«Κέρδισα την αναγνώριση των ανθρώπων που με ενδιαφέρουν»

Συναντηθήκαμε στο καφέ της οδού Ξενοκράτους, Σάββατο μεσημέρι λίγο μετά τις δώδεκα. Ειλικρινής, απλός και ουσιαστικός ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας μίλησε για τα μικρά και τα μεγάλα της εποχής. Λίγο πριν την κυκλοφορία του νέου του άλμπουμ και τις εμφανίσεις του στο Άνοδος Live Stage, ένας από τους δημιουργούς που άνοιξε το δρόμο στο ελληνικό τραγούδι μιλά στα pints για τη μουσική την εποχή της κρίσης, την ανάγκη για άρτια τέχνη και το έργο του.

Κατ’ αρχάς, σας πετυχαίνουμε σε φάση προετοιμασίας του νέου σας άλμπουμ με τίτλο «Μία τρύπα στον καιρό». Μιλήστε μας γι’ αυτό. Η επιλογή του τίτλου συνάδει με την εποχή;

Ο δίσκος είναι ανάγκη της εποχής και κυκλοφορεί αρχές Δεκέμβρη. Θα ήθελα αυτή η εποχή που ζούμε να μην υπάρχει. Παρακαλώ μετά από πολλά χρόνια, να μην το θυμάμαι όλο αυτό το πράγμα. Είναι απλή η ερμηνεία του άλμπουμ. To θέμα όμως δεν είναι μόνο η οικονομική κατάσταση του σήμερα. Αυτή θα διορθωθεί υπό άλλες συνθήκες, με άλλο στάτους. Aυτό που έχει χτυπηθεί ανεπανόρθωτα είναι η ψυχολογία του κόσμου. Διέλυσαν ένα χαρούμενο με τα καλά του και τα στραβά του λαό. Την ευθύνη φέρουν ντόπια και ξένα διεστραμμένα μυαλά.

Όσο για το μότο κάποιων πως η Ελλάδα έχει περάσει και χειρότερα, τότε υπήρχε μονίμως μια ελπίδα και ένα όραμα για το μέλλον. Τώρα δεν υπάρχει τίποτα. Τώρα περνάς τα χειρότερα με όραμα και προοπτική το γκρεμό, αυτή είναι η διαφορά. Δεν υπάρχει όραμα. Λυπάμαι πολύ που το λέω αυτό.

Στις 24 Νοεμβρίου δίνετε το παρών σε μια μεγάλη φιλανθρωπική συναυλία της οποίας τα έσοδα θα διατεθούν για τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα της Ελλάδας. Είναι η αλληλεγγύη το μέσο για την επιβίωση εν μέσω κρίσης;

Θα ήθελα να μην υπάρχει ανάγκη για τέτοια. Το συγκεκριμένο γίνεται με σκοπό να γίνει μια κινητή μονάδα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην Ελλάδα. Υπάρχουν κάποιοι οργανισμοί που πασχίζουν για κάποια πράγματα. Αν συγκεντρωθούν κάποια χρήματα, που σίγουρα θα συγκεντρωθούν, θα είναι σπουδαίο. Γίνονται διάφορα, το Greek International Foundation, το οποίο μαζεύει λεφτά και βάζει πετρέλαιο σε σχολεία κτλ. είναι μια αντίστοιχη δράση. Αφού δεν μπορεί να γίνει αλλιώς…

Το θέμα είναι να υπάρχει ένα αυτάρκες, οργανωμένο, συγκεντρωμένο κράτος το οποίο να μπορεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον κόσμο του. Αυτή είναι η λειτουργία ενός κράτους.

Να πω επίσης ότι δεν πάμε μόνο στη Φρανφούρτη, στις 22 του μηνός παίζουμε στην Κολωνία. Δεν φιλοδοξώ να κάνω διεθνή καριέρα, παρ’ όλο που ο δίσκος «Οι Άγγελοι ζουν ακόμα στη Μεσόγειο» γνώρισε μεγάλη αποδοχή και επιτυχία στο εξωτερικό. Μου αρέσει να παίζω πολύ για τους Έλληνες του εξωτερικού. Έχει ένα μεγάλο ενδιαφέρον. Ο κόσμος στο εξωτερικό είναι διαφορετικός από πόλη σε πόλη.

‘Αρα πιστεύετε πως υπάρχει κάποια πολιτική πρακτική που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα αυτή την ώρα στην Ελλάδα;

Οι ιδεολογίες έχουν καταρρεύσει. Εν τοιαύτη περιπτώσει συνειδητοποιεί κανείς ότι χάσαμε. Δεν υπολογίζαμε τον παράγοντα άνθρωπο, με τις αδυναμίες του. Η τακτική που κυριαρχούσε ήταν αυτή του «εγώ να περνάω καλά και δεν με νοιάζει για τους άλλους». Αυτό είναι μια νοοτροπία παγκόσμια, όχι μόνο του Έλληνα. Αυτό δεν μπορούν να το υπολογίσουν οι ιδεολογίες. Δυστυχώς δεν πιστεύω τίποτα. Απλώς όταν έπαιρνα θέση πολιτική πριν τις εκλογές, έπαιρνα γιατί δεν μπορείς να επιβραβεύεις μονίμως αυτόν τον οποίον σε έχει βιάσει. Με αυτή τη λογική παίρνεις μια θέση.

Και γιατί θεωρείτε πώς ο κόσμος δεν «εξοστρακίζει» τους πολιτικούς που ποτέ δε νοιάστηκαν;

Εντάξει πλέον δεν υφίσταται το καθεστώς των δύο κομμάτων. Για εμένα, υπάρχουν αυτοί που είναι μέσα στα πράγματα και αυτοί που είναι απέξω τελικά. Αυτοί που είναι μέσα στα πράγματα είναι οι βολεμένοι. Υπάρχει και ο κόσμος που είναι μονίμως στην απέξω και ψάχνει να βρει το όχημα που θα τον κάνει να δει κι αυτός μια άσπρη μέρα.

Η πρακτική της Ευρώπης αυτή την ώρα είναι η «φτωχοί, φτωχότεροι και οι πλούσιοι, πλουσιότεροι». Οι ηγέτες έχασαν τον έλεγχο ξαφνικά. Έφυγε ο πλούτος από τα χέρια τους και άρχισε να διαχέεται. Τα 2/3 του πλανήτη πεινάνε, είναι στα όρια της εξαθλίωσης. Ο πλούτος όμως έφυγε από το 2% και πήγε στο 20. Αυτό ήταν κάτι που δεν κατάφεραν να διαχειριστούν.

Οι “Άγαμοι Θύται”, οι οποίοι στις 5 Δεκεμβρίου κάνουν πρεμιέρα στο Anodos Live Stage στην ουσία παράγουν ένα πρόγραμμα εναλλακτικό, εμπλουτισμένο με έντονη σάτιρα και αυτοσαρκασμό. Γιατί το κοινό ανταποκρίνεται τόσο στη σάτιρα;

Αρχικά να πω πως μου αρέσει πολύ η λογική του να μπω μέσα και να ενταχθώ σε μια παράσταση. Μέχρι ενός σημείου βέβαια, εκεί που θα μπορώ. Γιατί παλαιότερα μου είχαν κάνει πρόταση να παίξω σε μια παιδική παράσταση στο Μέγαρο, αλλά όταν διάβασα το σενάριο, είπα συγνώμη δεν θα τα καταφέρω! Αυτό με τους «Άγαμοι Θύται» μου αρέσει, είναι ένα πράγμα σπονδυλωτό, εγώ λέω τα τραγούδια που θέλω να πω, κι επειδή είναι μια ιδιαίτερη παράσταση πρέπει να κάνεις πράγματα που εντάσσονται μέσα στην ιστορία.

Όσον αφορά τη σάτιρα, η ανταπόκριση του κόσμου είναι μεγάλη, αρκεί να είναι ωραία, γιατί σήμερα έχουμε υπ’ όψιν μας όλοι τι γίνεται. Ξέρεις ποια είναι η ειδοποιός διαφορά μεταξύ σάτιρας που την πληρώνεις και σάτιρας που σου έρχεται μέσα στο σπίτι από την τηλεόραση; Ότι αυτό που πληρώνεις το επιλέγεις, ξέροντας εκ των προτέρων τι θα δεις. Στην τηλεόραση το μόνο που μπορείς να κάνεις, αλλά δεν το κάνεις, είναι να την κλείσεις.

Δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν πως ο πολιτισμός υφίστανται ισχυρό πλήγμα εξαιτίας της οικονομικής-κρίσης αξιών γενικότερα. Από την άλλη η τέχνη παίρνοντας τροφή για σκέψη με αυτό τον τρόπο ίσως τελικά ευδοκιμεί. Τι από τα δύο τελικά ισχύει;

Στην κρίση το καλό γίνεται καλύτερο και το κακό χειρότερο. Η μουσική γενικά είναι ένα διαφορετικό είδος τέχνης από τις υπόλοιπες, γιατί και στην ιστορία αν κοιτάξεις, έπεσε πολύ χρήμα γι’ αυτήν από την αρχή. Η ροή των χρημάτων σε αυτό το χώρο γίνεται με ταχείς ρυθμούς. Γι’ αυτό και πάνω σ’ αυτή δημιουργούνται όλες οι μόδες και τα παγκόσμια ρεύματα. Είδαν ας πούμε, οι στρούκτουρες, για το ροκ, ένα πράγμα να ξεκινάει σαν αντίδραση, το καπέλωσαν, του έριξαν χρήμα, πάει και η εποχή των λουλουδιών, πάει και το Woodstock, πάνε και τα ροκ εν ρολ, θυσιάστηκαν όλα στο βωμό του χρήματος. Κι αυτή τη στιγμή ο τζίρος για το παγκόσμιο όνομα κυμαίνεται γύρω από εκατομμύρια δολάρια.

Οι δίσκοι τώρα είναι άλλη ιστορία. Δεν υπάρχει δισκογραφία στην Ελλάδα καθόλου πλέον. Μπορείς να κάνεις δισκογραφία και να τη βγάλεις στο διαδίκτυο, αυτό γίνεται. Εγώ που ακόμα τραγουδάω μπορώ να βγάλω ένα μεροκάματο, όσο θέλει ο κόσμος να με δει. Οι στιχουργοί είναι κατεστραμμένοι ολοσχερώς. Από τις live εμφανίσεις που θα κάνω εγώ, παίρνει λεφτά αυτός μέσω των εισπρακτικών φορέων. Η κρίση γενικά δίνει ένα έναυσμα για μη εφησυχασμό στα περισσότερα μυαλά, γιατί αυτός που δεν είναι εφησυχασμένος δεν είναι ποτέ. Ο μη εφησυχασμένος και στην εποχή της ευμάρειας τρώγεται με τα ρούχα του.

Δηλαδή τι μπορεί να γίνει με το διαδίκτυο και τη διάδοση της μουσικής-δισκογραφίας;

Πιστεύω ότι πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος, εφόσον από ‘κει γίνεται όλη η διακίνηση σήμερα. Να μπορούν τουλάχιστον να εισπράττουν κάποια πνευματικά δικαιώματα οι άνθρωποι που γράφουν.

Η νεολαία άλλαξε;

Η νεολαία είναι ένα περίεργο πράγμα. Και εξαρτάται όταν λέμε νεολαία τι εννοούμε. Από μια ηλικία 20 χρονών και κάτω, 30 χρονών και κάτω; Ένας 25χρονος ο οποίος μπαίνει στην αγορά εργασίας και αρχίζει και δουλεύει είναι νεολαία; Οι περισσότεροι ενσωματώνονται και γίνονται συστημικοί με τη μία. Κι εκεί που ακούνε το Μάλαμα, ξαφνικά βρίσκονται στην παραλία. Χωρίς κανέναν ενδοιασμό. Χαλαρά. Τι εννοούμε νεολαία; Όσο διαρκεί η φοιτητική πορεία ενός ανθρώπου; Να το πάμε μέχρι εκεί λοιπόν. Γιατί αν μπεις μες στην καθημερινότητα δεν είσαι νέος. Τέλος. Είναι αυτό που λέει ο Ζουγανέλης «Εμείς οι νεολαίοι!». Όταν μπεις στην καθημερινότητα έχεις τη νοοτροπία του μπαίνω κι αγωνίζομαι για να επιβληθώ. Άρα νεολαία με την αγνή πρόθεση, τη διάθεση για αγώνα, με την αντίδραση είναι μέχρι να τελειώσει το πανεπιστήμιο. Είμαι πια πεπεισμένος. Άρα εγώ όταν λέω νεολαία εννοώ 15-20. Αυτά τα παιδιά είναι εν δυνάμει ζωντανά, αγωνιστικά, έχουν ένα ήθος, μπερδεμένα λίγο λόγω της υπερπληροφόρησης, αλλά με αγνές προθέσεις. Κι αυτό είναι δεδομένο. Μόνο αυτοί.

Για πολλούς συμπολίτες μας η είσοδος στις μουσικές σκηνές, θέατρα κτλ. κοστίζει πλέον ακριβά. Οφείλει η τέχνη να παρέχει διευκολύνσεις ή δεν υπάρχουν περιθώρια;

Θα σου πω κάτι. Ήταν να παίξουμε στο Ηρώδειο τέλος Σεπτέμβρη. Όταν έμαθα τις τιμές, λέω θα την αναβάλλουμε τη συναυλία. Μαζέψτε τα εισιτήρια και κόβουμε τις τιμές στη μέση. Δεν μπορώ εγώ να παίξω με 70 ευρώ είσοδο για να έρθουν να ακούσουν τους Τερμίτες που εμένα είναι το ψώνιο μου από παιδί. Κόψτε λοιπόν τις τιμές στη μέση, για να έρθει κι ο κόσμος. Το θέμα είναι πως το Ηρώδειο γέμισε με τη μισή τιμή. Ίσως να έπαιξε καθοριστικό ρόλο το οικονομικό. Δεν είμαι όμως σίγουρος. Γιατί το Ηρώδειο γεμίζει με μεγάλη ευκολία από τιμές τριπλάσιες από αυτές.

Παίζουμε για τους απεργούς της ΔΕΗ, τους Γιουγκοσλάβους, χιλιάδες συναυλίες τζάμπα. Οι τιμές στα εισιτήρια έχουν πέσει πολύ. Υπάρχει τρόπος να διασκεδάσει κανείς, ή να δει πράγματα ενδιαφέροντα και φθηνά. Καλό είναι και οι καλλιτέχνες να κάνουν έναν αγώνα να μη φτάνουν οι τιμές ψηλά.

Έπειτα από ένα μακροχρόνιο μουσικό ταξίδι, ποιος είναι ο απολογισμός σας;

Ένας τυχερός άνθρωπος είμαι. Ξέρω πως ο κάθε δίσκος που κάνω έχει ένα στάνταρ, μέχρι ένα όριο προς τα χαμηλά, δεν μπορεί να πάει παρακάτω. Δεν έχω ξεπεράσει το όριο προς τα κάτω και είμαι περήφανος γι’ αυτό. Και δεν είμαι ο μόνος. Είναι 30, 50, 100 άνθρωποι που το έχουν καταφέρει. Όσο και να προσπαθήσουν κάποια παιδιά από τη δικιά μας γεννιά, δεν μπορούν να κάνουν χειρότερη δουλειά. Η χειρότερη τους στιγμή είναι αξιοπρεπής. Αυτό είναι το μοναδικό πράγμα που ξέρω από τότε που ξεκίνησα μέχρι σήμερα. Η τύχη παίζει καθοριστικό ρόλο στην πορεία μας. Βέβαια δεν σου δίνεται τίποτα έτσι. Σε γενικές γραμμές μου πήγε καλά. Αν θες κέρδισα την αναγνώριση των ανθρώπων που με ενδιαφέρουν. Αυτό είναι σημαντικό.