Άρης Βελουχιώτης: 69 χρόνια από τον θάνατό του

Σαν σήμερα πέθανε το ηγετικό στέλεχος (αλλιώς «καπετάνιος») του ΕΛΑΣ και μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, Άρης Βελουχιώτης. Λίγες μέρες πριν τον θάνατό του, στις 11 Ιουνίου του 1945, το ΚΚΕ αποκήρυξε δημόσια τη δράση του μεγάλου αγωνιστή. Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, ο Βελουχιώτης αυτοκτόνησε προκειμένου να αποφύγει την σύλληψή του από παραστρατιωτικές ομάδες που τον καταδίωκαν.

Γεννήθηκε στη Λαμία στις 27 Αυγούστου του 1905. Το πραγματικό του όνομα ήταν Αθανάσιος Κλάρας. Υπήρξε ηγετικό μέλος της Εθνικής Αντίστασης κατά την περίοδο της γερμανοϊταλικής κατοχής της Ελλάδας και, βέβαια, μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Εντάχθηκε στην Τοπική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Νεολαίας της Αθήνας το 1924, ένα χρόνο μετά την απόφασή του να κατέβει στην πρωτεύουσα. Το 1925 κατατάχθηκε στο στρατό ως Δεκανέας Πυροβολικού, λόγω των γραμματικών του γνώσεων, καθαιρέθηκε, όμως, όταν γνωστοποιήθηκε η κομμουνιστική του δράση. Μετά από αυτό, μεταφέρθηκε στον Πειθαρχικό Ουλαμό Καλπακίου, όπου πέρασε τρεις μήνες ψυχικών και σωματικών βασανιστηρίων. Την ίδια χρονιά συμμετείχε σε πολλές επιχειρήσεις αποδράσεως κομμουνιστών, βοηθώντας, μάλιστα, δύο φορές το τότε ηγετικό στέλεχος της νεολαίας, Νίκο Ζαχαριάδη, να δραπετεύσει. Άρχισε να χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο «Μιζέριας».

Με την έναρξη της Δικτατορίας της 4ης Αυγούστου 1936, ο Βελουχιώτης συνελήφθη από την Ειδική Ασφάλεια για διανομή αντιφασιστικού υλικού. Ύστερα από αλλεπάλληλες συλλήψεις και βασανιστήρια, το Πλημμελειοδικείο των Αθηνών τον καταδίκασε σε 4 χρόνια φυλακή. Το 1939 στις φυλακές της Κέρκυρας υπέγραψε την Δήλωση Μετάνοιας, δηλαδή την επίσημη βεβαίωση δημόσιας απόρριψης του κομμουνισμού και του ΚΚΕ και, έτσι επέστρεψε στην Αθήνα.

Τις χρονιές 1940 και 1941 βρισκόταν στο περιθώριο του Κομμουνιστικού Κόμματος. Τότε αυτός και ο Ορφέας Οικονομίδης οργάνωσαν ένα παράνομο τυπογραφείο που το παρέδωσαν στη Νέα Κεντρική Επιτροπή, αποτελούμενη από εξόριστα μέλη του ΚΚΕ. Με την έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου το 42, ο Βελουχιώτης επανήλθε στη δράση και συμμετείχε στον ανταρτοπόλεμο. Ηγήθηκε, μάλιστα, αντάρτικης ομάδας στην Ρούμελη, παρότι πολλά μέλη του ΚΚΕ διαφώνησαν μαζί του.

Η πιο ιστορική μάχη που έδωσε ο Άρης Βελουχιώτης ήταν εκείνη στο Μελιγαλά. Στο τέλος του 1944, δέχτηκε να αναστείλει τη λειτουργία των έκτακτων στρατοδικείων του ΕΛΑΣ στην Πελοπόννησο. Έτσι, η αποστολή του στην Πελοπόννησο έλαβε τέλος και ο Βελουχιώτης επέστρεψε στη Ρούμελη. Δεν συμμεριζόταν την αισιοδοξία του ΚΚΕ για συνεργασία με τους Άγγλους, γι’ αυτό και πρότεινε να ετοιμαστούν για επερχόμενη σύγκρουση.

Με την Συμφωνία της Βάρκιζας στις αρχές του 1945, ο ΕΛΑΣ διαλύθηκε. Τότε άρχισαν οι διώξεις των κομμουνιστών και των μελών του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Ο Βελουχιώτης ήρθε σε ρήξη με το ΚΚΕ, θεωρώντας τη συμφωνία ως προδοσία. Αρνήθηκε παραδώσει όπλα και ξαναβγήκε στα βουνά με τους αντάρτες. Ήταν η στιγμή που το ΚΚΕ τον αποκήρυξε, καταγγέλλοντας τον δημόσια, με σύνθημα «ούτε φαϊ, ούτε νερό στον Άρη». Η απόφαση του ΚΚΕ για διαγραφή του Βελουχιώτη ανακοινώθηκε την ίδια μέρα που ανακοινώθηκε η αυτοκτονία του στη Μεσούντα. Ο συγγραφέας Διονύσης Χαριτόπουλος έγραψε για εκείνη την ημέρα: «Κανείς δεν δικαιούται να υπερηφανευτεί ότι έπιασε ζωντανό, ότι νίκησε ή ότι σκότωσε τον αρχηγό του ΕΛΑΣ. Tα τρία χρόνια ελευθερίας στα βουνά δεν ήταν όνειρο, αλλά μια υποθήκη για το μέλλον.