“Selma”

Του Άγγελου Νομικού

Έπρεπε να περάσουν σχεδόν 50 χρόνια από τη δολοφονία του Martin Luther King, Jr. για να υπάρξει ταινία από μεγάλο studio (γιατί σκόρπιες τηλεταινίες εδώ και εκεί έχουν υπάρξει πάμπολες) με πρωταγωνιστή το θαρραλέο αυτό αγωνιστή, ακτιβιστή και ουμανιστή, και μία από τις σημαντικότερες ηγετικές φυσιογνωμίες του 20ου αιώνα. Και, πραγματικά, το “Selma” δεν απογοητεύει.

Η υπόθεση της ταινίας είναι η εξής: “Κορυφώνοντας την καμπάνια του για το δικαίωμα ψήφου των Αφροαμερικανών, ο Martin Luther King (David Oyelowo) οργανώνει το 1965 μια μεγάλη πορεία διαμαρτυρίας στη Selma της Alabama. Όταν εκείνη καταστέλλεται βίαια, επιχειρεί να την επαναλάβει με ακόμα μεγαλύτερη συμμετοχή”.

Δε βλέπουμε τη δολοφονία του King το 1968. Ούτε την ιστορική ομιλία του, “I have a Dream”, μπροστά στο Lincoln Memorial, κατά τη διάρκεια της πορείας που οργάνωσε προς την Washington το 1963. Η ταινία επικεντρώνεται μόνο στα γεγονότα που συνέβησαν τη χρονιά 1964 – 1965 και ξεκινάει με τον King να είναι έτοιμος να παραλάβει το Nobel Ειρήνης τον Οκτώβριο του 1964. Στη συνέχεια ξεκινούν οι διαδικασίες για τις 3 συνολικά πορείες από τη Selma στο Montgomery της Alabama, το Μάρτιο του 1965.

Και όμως, αυτό το χρονικό διάστημα των 6 μηνών είναι αρκετό. Αρκετό για να συνειδητοποιήσουμε τις δυσκολίες και τα εμπόδια που αντιμετώπισαν οι μαύροι της Αμερικής (και όχι μόνο) στην προσπάθειά τους να έχουν ίσα δικαιώματα στην ψήφο, στην εργασία, στη μόρφωση («Για να αποκτήσουμε όλοι μια θέση στον Ήλιο», που έλεγε και ο Γιωργάκης). Αρκετό για να δούμε από μια αντικειμενική σκοπιά τα πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα της δεκαετίας του ’60.

Ο King δεν παρουσιάζεται ούτε σουπερήρωας, ούτε Μεσσίας. Δεν είναι δίχως τα ελατώμματά του, και η ταινία το τονίζει αυτό. Γίνεται αναφορά στις (ουκ ολίγες) απιστίες που έπραξε μέσα στο γάμο του με την Coretta Scott King, καθώς φυσικά και στη λανθασμένη για πολλούς υποχώρησή του στη 2η πορεία της Selma, γνωστή και ως “Turnaround Tuesday” (H πρώτη έχει μείνει στην ιστορία ως – μία από τις πολλές παγκόσμια – “Bloody Sunday”). Πέρα όμως από τις ανθρώπινες αδυναμίες του, ο King παρουσιάζεται ως αυτό ακριβώς που ήταν: Ένας άνθρωπος με κοινωνικό όραμα, αλλά και σπουδαίο πολιτικό ένστικτο.

H σκηνοθεσία της Ava DuVernay και η ερμηνεία του David Oyelowo στον πρωταγωνιστικό ρόλο αποτελούν το 90% της ταινίας. Η πρώτη με τα κοντινά πλάνα της, που επικεντρώνουν στα χαρακτηριστικά του προσώπου των εκάστοτε χαρακτήρων, στην αποφασιστικότητα και τις αδυναμίες τους, ο δεύτερος με μια ερμηνεία για τους αιώνες. Όπως ο Daniel Day-Lewis ήταν ο Abraham Lincoln στο (παρομοίου ύφους) “Lincoln” που αγαπήσαμε τον Ιανουάριο του 2013, έτσι και ο Oyelowo δεν υποδύεται τον Martin Luther King, είναι ο Martin Luther King (Οι κινήσεις, η φωνή του… Δείτε βίντεο από ομιλίες του King στο Youtube μετά την ταινία, θα εκπλαγείτε). Σκανδαλώδης η απουσία και των δύο από τις Υποψηφιότητες για Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας και Α’ Ανδρικού Ρόλου. Μικροί και μεγάλοι ρόλοι από ένα πραγματικά τεράστιο cast (αυτοί που έχω αναγράψει δεν είναι ούτε οι μισοί) βάζουν το δικό τους λιθαράκι στο μεγαλείο που λέγεται “Selma”.

Συνολικά, η ταινία απέσπασε 2 Υποψηφιότητες για Όσκαρ – Καλύτερης Ταινίας και Καλύτερου Τραγουδιού (το “Glory” των John Legend & Common παίζεται σε loop μονίμως αυτές τις μέρες σπίτι μου). Πολύ λίγες για ένα τέτοιο έργο, που, αν βάλουμε στην άκρη κάποιες ιστορικές ανακρίβειες που θυσιάστηκαν στο βωμό της δραματικής απεικόνισης (είναι πραγματικά πολύ λίγες όμως), έχουμε ένα άρτιο, ολοκληρωμένο έργο για την πορεία της Selma, που, μπορεί στο τέλος να αφήνει την εντύπωση ότι το «μαζεύει κάπως απότομα» (εγώ έτσι ένιωσα, ότι κόπηκε λίγο απότομα το φινάλε), αλλά δεν παύει να είναι ύμνος στην ισότητα όλων των ανθρώπων.

“If you believe All are created equal, come to Selma”.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ: 4/5

Σκηνοθεσία: Ava DuVernay

Ηθοποιοί: David Oyelowo, Carmen Ejogo, Tom Wilkinson, Tim Roth, Common, Ruben Santiago-Hudson, Lorraine Toussaint, Stephan James, Trai Byers, Niecy Nash, Colman Domingo, Wendell Pierce, Keith Stanfield, Andre Holland, Tessa Thompson, Giovanni Ribisi, Cuba Gooding, Jr., Alessandro Nivola, Jeremy Strong, Dylan Baker, Martin Sheen, Nigel Thatch, Tara Ochs, Oprah Winfrey

Για περισσότερες κριτικές μπείτε εδώ