Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου 2015

Το 1962 γιορτάστηκε η πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου και από τότε μέχρι και σήμερα, στις 27 Μαρτίου, μικρά και μεγάλα θέατρα πραγματοποιούν διάφορες εκδηλώσεις τιμώντας την Τέχνη του Θεάτρου. Ήταν Ιούνιος του 1961, όταν ο Φιλανδός Arvi Kivimma από το 9ο Κονγκρέσσο του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Θεάτρου, πρότεινε εκ μέρους του Φινλανδικού παραρτήματος την εγκαθίδρυση Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου. Η πρόταση του αφού στηρίχθηκε από τα αντίστοιχα Σκανδιναβικά παραρτήματα, έγινε αποδεκτή. Έτσι, τα Εθνικά Κέντρα Θεάτρου ανά τον κόσμο, που είναι περίπου 100 στον αριθμό, γιορτάζουν τη συγκεκριμένη ημέρα.
Τις παραστάσεις της 27ης Μαρτίου ανοίγει πάντα ο λόγος ενός καλλιτέχνη, από τον οποίο το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Θεάτρου έχει ζητήσει να καταγράψει τις σκέψεις του για την παγκόσμια θεατρική κοινότητα. Για το 2015, επιλέχθηκε ο Πολωνός θεατρικός σκηνοθέτης Krzysztof Warlikowski που από το 2003 μέχρι και το 2012 έχει βραβευθεί πολλάκις στη Ρωσία, τη Γαλλία, την Πολωνία και την Αμερική.
Το θέατρο, είναι μια Τέχνη που βασίζεται στην αφήγηση ιστοριών από ένα ή περισσότερα πρόσωπα με τη χρήση άλλων Τεχνών όπως η μουσική και ο χορός. Η πρώτη ολοκληρωμένη εμφάνιση του θεάτρου φαίνεται να ήταν αυτή του Αρχαίου Ελληνικού Θεάτρου το οποίο προήλθε από εξέλιξη του διθυράμβου, λυρικό άσμα προς τιμήν του Διονύσου. Πάραυτα, μια πρώιμη μορφή του θεάτρου εμφανίζεται ήδη από τον άνθρωπο των σπηλαίων και την προσπάθειά του να αντιληφθεί τον κόσμο. Έτσι, ο προϊστορικός άνθρωπος έκανε συχνά τελετουργίες για να προσευχηθεί ή να αλλάξει τα φυσικά φαινόμενα χρησιμοποιώντας μια πρώιμη μορφή δραματουργίας χωρίς όμως να υπάρχει οργανωμένος λόγος. Σήμερα, το θέατρο είναι μια από τις βασικές διασκεδάσεις του μοντέρνου ανθρώπου, έχει χωριστεί σε διάφορα ήδη και έχει εκατομμύρια λάτρεις παγκοσμίως. Αξίζει να σημειωθεί πως μόνο στην Αθήνα υπάρχουν περί τις 147 θεατρικές σκηνές.

Το μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου 2015:
«Οι αληθινοί δάσκαλοι του θεάτρου συχνά απαντώνται εκτός σκηνής. Και γενικώς δεν δείχνουν κανένα ενδιαφέρον για το θέατρο ως μηχανισμό αντιγραφής συμβάσεων ή αναπαραγωγής κοινοτυπιών. Επικεντρώνονται περισσότερο στην πηγή της παρόρμησης, τα πραγματικά ζωογόνα ρεύματα που τείνουν να υπερβούν τις θεατρικές αίθουσες και τα πλήθη που είναι διατεθειμένα να αντιγράψουν έναν οποιοδήποτε κόσμο. Αντιγράφουμε αντί να δημιουργούμε κόσμους που να εστιάζουν ή και να εξαρτώνται από τον διάλογο με το κοινό και τα υποδόρια συναισθήματά του. Ενώ στην πραγματικότητα τίποτα δεν μπορεί να αποκαλύψει καλύτερα από το θέατρο τα κρυμμένα πάθη.
Αρκετά συχνά στρέφομαι στη λογοτεχνία για να με καθοδηγήσει στη σωστή κατεύθυνση. Κάθε μέρα που περνά σκέφτομαι τους συγγραφείς που σχεδόν εκατό χρόνια πριν περιέγραψαν προφητικά την πτώση των Ευρωπαίων Θεών, το λυκόφως που βύθισε τον πολιτισμό μας σε ένα σκοτάδι που ακόμα περιμένει το φως. Σκέφτομαι τον Φράνζ Κάφκα, τον Τόμας Μαν και τον Μαρσέλ Προύστ. Σήμερα θα προσέθετα και τον Τζον Μάξγουελ Κούτσι σ’ αυτόν τον κύκλο προφητών.
Το κοινό τους όραμα για το αναπόφευκτο τέλος του κόσμου –όχι του πλανήτη αλλά του μοντέλου των ανθρώπινων σχέσεων– και της ανατροπής της κοινωνικής συνοχής, είναι σοκαριστικά επίκαιρο για τον σύγχρονο άνθρωπο στο εδώ και στο τώρα. Για μας που ζούμε μετά το τέλος του κόσμου. Που ζούμε με τα εγκλήματα και τις συγκρούσεις που ξεσπούν καθημερινά παντού με τέτοια ταχύτητα που ούτε τα πανταχού παρόντα Μ.Μ.Ε. δεν μπορούν πλέον να παρακολουθήσουν. Αυτές οι εκλάμψεις γρήγορα γίνονται ενοχλητικές και εξαφανίζονται ανεπιστρεπτί από τους ειδησεογραφικούς τίτλους. Αισθανόμαστε ευάλωτοι, τρομαγμένοι και εγκλωβισμένοι. Δεν είμαστε πλέον ικανοί να κτίσουμε πύργους και τα τείχη που επιμόνως ορθώνουμε δεν μας προστατεύουν πλέον από τίποτα –αντιθέτως, απαιτούν προστασία και φροντίδα που απομυζούν μεγάλος μέρος της ενέργειας μας. Δεν έχουμε πλέον το σθένος να προσπαθούμε να διακρίνουμε αυτό που βρίσκεται πίσω από τις πύλες και πίσω από τα τείχη. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος ύπαρξης του θεάτρου κι εκεί ακριβώς πρέπει να αναζητά τη δύναμη του. Να διεισδύει στο εσωτερικό, εκεί όπου απαγορεύεται.
«Ο μύθος επιδιώκει να εξηγήσει το ανεξήγητο. Καθώς αναδύεται από ένα φόντο αλήθειας, οφείλει να επιστρέψει στο ανεξήγητο» –με αυτό τον τρόπο περιέγραψε ο Κάφκα τη μετουσίωση του μύθου του Προμηθέα. Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι οι ίδιες λέξεις θα όφειλαν να περιγράφουν το θέατρο. Και αυτό το είδος θεάτρου που θεμελιωμένο στην αλήθεια βρίσκει την ολοκλήρωσή του στο ανεξήγητο, εύχομαι σε όλους τους εργάτες του θεάτρου, της σκηνής και της πλατείας και το εύχομαι με όλη μου την καρδιά». K.W.