μια πρώτη ματιά, υποθέτεις πως είναι στούντιο ηχογραφήσεων. Όχι πως ήξερες και από πριν, αλλά αυτό σου ήρθε. Σπας την τρέλα τους και μπαίνεις μέσα όπου βλέπεις τέσσερις τύπους να παίζουν μουσική. Κοντοστέκεσαι και ακούς και λες από μέσα σου ότι αυτό που παίζει το έχεις ακούσει ξανά.

Ήταν η εποχή της τρέλας, της Beatlemania. Αυτοί οι τέσσερις τύποι με τα κλασικά γκρι και μαύρα κοστουμάκια και με τις γραβάτες –το αγγλικό στυλ υποθέτεις- ήταν οι Beatles. Μια κοπελιά μπαίνει στο στούντιο και κάθεται στο πλάι του ντράμερ. Οι υπόλοιποι τον πειράζουν και παίζουν με ιδιαίτερο ενθουσιασμό, ξέροντας ότι πλέον βρίσκονται στο επίκεντρο της εποχής και της προσοχής. Κάπου το έχεις ακούσει. Όντως έτσι έχει η ιστορία, δεν είναι στο μυαλό σου, αφού συνειδητοποιείς την επιστροφή σου στην πραγματικότητα. Ξέρεις ότι το έχεις διαβάσει. Η κοπελιά πλησιάζει τον Ringo και τότε τα πρόσωπα όλων λάμπουν. 1964, δεκαετία ‘60s. Σε πολλά γεγονότα θα ήθελες να είσαι παρών, αλλά η σημερινή ημέρα σε έφερε σε αυτό.

Ξυπνάς από το ταξίδι πια και βρίσκεσαι μπροστά στον υπολογιστή. Από κοντά το βιβλίο του Steve Turner, «A hard day’s write», όπου θα βρεις ό,τι θες για τα τραγούδια των Beatles. 4 Απριλίου ήταν τότε, πριν 51 χρόνια, όταν συνέβη αυτό για το οποίο σε παρακίνησαν να γράψεις τα «σκαθάρια». Αυτό που όμοιό του δεν έχει ξαναγίνει στην μουσική ιστορία και ακόμα κι αν τους μισείς, οφείλεις να το παραδεχθείς. Να παραδεχθείς τα εξωπραγματικά πράγματα που έκαναν πίσω σε εκείνη την δεκαετία, τότε που διαμόρφωσαν κατά πολύ την μορφή και το σχήμα που θα έπαιρνε αργότερα το μουσικό –και όχι μόνο- «γίγνεσθαι».

Στιγμές που μένουν στην ιστορία και καταδεικνύουν την σπουδαιότητα του έργου των τεσσάρων μουσικών από το Λίβερπουλ. Κάνεις μια διαδικτυακή γύρα, λοιπόν, ξεφυλλίζεις το βιβλίο και πέφτεις στο Billboard 100 εκείνης της χρονιάς. “Can’t Buy Me Love”, “Twist And Shout”, “She Loves You”, “I Want To Hold Your Hand”, “Please Please Me”. Πέντε τραγούδια των Beatles καταλαμβάνουν τις πέντε πρώτες θέσεις του Billboard. Δυσκολεύεσαι να το πιστέψεις, πόσο μάλλον όταν διαβάζεις ότι αυτό το αδιανόητο ρεκόρ κρατάει ακόμα και σήμερα. Η απόλυτη κυριαρχία των Beatles, η ημέρα που έγραψαν ιστορία, μία από τις πολλές, αλλά ιδιαίτερα σημαντική.

Αυτό απεδείκνυε την δυναμική των Lennon, McCartney, Starr και Harrison. Οι φωνές τους είχαν μπει σε κάθε σπίτι, όχι μόνο στην Αγγλία, αλλά και στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, αφού μέχρι και στα γερμανικά εκτελέστηκαν κομμάτια όπως το “She Loves You” και το “I Want To Hold Your Hand”. Πώς θα μπορούσε να βαρεθεί κάποιος τους υπέροχους τέσσερις με τα αυτά τα κατορθώματα; Εσύ, πάντως, δύσκολα, ακούγοντας ξανά και ξανά την πεντάδα που κοιτούσε αφ’ υψηλού τα υπόλοιπα τραγούδια του Top 100. Όπως το “Suspicion” του Terry Stafford ή το “Hello, Dolly” του Louis Armstrong. Μεγάλη υπόθεση. Ακούς ξανά την περίφημη πεντάδα και την ερμηνεύεις, βρίσκεις τα νοήματα και απλά καταλήγεις ότι θέλεις να παίξει στο repeat.

“Can’t Buy Me Love”

Πρώτο στην λίστα, νούμερο 1, το τραγούδι από το “A Hard Day’s Night”, όπου γράφτηκε από τον Paul McCartney στο Παρίσι. Ένα τραγούδι που σε κάνει να νιώθεις ελεύθερα, να τρέξεις ανέμελα, να κάνεις τρέλες. Όπως ακριβώς έκαναν και τα τέσσερα «σκαθάρια» στην ομώνυμη ταινία (A Hard Day’s Night). Όπως ακριβώς είπε και ο σεναριογράφος της ταινίας, Άλαν Όουεν, φέρνοντας στο μυαλό του εκείνη την σκηνή. «Τα παιδιά κατεβαίνουν τη σκάλα κινδύνου. Είναι η πρώτη φορά που νιώθουν ελεύθερα. Τρέχουν εδώ και κει και κάνουν τρέλες».

Η απάντηση του Paul όταν ρωτήθηκε για το κομμάτι και ότι αυτό αφορούσε στην πορνεία ήταν αφοπλιστική. «Προσωπικά, νομίζω ότι μπορείς να του δώσεις ό, τι ερμηνεία θέλεις, αλλά όταν υποθέτει κάποιος ότι το “Can’t Buy Me Love” είναι για την πορνεία, είναι παρατραβηγμένο». «Μπορείς να αγοράσεις τα πάντα με τα χρήματα, εκτός από την αγάπη». Αυτό θέλουν να περάσουν από τους στίχους τους οι Beatles, πηγαίνοντας κόντρα και απαντώντας άμεσα στο “Money” των Berry Gordy και Janie Bradford, όπου έλεγαν ότι με τα χρήματα αγοράζεις τα πάντα. Κι όμως τα «σκαθάρια» απέδειξαν το αντίθετο. Και τους παραδεχόμαστε, ακούγοντάς το.

 
 

“Twist And Shout”

Στο νούμερο 2 του Billboard του 1964 είναι το “Twist And Shout”. Τραγούδι των Phil Medley και Bert Berns που ηχογραφήθηκε πρώτα από τους Top Notes και τους Isle Brothers, με την εκτέλεση των Beatles να το απογειώνει το 1963, στο ντεμπούτο άλμπουμ τους, “Please Please Me”. Είναι χαρακτηριστικό για τον χορευτικό ρυθμό του και τα τρελά φωνητικά του John Lennon που είχε από μόνος του παραδεχθεί ότι ούρλιαζε στην κυριολεξία όποτε το τραγουδούσε, ενώ όπως είχε αποκαλύψει, ήταν εξουθενωμένος και άρρωστος, προσπαθώντας να το ηχρογραφήσει.

«Δεν ξέρω πως το έκαναν. Ηχογραφούσαμε όλη μέρα, αλλά όσο προχωρούσαμε τόσο καλύτεροι γινόντουσαν», είχε εκμυστηρευτεί ο παραγωγός του άλμπουμ, George Martin. «Ο Τζον έπρεπε να φυλάξει για το τέλος το “Twist And Shout” και έπαιρνε καραμέλες για τον λαιμό όλη μέρα. Και τελικά έκανε τελευταίο το “Twist And Shout” γιατί ήξερε ότι θα του καταστρέψει τον λαιμό. Ήταν υπέροχο. Μπορείς ακόμα να το ακούσεις στην ηχογράφηση», είχε πει από την πλευρά του ο McCartney.

 
 

“She Loves You”

Στην θέση 3 το εμπορικότερο single της δεκαετίας, ένα κομμάτι που τους εκτόξευσε και τους έφερε στο τοπ της ποπ –«toppermost of the poppermost»- όπως έλεγαν και οι ίδιοι. Πολλά τραγούδια τους γράφτηκαν για την αγάπη, αρκετά από αυτά εκτελεσμένα σε πρώτο πρόσωπο. Ωστόσο, αυτό αποφάσισαν να το πάνε διαφορετικά. Να δουν την σχέση ενός ζευγαριού από την οπτική γωνία του παρατηρητή, εξ’ ου και το τρίτο πρόσωπο (“She Loves You”).

Δυναμικό, γεμάτο ζωντάνια, αντιπροσώπευε όλη την τρέλα των κοριτσιών της εποχής, μιλώντας για μια διαλυμένη σχέση και πως αυτή θα φτιάξει. Βέβαια, ο Αμερικανός κριτικός της ροκ, Dave Marsh, πιστεύει πως υπάρχουν ακόμα βαθύτερα νοήματα. «Αυτό που τραγουδά ο Lennon αποτελεί στην ουσία, προειδοποίηση προς τον φίλο του: Κοίτα να εκτιμήσεις τα αισθήματα αυτής της γυναίκας, γιατί αν δεν το κάνεις εσύ, θα το κάνω εγώ», έγραψε. Το χαρακτηριστικό “yeah-yeah-yeah” ταιριάζει απόλυτα στην εποχή και γίνεται σύνθημα.

Το τραγούδι κλείνει με την –ασυνήθιστη για την ποπ- έκτη συγχορδία, αφήνοντας τον στίχο, “Pride can hurt you to” να αποδώσει όλη την ουσία του. Την ουσία μιας σχέσης. Το ακούς ξανά.

 
 

“I Want To Hold Your Hand”

Ήταν 16 Οκτωβρίου 1963 όταν οι Beatles δημιουργούσαν το νούμερο 4, το τραγούδι που τους έφερε για πρώτη φορά μεγάλη επιτυχία στην Αμερική, σπουδαίο επίτευγμα για την εποχή. Την επομένη μπήκαν στα στούντιο της Abbey Road και ηχογράφησαν το κομμάτι, με τον John να εξομολογείται ότι αυτό ξεκίνησε από μια συγχορδία που έπαιξε στο πιάνο ο Paul.

To “I Want To Hold Your Hand” γράφτηκε στο υπόγειο της ηθοποιού Jane Usher, η οποία ήταν κοπέλα του McCartney τότε και όπως καταλαβαίνεις πρόκειται για το κλασικό τραγούδι για την αγάπη των κοριτσιών στην εφηβεία, το κράτημα από το χέρι, το φιλί.

Ξεχωρίζει η διήγηση του Lennon για το πώς συνήθιζε να αλλάζει τον στίχο στις συναυλίες και να το κάνει “I want to hold your gland”, το οποίο σπάνια ακουγόταν μέσα στις κραυγές των κοριτσιών και ήταν ευθεία αναφορά στα στήθη τους (gland).

 
 

“Please Please Me”

Το “Please Please Me” σήκωσε μεγάλη συζήτηση όταν κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 1963 για τα κρυφά νοήματα που έστελνε. Κάποιοι το ερμήνευσαν ως έκκληση ισότητας στην σεξουαλική απόλαυση. Ο Robert Christgau, συντάκτης της Village Voice είχε υποστηρίξει ότι αφορά στο στοματικό σεξ. Η αλήθεια είναι ότι οι στίχοι του προέρχονται από το τραγούδι του 1932 “Please” του Bing Crosby και γράφτηκε από τον Lennon ο οποίος το τραγούδησε μιμούμενος το στυλ του αγαπημένου του Roy Orbison.

«Οι Beatles θα μπορούσαν να ανέβουν στην κορυφή στην Αμερική. Αυτά τα παιδιά διαθέτουν αρκετή αυθεντικότητα […} Πιστεύω ότι οι Beatles μπορούσαν να φτάσουν στο νούμερο 1 στην Αμερική… Είναι μια αλλαγή να βλέπεις νέα αστέρια που δεν αποτελούν νερόβραστες απομιμήσεις του Elvis Presley», είχε πει ο Roy Orbison, ο οποίος δεν είχε συνειδητοποιήσει ότι είχαν γράψει το “Please Please Me” στο στυλ του, μέχρι που του το ανάφερε ο παραγωγός George Martin τον Ιούνιο του 1987 σε μια εκδήλωση για την 20η επέτειο του σπουδαίου άλμπουμ, “Sgt Pepper’s Lonely Hearts Club Band”. «Είπε ότι αρχικά έμοιαζε τόσο με τα κομμάτια μου, ώστε αναγκάστηκαν να το αλλάξουν. Είναι πολύ κολακευτικό», σχολίασε ο Orbison.

 
 
Ήρθε η ώρα να αποχωρήσεις. Πόσο όμορφο ήταν το ταξίδι πίσω στο 1964, σκέφτεσαι. Να το κάνεις συχνότερα. Να βρίσκεσαι και σε άλλα σημαντικά γεγονότα. Γιατί τελικά αυτά είναι που καθορίζουν την ιστορία. Και στην περίπτωσή μας, την ιστορία της μουσικής.