Ο ρατσισμός στο ποδόσφαιρο και η νοοτροπία των Ελλήνων

Το εξευτελιστικό φαινόμενο του ρατσισμού εξακολουθεί τα κάνει την εμφάνισή του στα γήπεδα με πιο πρόσφατο περιστατικό αυτό του Ντάνιελ Άλβες της Μπαρτσελόνα και την απίστευτη αντίδρασή του να φάει μια μπανάνα που μόλις του είχε πετάξει ένας «έξυπνος» από την κερκίδα. Είναι αλήθεια ότι παρόμοιες συμπεριφορές έχουμε δει ουκ ολίγες φορές στον αθλητισμό. Ένα φαινόμενο που από μόνο του είναι αποτρόπαιο και μειώνει σε τραγικό βαθμό την ανθρώπινη φύση. Τα συμβάντα αρκετά, εκτείνονται σε βάθος χρόνων και τα ακραία στοιχεία, οι δράστες αν προτιμάτε, γίνεται προσπάθεια να απομονωθούν, γιατί για να εξαλειφθούν είναι κομματάκι δύσκολο, πλέον.

Ο ρατσισμός από όποιον κι αν προέρχεται φανερώνει έλλειψη ορθής σκέψης, πνευματική σύγχυση, αδυναμία και δυσκολία στο να καταλάβει ο θύτης ότι μια τέτοια ενέργεια μειώνει και τον ίδιο ως άνθρωπο. Όσα χρόνια και να περάσουν το ποδόσφαιρο θα δίνει το πάτημα για τέτοιες άθλιες συμπεριφορές προς ποδοσφαιριστές που έχουν όλα τα δίκια μαζί τους σε περίπτωση που αντιδράσουν. Με αφορμή, λοιπόν, το τελευταίο συμβάν με την μπανάνα προς τον Ντάνι Άλβες, έφερα στο μυαλό μου παρόμοιες καταστάσεις, ενώ έκανα και την σύνδεση με το ελληνικό ποδόσφαιρο και την διαφορά νοοτροπίας που το διακατέχει με τα ξένα ως προς τους τρόπους αντιμετώπισης ενός τόσο λεπτού ζητήματος.

Πρώτη που μου έρχεται στο νου είναι η περίπτωση με πρωταγωνιστή τον Κέβιν Πρινς Μπόατενγκ της Μίλαν πριν περίπου έναν χρόνο στο φιλικό εναντίον της Προ Πάτρια. Ο Γκανέζος μέσος απηύδησε από τα ρατσιστικά συνθήματα των οπαδών των γηπεδούχων και αποφάσισε να φύγει από το γήπεδο, με τους συμπαίκτες του να τον ακολουθούν. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών τίμησε τον Μπόατενγκ για αυτή του την κίνηση, μια κίνηση που έδειξε να αλλάζει πολλά στο θέμα του ρατσισμού τόσο στο ιταλικό ποδόσφαιρο, όσο και γενικότερα. Ωστόσο, επειδή κάποιοι στερούνται μυαλού και λογικής εξέλαβαν την ενέργεια του Μπόατενγκ ως προσβλητική, βρίσκοντας αφορμή για νέες αποδοκιμασίες και ρατσιστικά σχόλια.

Αποδέκτης τέτοιων συμπεριφορών έχει γίνει και ο Μάριο Μπαλοτέλι της Μίλαν, όχι μόνο μια φορά. Πρόχειρα θυμάμαι τα ματς με Ρόμα, Γιουβέντους και  Ίντερ. Ειδικά η τελευταία έχει υποστεί βαριές τιμωρίες για αυτό, ενώ από το ρατσιστικό μένος των οπαδών της δεν έχει ξεφύγει και ο Εμάνουελ Αντεμπαγιόρ της Τότεναμ σε αγώνα για το Europa League. Το 1992 οι Ρούουντ Γκούλιτ και Άαρον Βίντερ της Μίλαν και της Λάτσιο, αντίστοιχα, αηδιασμένοι από τα ρατσιστικά συνθήματα προέβησαν στην δημιουργία μιας εκστρατείας κατά του ρατσισμού, στην οποία πήραν μέρος όλοι οι ποδοσφαιριστές από την πρώτη και δεύτερη κατηγορία της Ιταλίας.

Το 2005 σε αγώνα ανάμεσα στην Μεσίνα και την Ίντερ ο παίκτης των γηπεδούχων, Μάρκο Ζόρο, απείλησε να αποχωρήσει από το γήπεδο εξαιτίας των ρατσιστικών επιφωνημάτων που άκουγε από την εξέδρα. Τελικά, επείσθη από συμπαίκτες και αντιπάλους να μείνει στο γήπεδο, με τον Αντριάνο της Ίντερ να παίζει τον καταλυτικότερο ρόλο σε αυτήν του την απόφαση. Η περίπτωση του Ζόρο ευαισθητοποίησε την ιταλική ποδοσφαιρική ομοσπονδία και έφτασε μέχρι την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2003 ο Εμίλ Χέσκεϊ της Λίβερπουλ αποδοκιμάζεται ρατσιστικά από ολόκληρο το γήπεδο στα Σκόπια στο περιθώριο της αναμέτρησης της εθνικής ομάδας της Αγγλίας με την αντίστοιχη της ΦΥΡΟΜ. Κάτι παρόμοιο με τον ίδιο αποδέκτη είχε συμβεί και το 2010 στον αγώνα της Αγγλίας με την Κροατία στο Ζάγκρεμπ.

Συνεχίζοντας, μια περίπτωση που είχε κάνει αίσθηση ήταν τα λόγια του προπονητή της εθνικής Ισπανίας, Λουίς Αραγονιές, το 2004, όταν μιλώντας στον Ρέγες είχε αποκαλέσει τον συμπαίκτη του στην Άρσεναλ, Τιερί Ανρί, «μαύρο σκατό». «Δείξε μου ότι είσαι καλύτερος από εκείνο το μαύρο σκατό», είχε πει χαρακτηριστικά ο Αραγονιές στον Ρέγες, αναφερόμενος στον Ανρί, εντούτοις η ισπανική ομοσπονδία δεν προχώρησε στην παραμικρή τιμωρία. Την ίδια χρονιά στον αγώνα με τους Άγγλους οι Ισπανοί σηκώνουν πανό που γράφει «Αραγονιές- Ανρί 1-0» κάνοντας ήχους μαϊμούς προς τους Άσλεϊ Κόουλ και Σον-Ράιτ Φίλιπς.

Ένας ακόμα παθών είναι και ο Σάμουελ Ετό, ο οποίος σε αγώνα της Μπαρτσελόνα εναντίον της Σαραγόσα είδε τους οπαδούς της δεύτερης να του πετούν φιστίκια με τον Καμερουνέζο να βγαίνει εκτός εαυτού, αλλά τελικά να ηρεμεί και να παραμένει στον αγωνιστικό χώρο. Στο τελικό 4-1 υπέρ των «μπλαουγκράνα» ο Ετό σκόραρε και για να πικάρει τους υβριστές του πανηγύρισε το γκολ του χορεύοντας σαν μαϊμού. Σοβαρό συμβάν είχε λάβει χώρα και στην Αγγλία το 2004 όταν ο σχολιαστής Ρον Άτκινσον έκανε ρατσιστικό σχόλιο στον «αέρα» με στόχο τον παίκτης της Τσέλσι, Μαρσέλ Ντεσαϊγί.  «Είναι αυτό που λένε σε κάποια σχολεία τεμπέλης νέγρος», ήταν το σχόλιό του, το οποίο τον οδήγησε στην απόλυση από το ITV, όσο και τον “Guardian”, όπου αρθρογραφούσε.

Ακόμα δύο ρατσιστικά σκάνδαλα ξέσπασαν στην Αγγλία την προηγούμενη σεζόν, αυτή την φορά με «δράστες» τους ίδιους τους ποδοσφαιριστές. Συγκεκριμένα, ο Λουίς Σουάρες της Λίβερπουλ φέρεται να «στόλισε» τον Πατρίς Εβρά της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ με ρατσιστικούς χαρακτηρισμούς, κάτι που του απέφερε τιμωρία 40.000 λιρών και οκτώ αγωνιστικών. Η άλλη περίπτωση αφορά στον Τζον Τέρι της Τσέλσι, ο οποίος κατηγορήθηκε από τον παίκτη της ΚΠΡ και αδερφό του Ρίο Φέρντιναντ, Άντον, ότι τον έβρισε ρατσιστικά. Παρόλα αυτά μετά από την πολύκροτη δίκη ο Άντον Φέρντιναντ απέσυρε όλες τις κατηγορίες. Αρκετές ακόμα ρατσιστικές συμπεριφορές έχουν παρουσιαστεί και στα γήπεδα της Γερμανίας, της Πολωνίας, του Βελγίου, της Ρωσίας, ωστόσο αυτό που προκαλεί τεράστια αίσθηση είναι το περιστατικό που είχε λάβει χώρα στην Βουλγαρία, στο παιχνίδι ανάμεσα σε Λέφσκι Σόφιας και Λοκομοτίβ Πλόβντιβ.

Για να καταλάβετε με τι «όντα» έχουμε να κάνουμε, αυτό είναι το στόρι:  Ο ποδοσφαιριστής της Λέσφκι, Μπαζίλε ντε Καρβάλιο, με την λήξη του αγώνα πήγε στην εξέδρα των οπαδών της ομάδας του για να πανηγυρίσει μαζί τους τη νίκη, έχοντας σκοράρει κιόλας. Ωστόσο, οι ίδιοι οι οπαδοί της ομάδας του αντί να τον χειροκροτήσουν, τον αποδοκίμασαν με ραστιστικά επιφωνήματα και κραυγές μαϊμούδων. Το απίστευτο, όμως, δεν τελειώνει εκεί. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι οπαδοί του πέταξαν μπανάνες, ενώ προπηλακίστηκε και από τους ίδιους τους υπάλληλους ασφαλείας του γηπέδου. Πραγματικά, τρομερά πράγματα.

Πράγματα που μας φέρνουν στο πρόσφατο περιστατικό του Άλβες που θέλησε να απαντήσει στον «έξυπνο» που του πέταξε την μπανάνα, τρώγοντάς την. «Εάν μπορούσα, θα δημοσίευα μία φωτογραφία του οπαδού στο διαδίκτυο. Αυτό θα τον έκανε να ντραπεί. Έχω εκπλαγεί με την συμπαράσταση όλων. Έκανα κάτι δίχως να το σκεφτώ. Ο κόσμος εξελίσσεται και πρέπει να συνεχίσουμε έτσι», ήταν μερικές από τις δηλώσεις του Βραζιλιάνου ποδοσφαιριστή, ο οποίος από προχθές το βράδυ έχει βρει την συμπαράσταση στο πρόσωπο συναδέλφων του, διασήμων και διάφορων ακόμα προσωπικοτήτων. Χαρακτηριστικά έγινε ένας μικρός χαμός στα social media και δη στο Twitter, όπου με το hashtag #weareallmonkeys, διάφοροι διάσημοι ανήρτησαν φωτογραφίες κρατώντας μια μπανάνα, θέλοντας με αυτό τον τρόπο να δείξουν την συμπαράστασή τους στον Ντάνι Άλβες.

Μπανάνες είδαμε και πρόσφατα σε ελληνικό γήπεδο, αυτό της Τούμπας, όταν οπαδοί του ΠΑΟΚ τις πέταξαν προς τον ποδοσφαιριστή του Ολυμπιακού, Σαλίνο. Είναι αλήθεια ότι μια τέτοια ενέργεια δεν συνέβη πρώτη φορά στην Ελλάδα με τους Σισέ, Καζίμ Ρίτσαρτνς και άλλους να έρχονται αντιμέτωποι με τον ρατσισμό. Ωστόσο, τέτοια περιστατικά συμβαίνουν –δυστυχώς- άφθονα στην Ευρώπη, αλλά οι μηχανισμοί που πρέπει, ενεργούν άμεσα, απομακρύνοντάς τα από τα γήπεδα.

Θα κλείσω με κάτι που θα σας βοηθήσει να καταλάβετε την οπτική με την οποία βλέπουν το ποδόσφαιρο και γενικά τα όποια προβλήματα το περικλείουν οι άνθρωποι στα μεγάλα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα και στην Ελλάδα. Η μπανάνα προς τον Ντάνι Άλβες κινητοποίησε αμέσως όλους τους αρμόδιους. Οι άνθρωποι της Βιγιαρεάλ μαζί με τις αστυνομικές αρχές βρήκαν μέσα σε ένα 24ωρο τον δράστη και του απαγόρευσαν δια βίου την παρουσία του στο «Ελ Μαδριγάλ», την έδρα των «κίτρινων υποβρυχίων». Επίσης, εξέδωσαν ανακοίνωση με την οποία ζήτησαν συγγνώμη από την Μπαρτσελόνα για το ατυχές συμβάν, τονίζοντας ότι η ομάδα τους ανέκαθεν λειτουργούσε με αξίες και αρχές. Πολύ όμορφα.

Και ερχόμαστε στην Ελλάδα. Τα αίσχη της Τούμπας, η μπανάνα στον Σαλίνο, η όλη ατμόσφαιρα. Ο ΠΑΟΚ καλείται σε απολογία και οι νομικοί του εκπρόσωποι ανέφεραν ότι ο δράστης μπορεί απλά να είχε φέρει την μπανάνα στο γήπεδο για να την φάει και να την πέταξε, όπως θα έκανε με κάθε άλλο αντικείμενο. Ότι θα πήρε μια μπανάνα μαζί του να την φάει στην Τούμπα και ότι θα έπρεπε να πετάξει σώνει και καλά κάτι, οτιδήποτε. Φυσιολογικά πράγματα, συνηθισμένοι είμαστε… Ρε, δεν πάμε καλά μου φαίνεται.

Τελικά, μήπως αυτοί εκεί στην Ισπανία είναι «χαζοί» κι εμείς εδώ οι «σώφρονες»; Τι να πω, πραγματικά. Ένα δεν δούμε το πρόβλημα ως κάτι σημαντικό και το αντιμετωπίζουμε πάντα ως κάτι αναμενόμενο τότε θα μείνουμε στο μηδέν, λύση δεν θα βρεθεί. Αλλά δεν ρωτήσαμε τους ανθρώπους εδώ στην Ελλάδα. Μήπως αυτό είναι το ποδόσφαιρο που θέλουν; Αν ναι, καληνύχτα μας.