Οι Jethro Tull, το “Aqualung” και οι συμβολισμοί

«Ας μιλήσουμε λίγο για το φλάουτο του Ian, λίγο για το Aqualung ρε παιδί μου», είπα από μέσα μου και ακούμπησα την βελόνα του πικάπ στο αγαπημένο μου, “My God”. Ο ήχος λίγο ξεθωριασμένος, ντάξει είναι και πόσα χρόνια δίσκος, ε. Να σας πω την αλήθεια πάντα με φόβιζε αυτό το εξώφυλλο. Δεν ξέρω, αλλά όταν το είχα πρωτοδεί, πολλά χρόνια πριν μου έβγαζε μια αποστροφή. Ο ζητιάνος με τα βρώμικα ρούχα και τα μακριά μαλλιά, με ένα πονηρό, σαρδόνιο χαμόγελο σα να λέει «έρχομαι για σένα, το νου σου». Βέβαια μετά μου θύμισε τον ίδιο τον Ian Anderson, αλλά η πρώτη εκείνη τρομάρα ήταν καθοριστική. Ταιριαστές και οι μελωδίες, υποβλητικές, απειλητικές, σε έβαζαν στον κόσμο του ζητιάνου, αλήτη, όπως θέλετε πείτε τον. Σαν σε παραμύθι.

Ναι, με παρέσυρε το εξώφυλλο του “Aqualung”, του τέταρτου στούντιο άλμπουμ των Jethro Tull που κυκλοφόρησε σαν σήμερα το 1971. Άλλο που δεν ήθελα εγώ. Έβαλα το live του “My God” από το “Isle Of Wight”, με τον «τρελό» Ian να τα «κατατροπώνει» όλα μουσικά με το φλάουτό του κι εγώ να έχω μείνει εκστασιασμένος. Το έχω ακούσει άπειρες φορές, αλλά κάθε φορά είναι σαν να το ακούω για πρώτη φορά. Ένα από τα καλύτερα άλμπουμ των Jethro Tull και ένα από τα πιο επιδραστικά για την progressive ροκ σκηνή. Ίσως το δεύτερο μετά το “Thick As Brick” που κατά την γνώμη μου είναι η κορυφαία στιγμή του συγκροτήματος.

Όμως το “Aqualung” δεν παύει να είναι αριστούργημα, παρά την αρχική αποδοκιμασία από τα ίδια τα μέλη του γκρουπ. Ένα άλμπουμ που μιλά για την διάκριση ανάμεσα στην θρησκεία και τον Θεό και τους συλλογισμούς για την πίστη και ό, τι την περιβάλλει. Με σαφείς τέτοιες αναφορές σε αρκετά κομμάτια, όπως το “My God”, το “Locomotive Breath”, αλλά και με αναφορές σε αυτούς που αισθάνονται μειονεκτικά απέναντι στην κοινωνία βλέπε τα κομμάτια “Aqualung”, “Cross-Eyed Mary” και “Up To Me”, καθώς και στις ανησυχίες των εφήβων, βλέπε “Wind Up” και “Mother Goose”.  Επίσης, στο “Cheap Day Return” οι συμβολισμοί αφορούν στον Ian Anderson και στα συναισθήματά του για τον άρρωστο πατέρα του.

Με ακουστικό ήχο σε πολλά από τα τραγούδια, με θεσπέσια σόλο από τον Ian και το φλάουτό του, με έντονα κιθαριστικά riff και αρμονικές «εκρήξεις» σε συνδυασμό με το γαλήνιο και παράλληλα φοβιστικό παίξιμο του John Evan στο πιάνο. Η αρχική ιδέα του “Aqualung” πάρθηκε από μερικές φωτογραφίες από άστεγους που τράβηξε η σύζυγος του Ian Anderson, Jennie από το Thames Embankment, ενώ όπως είχε πει και ο ίδιος ο frontman των Jethro Tull εμπνεύσεις για το άλμπουμ άντλησε από τον συγγραφέα, ποιητή και τραγουδιστή της φολκ, Roy Harper, καθώς και τον μουσικό Bert Jansch.

Ακούγοντας από την αρχή όλο τον δίσκο μου έβγαλε την αίσθηση μιας ιστορίας. Μιας ιστορίας που έχεις κάποιον να στην διηγείται και να αφήνεσαι σε αυτήν, να αφήνεσαι σε έναν κόσμο μαγικό, όπου το φλάουτο παίζει τον κυρίαρχο ρόλο. Τι είπα τώρα, ε. Θέλω να ξεχωρίσω μερικά κομμάτια από το άλμπουμ για να σας τα παρουσιάσω. Δεν είναι εύκολο, αλλά θα το προσπαθήσω.

“Aqualung”

Φυσικά το ομώνυμο τραγούδι του άλμπουμ, μια ωδή στους λιγότερο τυχερούς της κοινωνίας, τους άστεγους, αυτούς που στηρίζονται στην στιγμή για να ζήσουν.

«Είναι για την αντίδραση μας, της ενοχής, της αποστροφής, της αμηχανίας και της σύγχυσης, όλα αυτά τα πράγματα που αισθανόμαστε όταν είμαστε αντιμέτωποι με την πραγματικότητα των αστέγων. Βλέπετε κάποιον που είναι σαφώς σε απελπιστική ανάγκη από κάποια βοήθεια, είτε πρόκειται για λίγα κέρματα ή το περιεχόμενο του πορτοφολιού σας, αλλά εσείς τους αγνοείτε επιδεικτικά», είχε πει ο Ian Anderson για το κομμάτι μιλώντας στο songfacts.com.

“Cross-Eyed Mary”

Το τραγούδι μιλά για ένα κορίτσι που πρόσφερε τις «υπηρεσίες» του σε διάφορους άντρες, προσπαθώντας να ανταπεξέλθει σε δύσκολες καταστάσεις. Ο Anderson κάνει λόγο για την πνευματικότητα των ανθρώπων και πως όλοι, καλοί και κακοί είναι δημιουργήματα του Θεού.

“Up To Me”

Ένα τραγούδι για τα λάθη που κάνουμε, ένα τραγούδι συγχώρεσης.

“Hymn 43”

Κομμάτι για την θρησκεία με σαφείς αναφορές (“Jesus save me”), ένα κομμάτι-προσευχή, ένα κομμάτι για τα διάφορα δεινά και αυτούς που χρησιμοποίησαν το όνομα του Θεού για να τα δικαιολογήσουν.

“Locomotive Breath”

Από τα πιο όμορφα τραγούδια του άλμπουμ, μια μεταφορά για τα διάφορα προβλήματα της κοινωνίας. Μια μεταφορά για αυτούς που έρχονται κατάμουτρα με την αδικία και δεν έχουν την δύναμη να κάνουν κάτι για αυτό.

“My God”

Το υπέροχο επτάλεπτο έπος του “Aqualung”. Το σπουδαιότερο του άλμπουμ και ένα από τα ωραιότερα των Jethro Tull. Ο τίτλος τα λέει όλα, όπως και το φλάουτο σόλο από τον Ian.