Το «τρελό διαμάντι» της μουσικής

syd-barrett

«Όταν έχεις κάποιον που έχει φαντασία και μπορεί να γράφει τραγούδια κι είναι χαρισματικός και μπορεί και να τραγουδάει λίγο, δεν θέλεις να τον χάσεις», είχε δηλώσει ο μεγάλος Roger Waters αναφερόμενος στον Syd Barrett, λίγες ημέρες πριν την περσινή καλοκαιρινή συναυλία του «The Wall» στην Αθήνα. Αυτός ήταν ο Roger Keith “Syd” Barrett. Μία χαρισματική, εκκεντρική και παράξενη ιδιοφυία που ακόμα με κάνει να αναρωτιέμαι τι μπορεί να βασίλευε μέσα στο μυαλό της.

Όχι δεν είναι κάποια επέτειος σημαδιακή. Απλά μια μέρα σαν την σημερινή το 1968 οι Pink Floyd αποφάσιζαν να φέρουν στο συγκρότημα τον David Gilmour, κάτι που σήμαινε την αντίστροφη μέτρηση για την αποπομπή του Barrett από το σχήμα. Μια αντίστροφη μέτρηση που ο ίδιος ο Barrett είχε προκαλέσει στον εαυτό του με την αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά του και την αδυναμία του να εκδηλώσει προς τα έξω μια πανέξυπνη δημιουργικότητα.

Σκέφτομαι τον Syd. Έφυγε από τα εγκόσμια το 2006 στα 61 του χρόνια από καρκίνο του παγκρέατος, αφήνοντας τον κόσμο με την απορία για το πώς έβλεπε την ζωή. Την απορία για την μοναχική οδό που επέλεξε και την επιλογή του να μη μιλάει σχεδόν καθόλου στον έξω κόσμο από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 μέχρι και το τέλος του. Η κοινωνική απομόνωση και αποξένωση που ένιωθε απεικονίζεται σε αρκετά κομμάτια της σόλο καριέρας του που κατέδειξαν την ποιητική του ικανότητα και την πεποίθηση πως αν συνέχιζε με τους Pink Floyd θα είχε εξελιχθεί διαφορετικά η ιδιάζουσα προσωπικότητά του.

Ο εθισμός του στα παραισθησιογόνα LSD ήταν ο βασικός λόγος που τον ωθούσε σε περίεργες συμπεριφορές και που τον απέτρεπε από το να ξεδιπλώσει το ταλέντο του επί σκηνής. Αν και ιδρυτικό μέλος των Pink Floyd ο Barrett έμεινε στο περιθώριο σιγά σιγά προκαλώντας την λύπη των υπόλοιπων μελών του γκρουπ που ήθελαν να προχωρήσουν σοβαρά και δεν μπορούσαν να στηριχτούν στον ασταθή χαρακτήρα του. Πράγματι σε πολλές live εμφανίσεις του ο Barrett ήταν ωσεί παρών, εστίαζε στο πουθενά, έπαιζε όποτε ήθελε, ενώ χαρακτηριστική έχει μείνει η στιγμή πριν από μια συναυλία το 1967, όταν περιέλουσε τα μαλλιά του με διάφορες κρέμες και υπνωτικά ναρκωτικά τα οποία έλιωσαν στο κεφάλι του την ώρα που ήταν πάνω στην σκηνή.

Μετά την αποχώρησή του από τους Pink Floyd μπήκε σε ψυχιατρική κλινική, ωστόσο δεν διαγνώστηκε ποτέ επίσημα με κάποια νοητική ασθένεια, ούτε του χορηγήθηκαν ειδικά φάρμακα. Πολλοί τον θεωρούσαν σχιζοφρενή, αλλά απ’ ότι φάνηκε όλα όσα τον «ενοχλούσαν» ήταν μέσα στο κεφάλι του. Ίσως να είχε πέσει σε κατάθλιψη. Ίσως να ήθελε να ζήσει μια ζωή ήσυχη, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, όπως κι έκανε. Να αφιερωθεί στην ζωγραφική και στην κηπουρική που ήταν οι αγάπες του.

Αυτά που άφησε όμως στην μουσική, οι καλλιτέχνες που επηρέασε, η διαμόρφωση του ψυχεδελικού ήχου των Pink Floyd και οι καινοτόμες τεχνικές που εφήρμοσε δύσκολα θα ξεχαστούν. Η διαστροφική παραμόρφωση και οι απόκοσμες παραφωνίες του «Interstellar Overdrive» από τον δίσκο «The Piper At The Gates of Dawn» αποτέλεσαν το σήμα κατατεθέν των τραγουδιών που έγραψε για τους Pink Floyd και διαμόρφωσαν κατά πολύ την ψυχεδελική φόρμα του συγκροτήματος που εμφανίστηκε κατά καιρούς και στα μετέπειτα άλμπουμ τους.

Μουσικοί όπως οι Paul MacCartney, Jimmy Page, Brian Eno και David Bowie επηρεάστηκαν από τον Syd Barrett, ενώ είχε και μια ιδιαίτερη επίδραση στο γράψιμο των στίχων του Roger Waters. Οι Pink Floyd αφιέρωσαν το επικό «Shine On You Crazy Diamond» από το «Wish You Were Here» στο «τρελό διαμάντι» που έφυγε πρόωρα από το γκρουπ, ενώ και στο μεγαλειώδες «Dark Side Of The Moon» είναι εμφανείς οι αναφορές στον Barrett και στις ψυχικές του διαταραχές.

Στα σόλο άλμπουμ του «The Madcap Laughs» και «Barrett» συνεισέφεραν όλα τα μέλη των Pink Floyd, ο ντράμερ των Humble Pie, Jerry Shirley, καθώς και μέλη των Soft Machine. Τραγούδια όπως το «Baby Lemonade», «Octopus», «Golden Hair» είναι αλησμόνητα και μερικά όπως το «Terrapin», το «Maisie» και το «Dominoes» καταδεικνύουν το ενδιαφέρον του για την blues μουσική.

Κάνει την εμφάνισή του σε διάφορες ταινίες μικρού μήκους, όπως το βουβό ντοκιμαντέρ «Syd Barrett’s First Trip» που τον δείχνει να τριπάρει και να «ταξιδεύει» στον κόσμο των παραισθησιογόνων για πρώτη φορά.

Ένα «ταξίδι» που ήθελε να κάνει μόνος του. Ένα «ταξίδι» μέσα στο μυαλό του. Μέσα στο μυαλό αυτής της θρυλικής μουσικής φυσιογνωμίας. «Ξεκινήσαμε με την απόφαση να αφήσουμε την επαγγελματική σταδιοδρομία που είχαμε επιλέξει και να κάνουμε ροκ μουσική μαζί, οπότε κι είναι μια τεράστια απώλεια για μένα και μου λείπει, όχι μόνο από τότε που πέθανε πριν από μερικά χρόνια, στα 61 του, αλλά από τότε που έπαψε να θέλει να μιλάει», είχε πει για τον Barrett o Roger Waters. Δεν ξέρω τι άλλο να πω. Προτιμώ να ξαπλώσω στο κρεβάτι και να ακούσω τα ποιητικά λόγια του Syd. Για ακούστε κι εσείς…

«Terrapin»

«Octopus»

«Golden Hair»

«Baby Lemonade»

«Μaisie»

«Dominoes»

«Opel»

«Astronomy Domine»

«See Emily Play»

«Interstellar Overdrive»