“Bandiera Russa”?

Μόλις χτες ξεκίνησαν στο Σότσι της Ρωσίας οι 22οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες  που αναμένεται να ολοκληρωθούν στις 23 Φεβρουαρίου. Τίποτα δεν έλειπε από το «πανηγύρι» της έναρξης των Αγώνων: μέσα σε ένα καινούριο στάδιο στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, παρήλασαν κορυφαίες μπαλαρίνες, θεατρικές αναπαραστάσεις της ρωσικής ιστορίας, καθώς και μία τραγουδίστρια της όπερας. Η τελετή ήταν τόσο μεγαλειώδης και «μαγική», που σχεδόν ξεθώριασε η αλήθεια πίσω από το θέαμα.

Αυτό, όμως, κράτησε για λίγο. Είναι αδύνατο να παραβλέψει κανείς τα πραγματικά σοβαρά ζητήματα της Ρωσίας, τα οποία δεν είναι, βέβαια, οι Αγώνες αλλά ο καταπιεστικός νόμος κατά των ομοφυλοφίλων και ως εκ τούτου οι ασφυκτικοί περιορισμοί στην ελευθερία του λόγου.

Πρόκειται για έναν νόμο ο οποίος, από τον περασμένο Ιούνιο, απαγορεύει κάθε δημόσια έκφραση διαφορετικής σεξουαλικής συμπεριφοράς ή και ταυτότητας φύλου. Στην πράξη, ο νόμος αυτός δεν δέχεται την ισότητα μεταξύ ετεροφυλικών και ομοφυλικών σχέσεων ούτε την καθιέρωση των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων. Η ομοφυλοφιλία θεωρείτο έγκλημα στη Ρωσία μέχρι το 1993 και «εγκεφαλική ασθένεια» μέχρι το 1999. Και τώρα, τον 21ο αιώνα, ο ρωσικός πληθυσμός παραμένει απόλυτα εχθρικός απέναντι στους ομοφυλόφιλους.

Από την θέσπιση του νόμου και έπειτα, ο συντηρητισμός της Ρωσίας εντάθηκε και εκδηλώθηκε ακόμα πιο απροκάλυπτα με την επιβολή μέτρων, όπως η απαγόρευση των gay pride festivals, η ποινικοποίηση κάθε δράσης οργανωμένης από LGBT ομάδες, η φυλάκιση γκέι ακτιβιστών, αλλά και οι βιαιοπραγίες ή ακόμη και δολοφονίες μελών της LGBT κοινότητας, που αποδεικνύει σε ποιο σημείο φτάνουν οι φασιστικές πρακτικές. Διεθνείς οργανώσεις δικαιωμάτων περιέγραψαν τη σημερινή κατάσταση ως το χειρότερο κλίμα για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη μετα-σοβιετική εποχή.

Φυσικά, οι αντιλήψεις και οι πρακτικές αυτές δεν περιορίζονται στη Ρωσία, αλλά ισχύουν σε πολλές περιοχές στον κόσμο. Σε αρκετές χώρες της Αφρικής και της Ασίας, μάλιστα, οι δολοφονίες ομοφυλόφιλων εφαρμόζονται «με το νόμο», καθώς προβλέπεται ακόμα και θανατική ποινή για την ομοφυλοφιλία, ενώ σε ακόμα περισσότερες προβλέπεται ποινή φυλάκισης μέχρι και ισόβια. Εντός των ευρωπαϊκών συνόρων, τα πράγματα είναι σαφώς λιγότερο ακραία αλλά όχι όσο εκδημοκρατισμένα θα περίμενε κανείς να είναι. Αρκεί να σκεφτούμε τα κρούσματα λεκτικής αλλά και σωματικής βίας καθώς και τα πολλαπλά φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού των ομοφυλοφίλων σε ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Όμως, η Ρωσία, διοργανώνοντας αυτήν την θεαματική τελετή για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς, στην προσπάθεια να δείξει ότι «όλα είναι φυσιολογικά», στην προσπάθεια να αναδείξει τη λάμψη των Αγώνων και να κρύψει τα αποτελέσματα του συντηρητισμού της μέσα στο χάος της γιορτινής ατμόσφαιρας, τελικά έφερε το ζήτημα ακόμα περισσότερο στο φως. Είναι γεγονός ότι ενώ οι αθλητές γιορτάζουν και εκθειάζονται, κάποιοι άλλοι περνούν λιγότερο ευχάριστες ώρες, κατακρινόμενοι για τις σεξουαλικές τους προτιμήσεις.

Παράλληλα με την τελετή έναρξης, χτες, συνελήφθησαν δέκα LGBT ακτιβιστές στη Μόσχα, επειδή τραγουδούσαν τον Ρωσικό Εθνικό Ύμνο και κρατούσαν σημαίες της Ρωσίας και του ουράνιου τόξου. Όλοι οι συλληφθέντες αφέθηκαν ελεύθεροι, μερικοί από αυτούς, όμως, επιβαρύνθηκαν με ποινή μέχρι 860 ευρώ.

Ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι ο νόμος της Ρωσίας για τους ομοφυλόφιλους συνετέλεσε στην αύξηση των επιθέσεων βίας κατά της LGBT κοινότητας. Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Ban Ki-moon, στο λόγο που έβγαλε προχτές στο Σότσι, στο πλαίσιο των αγώνων, έκανε έκκληση να σταματήσουν οι επιθέσεις κατά των ομοφυλοφίλων. Πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σότσι, μια σκοτσέζικη ζυθοποιία ξεκίνησε τη δική της διαμαρτυρία κατά του ρωσικού νόμου, με μπύρες επονομαζόμενες «not for gays».

Μήνυμα στη Ρωσία για τους νόμους κατά των ομοφυλοφίλων έστειλε χτες και η Google, με αφορμή την τελετή έναρξης των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του Σότσι. Συγκεκριμένα, το doodle εμφάνιζε έξι αθλητές βαμμένους με χρώματα του ουράνιου τόξου. Η εικόνα αυτή συνοδευόταν από την ακόλουθη φράση από την Ολυμπιακή Χάρτα: «Ο αθλητισμός είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Κάθε άτομο πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αθλείται, χωρίς να υφίσταται διακρίσεις και με βάση το Ολυμπιακό πνεύμα, που απαιτεί αμοιβαία κατανόηση στο φρόνημα της φιλίας, της αλληλεγγύης και της ευγενούς άμιλλας». Σημειώνεται ότι το συγκεκριμένο doodle έκανε την εμφάνισή του ακόμα και στις ρωσικές ιστοσελίδες. Τη στήριξή της στη Google προσέφερε και η οργάνωση The Human Rights Campaign με τον πρόεδρό της να δηλώνει: «Μαζί με τους χορηγούς των ολυμπιακών αγώνων όπως η AT&T, η Google στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι αντι-γκέι νόμοι της Ρωσίας είναι αδικαιολόγητοι. Τώρα είναι η ώρα και για τους υπόλοιπους χορηγούς να τους ακολουθήσουν. Το ρολόι χτυπάει και η υφήλιος παρακολουθεί».

Δύο ημέρες πριν από την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Σότσι, σε 19 πόλεις του κόσμου, διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους και κατήγγειλαν την ρωσική καταπίεση και ασέβεια στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μετά τις παγκόσμιες αντιδράσεις ο Πούτιν επιχείρησε να φανεί διαλλακτικός λέγοντας ότι το Σότσι θα είναι «ένα μέρος που φιλοξενεί όλους τους μετέχοντες και όλους τους καλεσμένους».

Με ακτιβισμό απάντησε και η Good As Youth, Κοινότητα LGBTIQ νέων Θεσσαλονίκης, αναρτώντας ένα γιγάντιο πανό στο Λευκό Πύργο ως ένδειξη διαμαρτυρίας. Λίγο αργότερα οι φύλακες του χώρου κατέβασαν το πανό, το οποίο στη συνέχεια αναρτήθηκε στο κτίριο της κατειλημμένης ΕΡΤ3. Στο πανό το οποίο ανέβηκε για λίγα λεπτά στην μπροστινή πλευρά του μνημείου αναγραφόταν το σύνθημα “Boycott Sochi, Gay trans rights now”.