Ηλίας Χατζηχριστοδούλου: “Φέτος το Athens Video Art Festival ανεβάζει τον πήχη”

Όταν ο συνήθης ύποπτος επιστρέφει στα παλιά του λημέρια το κοινό πάντα αναμένει δράση. Όταν το Athens Video Art Festival επιστρέφει ύστερα από επτά χρόνια στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων για να γιορτάσει τα δέκα χρόνια δημιουργίας και πειραματισμού με τις σύγχρονες τεχνολογίες και την ψηφιακή τέχνη τότε σίγουρα κάτι εντυπωσιακό προμηνύεται.

Ο διευθυντής του φεστιβάλ Ηλίας Χατζηχριστοδούλου μίλησε στα pints για τις εκπλήξεις που κρύβει η φετινή διοργάνωση, για το παρελθόν και το μέλλον του φεστιβάλ και υποσχέθηκε ότι αυτό το φθινόπωρο, στις 2-5 Οκτωβρίου, θα ανεβάσει τον πήχη, θα θολώσει τα όρια και θα φτάσει στα… άκρα των ψηφιακών τεχνών. Εάν αυτά τελικά υπάρχουν.

Τι ακριβώς είναι το Video Art Festival;

Το φεστιβάλ είναι ο επίσημος φορέας για τα νέα Μέσα στην Ελλάδα. Ξεκίνησε το 2005 ως Video Art Festival κι εξελίχθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Ψηφιακών Τεχνών και Νέων Μέσων στην Ελλάδα, καθώς δεν θέλαμε να μείνουμε στάσιμοι οπότε επεκταθήκαμε σε όλο το κομμάτι των σύγχρονων και νέων μέσων με όλες τις εκφάνσεις και τις εκφράσεις τους. Στην αρχή, ξεκίνησε πιο πολύ ως μια γιορτή για το video art. Δεν ήταν μόνο και αποκλειστικά το μέσο αυτό αλλά ο συνδυασμός όλων των μέσων μαζί, η μουσική, το βίντεο, η φωτογραφία αλλά πάνω απ’ όλα ο πειραματισμός, κι αυτό είναι που μας άρεσε. Δεν μπορούσαμε να εξαιρέσουμε και τα υπόλοιπα οπτικοακουστικά μέσα.

Πότε έγινε η στροφή προς τα installations (εγκαταστάσεις) και τις άλλες μορφές νέων μέσων;

Ουσιαστικά από την αρχή υπήρχαν αυτές οι κατευθύνσεις. Σαν brand name έγινε το 2010 αλλά από την αρχή οι κατηγορίες στις οποίες μπορούσε κάποιος να συμμετάσχει περιελάμβαναν video art, installations και performances. Μετά προστέθηκε η digital image (ψηφιακή φωτογραφία) έπειτα η web art, κάτι που εισάγαμε πρώτοι στην Ελλάδα και το application art. Συνολικά οι επίσημες κατηγορίες είναι επτά: video art, animation, digital image, web art, installations, performance, music. Οι εγκαταστάσεις είναι ή πολυμεσικές και οπτικοακουστικές, συνδυάζοντας βίντεο και εικόνα, ή χωρίς βίντεο, π.χ. ένα ψυγείο που κάθε φορά που το ανοίγεις σου διηγείται μια ιστορία.

Πώς έχει ανταποκριθεί ο κόσμος στην ψηφιακή τέχνη; Ποια κατηγορία έχει την περισσότερη απήχηση;

Ναι. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το πρώτο φεστιβάλ το 2005, που σκεφτόμουν ότι θα ήμουν ικανοποιημένος με 50 συμμετοχές από καλλιτέχνες και καταλήξαμε να έχουμε 460 συμμετοχές. Το μεγάλο μπαμ έγινε το 2007 που φτάσαμε στις 1.200 συμμετοχές. Πλέον έχουμε περίπου 1.500 συμμετοχές μόνο στο κομμάτι του Video Art και λίγο παραπάνω από 2.500 συνολικά κάθε χρόνο. Γενικά μας ενδιαφέρει η νεανική δημιουργία αν και το φεστιβάλ περιλαμβάνει όλο το εύρος των ηλικιών. Οι άνθρωποι που παρουσιάζουν τις δουλειές του είναι κυρίως μεταξύ 25-45 ετών. Βέβαια σε κάποιες εξειδικευμένες τεχνικές, όπως οι εγκαταστάσεις, είναι πάνω από 45.

Όσον αφορά το κοινό, το οποίο στην πλειοψηφία του είναι από 16 έως 32 ετών, η κάθε ηλικιακή ομάδα έχει την κατηγορία της και τις προτιμήσεις της. Σίγουρα όλοι θα περάσουν από τις εγκαταστάσεις, ίσως γιατί τους αρέσει η διαδραστικότητα που έχει. Ο κόσμος μας κρίνει κυρίως από αυτές καθώς είναι ένα μεγάλο σημείο του φεστιβάλ. Είναι μια πρόκληση και για μας.

Τι έχετε ετοιμάσει για το φετινό επετειακό φεστιβάλ;

Φέτος έχουμε τη 10επετειακή διοργάνωση από τις 2-5 Οκτωβρίου στην Τεχνόπολη. Συνολικά θα είναι 600-650 καλλιτέχνες από όλες τις κατηγορίες. Έχουμε πάρα πολύ ωραίες και μεγάλες εγκαταστάσεις (installations) που θα δημιουργήσουν αίσθηση διεθνώς καθώς θέλουμε να βάλουμε την Αθήνα στον διεθνή χάρτη της σύγχρονης τεχνολογίας. Θα δούμε πολύ εντυπωσιακές εγκαταστάσεις , screenings προβολών και animations, θα έχουμε καλεσμένα δέκα διεθνή φεστιβάλ απ’ όλο τον κόσμο που θα δείξουν υλικό από τις προηγούμενες οργανώσεις τους ενώ και πολλοί από τους καλλιτέχνες που θα έρθουν είναι από το εξωτερικό. Πχ. Ένα από τα μεγάλα αφιερώματά μας για το 2014 είναι η glitch art, την οποία θα παρουσιάσει ο Αμερικάνος καλλιτέχνης Phillip Stearns και μάλιστα θα κάνει ένα workshop πάνω σε αυτή. Επιπλέον, σε συνεργασία με το ΤΕΙ Αθήνας και το τμήμα φωτογραφίας και οπτικοακουστικών μέσων έχουμε καλέσει διάφορους ακαδημαϊκούς της glitch art για την παρουσίαση.

Επιπλέον, φέτος θα υπάρξει και κάτι καινούριο, ως φόρος τιμής στα δέκα χρόνια του φεστιβάλ, ένα hackathon , ένα συνέδριο θα έλεγα, με τίτλο «Retrieve The Future», για το κομμάτι των νέων τεχνολογιών, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας, με έμφαση στους νέους, το οποίο θα περιλαμβάνει εργαστήρια, διαλέξεις, mentoring, π.χ. θα είναι ένας μηχανικός μαζί με έναν designer οι οποίοι θα δημιουργήσουν κάτι επί τόπου. Έτσι μέσω του συνεδρίου θα δώσουμε την ευκαιρία να παρουσιαστούν πολύ περισσότερες ομάδες και πράγματα.

Βέβαια, δεν θέλαμε να κάνουμε κι εμείς ένα start up… κάτι, θέλαμε να το βγάλουμε από πάνω μας, αλλά όταν ασχολείσαι με το κομμάτι της τεχνολογίας το κομμάτι της επιχειρηματικότητας είναι δίπλα σου, δεν μπορείς να το αγνοήσεις. Έτσι κι αλλιώς το κοινό μας περιλαμβάνει και εταιρείες που έρχονται για να δουν πώς η τεχνολογία μπορεί να βρει πρακτική εφαρμογή, δεν είναι θεωρητική η τεχνολογία που δείχνουμε. Έρχονται για να δουν εφαρμογές της τεχνολογίας και της τέχνης στην πράξη, αλλά και τον συνδυασμό αυτών των δύο.

Είναι ένα νέο «χωράφι» για εμάς αλλά είναι ένα ωραίο «χωράφι» και σίγουρα θα το συνεχίσουμε και τα επόμενα χρόνια.

Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη θεματολογία πίσω από το κάθε φεστιβάλ;

Υπάρχει ένα concept πίσω από κάθε διοργάνωση αλλά δεν έχουμε περιορισμό στην θεματολογία, γιατί θέλουμε να παρουσιάσουμε ότι καλύτερο υπάρχει στη σύγχρονη τεχνολογία διεθνώς. Ωστόσο, το φετινό φεστιβάλ διαπνέεται από το κομμάτι των άκρων, να καταφέρεις δηλαδή να φτάσεις στα άκρα με τα οπτικοακουστικά μέσα, να ενώσεις τα πάντα και να δημιουργήσεις κάτι ωραίο. Αυτή ήταν και η καμπάνια μας. Ακόμα και το κοινό θα θέλαμε φέτος να αντικατοπτρίζει αυτό ακριβώς. Να έρθει για παράδειγμα η γιαγιά με το παιδί του να δει το φεστιβάλ γιατί είναι κάτι που μπορούν να το απολαύσουν και οι δύο. Θέλουμε να δούμε ένα ετερόκλητο κοινό.

Πώς βλέπεις το φεστιβάλ σε δέκα χρόνια από τώρα;

Αν με ρωτούσες πριν δέκα χρόνια θα μου φαινόταν τεράστιο όλο αυτό που κάναμε. Έχουμε κάνει αφιερώματα στον Nam June Paik, τον πατέρα του video art, τον Andy Warhol κι άλλους μεγάλους καλλιτέχνες. Σε δέκα χρόνια από τώρα θα ήθελα να δω περισσότερες συμμετοχές, περισσότερο κόσμο, περισσότερη εξέλιξη, μεγαλύτερα πράγματα, πιο φιλόδοξα, αλλά και μεγαλύτερη εμπλοκή της ακαδημαϊκής κοινότητας και των φοιτητών, όπως τώρα με το ΤΕΙ Αθήνας, γι’ αυτό κι έχουμε ανοιχτή συνεργασία με τα πανεπιστήμια και σε επίπεδο πρακτικής. Θα ήθελα αυτή η πλατφόρμα να γεννά ιδέες που θα βρίσκουν άμεσα πρακτική εφαρμογή, όπως γίνεται τώρα με το κομμάτι του συνεδρίου που διοργανώνουμε για πρώτη φορά.

Μια στιγμή που σου έχει μείνει τα τελευταία δέκα χρόνια από το φεστιβάλ;

Οι στιγμές που έχω κρατήσει πάρα πολύ έντονες είναι συνδεδεμένες με την Τεχνόπολη, όπου έχουμε ξαναπαρουσιάσει το φεστιβάλ. Ίσως γιατί ήταν μεγάλη πρόκληση για μας να χωρέσουμε τις εγκαταστάσεις στο συγκεκριμένο χώρο αλλά και να μπούμε σε αυτό το venue. Ο κόσμος το βλέπει έτοιμο αλλά το φεστιβάλ πρέπει να στηθεί περίπου σε 48 ώρες κι αυτό είναι μεγάλη πρόκληση. Αλλά μου έχει λείψει αυτό.