Μπόκο Χαράμ: Η οργάνωση που έχει φέρει σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης τη Νιγηρία

Μπορεί η οργάνωση Μπόκο Χαράμ να έχει γίνει γνωστή πρόσφατα όταν απήγαγε 230 μαθήτριες προκαλώντας παγκόσμια κατακραυγή και στρέφοντας το ενδιαφέρον στη μεγαλύτερη χώρα της μαύρης ηπείρου, τη Νιγηρία, ωστόσο, η δράση της τρομοκρατικής οργάνωσης, όπως έχει χαρακτηριστεί κι επίσημα από το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μετρά ήδη 12 χρόνια ζωής.

Η οργάνωση μέχρι σήμερα έχει βομβαρδίσει σχολεία, εκκλησίες και τεμένη, έχει απαγάγει κι έχει σκοτώσει απλούς πολίτες, πολιτικούς και κληρικούς.

Μάλιστα, μόνο το α’ τρίμηνο του 2014 η Μπόκο Χαράμ είναι υπεύθυνη για τον θάνατο 1.500 ανθρώπων στη χώρα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Διεθνούς Αμνηστίας. Τον Απρίλιο τοποθέτησε βόμβα σε σταθμό λεωφορείου στην πρωτεύουσα της Νιγηρίας, Αμπούτζα, σκοτώνοντας 71 ανθρώπους. Τον Νοέμβριο του 2013 απήγαγαν πάλι μια ομάδα χριστιανών γυναικών, οι περισσότερες από τις οποίες σώθηκαν τελικά μετά από επιχείρηση του στρατού. Το 2011 ανέλαβε την ευθύνη για μια επίθεση αυτοκτονίας στα γραφεία των Ηνωμένων Εθνών στην Αμπούτζα κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους 25 άνθρωποι.

Ποια είναι όμως αυτή η οργάνωση και γιατί έχει γίνει συνώνυμη του τρόμου στη Νιγηρία;

Το όνομα της σημαίνει σε ελεύθερη μετάφραση «η δυτική εκπαίδευση είναι αμαρτία» στην τοπική διάλεκτο και ιδρύθηκε το 2002 από τον κληρικό Μοχάμεντ Γιουσούφ με σκοπό την επιβολή το νόμου της Σαρία και την μετατροπή του κράτους σε καθαρά ισλαμικό (η Νιγηρία χωρίζεται σε χριστιανούς στο Νότο και Μουσουλμάνους στο Βορρά, κυρίως). Αν και ο Γιουσούφ σκοτώθηκε το 2009 σε αντιτρομοκρατική επιχείρηση της κυβέρνησης η οργάνωση συνέχισε τις δραστηριότητές της υπό την ηγεσία του Αμπουμπακάρ Σεκάου, και μάλιστα, σύμφωνα με κάποιους, έγινε ακόμα πιο βίαιη. Η κυβέρνηση κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης τον Μάιο του 2013 σε τρεις επαρχίες-προπύργια της οργάνωσης, Ανταμάουα, Μπόρνο και Γιόμπε.

Παρά τον θρησκευτικό φανατισμό της η Μπόκο Χαράμ οι επιθέσεις της οργάνωσης δεν περιορίζονται μόνο στους Χριστιανούς. Στο στόχαστρο έχουν μπει και οι Μουσουλμάνοι του Βορρά που αντιτίθενται στις πρακτικές της κι έχουν συνεργαστεί με τις Αρχές της Νιγηρίας για τον εξάρθρωσή της.

Ωστόσο, αν και οι περισσότεροι κάτοικοι στις βόρειες επαρχίες της χώρας αντιδρούν στις βίαιες δράσεις της, η οργάνωση έχει ένα σημαντικό ποσοστό υποστήριξης και συμπάθειας στις περιοχές αυτές, καθώς η ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα και η υπόσχεση ανατροπής της διεφθαρμένης και ανίκανης κυβέρνησης με τη δύναμη των όπλων προσελκύει αρκετούς νέους άντρες στους κόλπους της.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Διεθνούς Ομάδας Κρίσης (International Crisis Group) «οι περισσότεροι Νιγηριανοί είναι φτωχότεροι απ’ ότι ήταν το 1960 όταν κέρδισαν την ανεξαρτησία τους. Η αδυναμία της κυβέρνησης να παρέχει ασφάλεια, υποδομές, ύδρευση και κοινωνικές παροχές, σε συνδυασμό με τις «τυφλές» και συνήθως ανεπαρκείς αντιτρομοκρατικές επιθέσεις που πραγματοποιεί κατά καιρούς, έχουν ριζοσπαστικοποιήσει πολλούς νέους, στρέφοντάς τους προς την οργάνωση.