Η βία και η δυσάρεστη πραγματικότητα για την Ευρώπη

Με Ψήφισμα της 15 Ιουνίου 2007, τα Ηνωμένα Έθνη καθιέρωσαν την ημέρα μη βίας, η οποία συμπίπτει ημερολογιακά με τη γέννηση του Ινδού ηγέτη Μαχάτμα Γκάντι. Σκοπός της ημέρας είναι η προώθηση της έννοιας της μη βίας καθώς και η προτροπή για εκπαίδευση και κινητοποίηση κατά της βίας. Με αφορμή λοιπόν αυτή την ημέρα, μπορούμε να επικεντρωθούμε σε ένα από τα συνηθέστερα θύματα της παγκόσμιας βίας, το γυναικείο φύλο.

Σεξουαλική κακοποίηση, ενδοοικογενειακή βία, λεκτική βία, ψυχολογική βία, σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο της εργασίας και όχι μόνο, είναι παραδείγματα που μας αποδεικνύουν πως τα δικαιώματα της γυναίκας καταπατώνται συνεχώς και με όλες τις μορφές βίας δημιουργώντας κοινωνικά στερεότυπα για το ασθενές φύλο. Τα πρώτα παραδείγματα που μας έρχονται στο μυαλό είναι ίσως από πρακτικές της Ανατολής, των μουσουλμανικών χωρών και των αναπτυσσόμενων χωρών με τις γυναίκες όχι μόνο να καταπιέζονται αλλά πολύ συχνά να θυσιάζονται στο όνομα της βίας. Απαγόρευση συμμετοχής στα κοινά ή ακόμα και την βασική εκπαίδευση, λιθοβολισμοί με ή χωρίς αιτία και κλειτοριδεκτομές είναι τα πιο συνηθισμένα παραδείγματα που μας κάνουν να φρίττουμε εδώ στη Δύση. Η φετινή χρονιά επίσης, ήταν γεμάτη από αντίστοιχα περιστατικά με ομαδικές απαγωγές κοριτσιών στη Νιγηρία, αποκεφαλισμό γυναικών Πεσμεργκά από Τζιχαντιστές και απειλές Τζιχαντιστών για τις γυναίκες στη Μοσούλη προκειμένου να καλύπτουν όλο τους το σώμα. «Δεν είναι περιορισμός στην ελευθερία της γυναίκας, αλλά στόχος είναι να την προστατέψει από το  να εξευτελιστεί και να εκχυδαϊστεί ή να είναι θέαμα στα μάτια αυτών που την κοιτούν» ανέφερε για το τελευταίο γεγονός ανακοίνωση του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ.

Η ανεπτυγμένη Δύση δυστυχώς δεν απέχει από τη βία κάθε μορφής και πόσο μάλλον κατά των γυναικών. Πρώτη φορά το Μάρτιο του 2014 έγιναν διώξεις για κλειτοριδεκτομή στη Βρετανία. Παρά την απαγόρευση της πρακτικής στη Βρετανία από το 1985, δεν είχαν ποτέ πριν ασκηθεί διώξεις. 20.000 κορίτσια λοιπόν, με καταγωγή από την Αφρική ή τη Μέση Ανατολή ακρωτηριάζονται στη Βρετανία. Στη Σουηδία και τη Νορβηγία το 2013, αυξήθηκαν ανησυχητικά οι βιασμοί με στόχο τις λευκές Σκανδιναβές που θεωρούνται ιδιαίτερα προκλητικές για τους μουσουλμάνους μετανάστες ενώ στη σουηδική πόλη Norrkoping μετά από ένα πιλοτικό πρόγραμμα στα σχολεία, βρέθηκαν 60 περιπτώσεις σοβαρού ακρωτηριασμού οργάνων. Καθώς είναι γνωστό πως τα παιδιά μεταναστών επισκέπτονται τους συγγενείς τους κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, σε χώρες ακραίων πρακτικών, η Σουηδική κυβέρνηση αναγκάστηκε να ενημερώσει τις οικογένειες πως θα ασκούνται διώξεις εναντίων τους αν τα παιδιά τους επιστρέψουν… ακρωτηριασμένα. Τον Μάρτιο του 2014 πραγματοποιήθηκε η πληρέστερη έρευνα παγκοσμίως από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) και αποκαλύπτει το μέγεθος του προβλήματος της βίας κατά των γυναικών. Τα στοιχεία της έρευνας μας παραχώρησε η Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων του Υπουργείου Εσωτερικών.

Η ιδιαιτέρως λεπτομερής αυτή έρευνα, μας ενημερώνει πως 62 εκατομμύρια γυναίκες, δηλαδή το ένα τρίτο των γυναικών που κατοικούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει υποστεί οποιοδήποτε είδος βίας από τα 15 τους χρόνια. Το 32% ανέφερε πως η πράξη βίας συνέβη στο εργασιακό περιβάλλον, ενώ για το 22% του δείγματος, η βία προήλθε από τον ερωτικό σύντροφο. Βία από άγνωστο πρόσωπο έχει υποστεί το 6% του δείγματος και την οδυνηρή εμπειρία του βιασμού έχει υποστεί το 5% αυτού. Η συγκεκριμένη έρευνα φρόντισε να προσμετρήσει για πρώτη φορά και τις μορφές βίας που επιβιώνουν μέσα από τις νέες τεχνολογίες που αποτελούν πλέον μεγάλο μέρος της καθημερινότητας μας. Έτσι, μαθαίνουμε πως το 18% των γυναικών που ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 18-29 έχουν υποστεί ψηφιακή παρενόχληση ενώ, το 11% του δείγματος δήλωσε πως έχει δεχθεί ανεπιθύμητες σεξουαλικές προτάσεις μέσω κοινωνικών δικτύων ή κινητού τηλεφώνου. Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 42.000 γυναίκες από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που ηλικιακά βρίσκονταν 18 έως 74 ετών.

Το πιο σημαντικό όμως από όλα τα ευρήματα είναι πως το 67% των ερωτηθέντων γυναικών παραδέχθηκε πως τα σοβαρότερα περιστατικά βίας δεν τα έχουν καταγγείλει. Αυτό δείχνει πόσο κρίσιμο είναι το μήνυμα της συγκεκριμένης ημέρας και πόσο αναγκαία είναι η εκπαίδευση σχετικά με το θέμα της βίας. «Πρέπει να βρούμε το θάρρος να αναγνωρίσουμε τα οδυνηρά συμπεράσματα αυτής της πανευρωπαϊκής έρευνας και αναλάβουμε επειγόντως δράση, τολμώντας ακόμη και ριζικές διαφοροποιήσεις με τρέχουσες πολιτικές. Τελικά, η επιτυχία θα εξαρτηθεί από το αν θα κατορθώσουμε να επιτύχουμε ευρείες κοινωνικές συμμαχίες, και πρώτα απ ‘όλα με τους άνδρες, τους φυσικούς της συμμάχους μας» ανέφερε η Γενική Γραμματέας Ισότητας των φύλων Β. Κόλλια κατά την παρουσίαση της έρευνας στις Βρυξέλλες στις 5 Μαρτίου 2014.

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την έρευνα: http://fra.europa.eu/sites/default/files/fra-2014-vaw-survey-main-results-apr14_en.pdf