Χτίζοντας γέφυρες με την INTER ALIA

Μέσα στα πλαίσια του γενικότερου project τους “Building Bridges” η INTER ALIA, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με στόχο την ενημέρωση και παρότρυνση προς δράση των πολιτών μέσα στα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποφάσισε να κάνει ένα μίνι debate ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, βλέποντας τις δύο μεγάλες δυνάμεις σαν πολι-πολιτισμικές κατασκευές-ηπείρους. Το αποτέλεσμα ήταν άκρως ενδιαφέρον, καθώς είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε τις απόψεις κατευθείαν από την πηγή, δηλαδή από φοιτητές Αμερικάνους, οι οποίοι βρίσκονται για λίγο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα μέσω του Arcadia University. Από την πλευρά της ΕΕ, την ένωση εκπροσώπησε φυσικά η Ελλάδα. Και το debate με ονομασία “Bridging Buildings” άρχισε.

Ακούστηκαν πολλές απόψεις, αλλά όχι σε μορφή αντιπαράθεσης. Κάθε άλλο. Είδαμε στο τέλος ότι μάλλον συμφωνούμε στα περισσότερα. Η παραγωγική συζήτηση έγινε μέσα από τις απαντήσεις που δώσαμε όλοι οι παρευρισκόμενοι, μέσω ενός survey, ενός ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου δηλαδή, το οποίο απαντήσαμε εκείνη την ώρα. Είχαμε την ευκαιρία, μέσα από αυτό να πούμε τη γνώμη μας για την Ηνωμένη Ήπειρό μας ο καθένας, δηλαδή οι Ευρωπαίοι για την ΕΕ και η Αμερικάνοι για τις Η.Π.Α, αλλά και να εκφράσουμε την γνώμη που έχουμε για την απέναντι πλευρά. Μέσα από αυτήν τη διαδικασία καταφέραμε να δούμε αν όντως κυριαρχούν τα στερεότυπα, τα οποία έχουμε θέσει στους άλλους και αν επηρεαζόμαστε κι εμείς οι ίδιοι από αυτά. Πώς βλέπουμε ο ένας τον άλλο, τι γνώμη έχουμε για το μυαλό, την πολιτική, τη στάση τους και αν θα τους χαρακτηρίζαμε ώριμους και δημοκρατικούς ή όχι.

Μόλις η διαδικασία των απαντήσεων τέλειωσε, είδαμε όλοι μαζί τα αποτελέσματα και αυτό που οφείλω να πω είναι ότι εξεπλάγην με τις απαντήσεις σε κάποιες περιπτώσεις, ενώ σε κάποιες άλλες κάποια στερεότυπα, τα οποία είχα στο μυαλό μου δεν κατάφεραν να καταρριφθούν. Μου έκανε εντύπωση χαρακτηριστικά η ωριμότητα της σκέψης της νέας γενιάς των Αμερικάνων, αφού πιστεύουν ότι οι εκλογές είναι σημαντικό γεγονός και οφείλουν να ασκούν το καθήκον τους σαν ενεργοί πολίτες, ψηφίζοντας. Ακόμα και μία απάντηση, η οποία ήταν αρνητική τεκμηριώθηκε άριστα. Η κοπέλα, που την έδωσε, υποστήριξε ότι είναι δύσκολο γι’ αυτήν να μεταφράσει την προτίμησή της σε ψήφο, καθώς δεν έχει αρκετή πολιτική γνώση, ώστε να διαμορφώσει πολιτική άποψη. Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω συναντήσει πολλούς συνομηλίκους της, από καμιά χώρα, οι οποίοι να σκέφτονται έτσι. Επίσης, ξέρουν, την άποψη που έχουμε γι’ αυτούς, γνωρίζουν ότι δεν τους εκτιμούμε ιδιαίτερα και τους έκανε εντύπωση πώς δεν τους χαρακτηρίσαμε τεμπέληδες. Τα στερεότυπα ως φαίνεται καλά κρατούν και για εμάς.

Από την άλλη πλευρά, η ΕΕ για τους μη Ευρωπαίους φαντάζει μια ναι μεν δημοκρατική, αλλά όχι και τόσο “κεφάτη” Ένωση, η οποία κυριαρχείται από τις οικονομικά ισχυρότερες χώρες της και είναι κάπως…”βαρετή”. Η εικόνα μας, σαν τη σοβαρή ένωση χωρών, η αλήθεια είναι ότι δεν εξέπληξε κανένα, αλλά δεν περίμενα να μας βρίσκουν και βαρετούς. Αλλά και εμείς, λίγο ως πολύ, τους είπαμε στυγνούς μεγαλό – καπιταλιστές, οι οποίοι ενδιαφέρονται μόνο για τη ροή χρήματος, κάτι το οποίο τελικά δεν ισχύει συνολικά για τις Η.Π.Α, μιας και στην πλειονότητά τους αποτελούνται από πολλές πολιτείες, οι οποίες χωρίζονται σε πολλές, μικρές και μεγάλες πόλεις, που καμιά σχέση δεν έχουν με αυτό που λέμε οικονομική υπέρ – δύναμη. Είναι απλές, καθημερινές πόλεις. Καμιά σχέση δηλαδή με τον λύκο της Wallstreet.

Κάτι όμως, το οποίο δεν με εξέπληξε και εν τέλει δεν κατάφερε να μου σπάσει το στερεότυπο, το οποίο διατηρούσα πάντα για τις Η.Π.Α, είναι η έννοια της φύλαξης των συνόρων. Σε ερώτηση που τέθηκε στους Αμερικανούς, για το εάν συνέβαινε ένα περιστατικό ανάλογο με αυτό της Λαμπεντούζα στα διεθνή χωρικά τους ύδατα και σκοτώνονταν πολλοί μετανάστες, ποιοι πιστεύετε πώς έχουν την μεγαλύτερη ευθύνη, η συντριπτική πλειοψηφία των Αμερικάνων φοιτητών απάντησε η κυβέρνηση της χώρας από την οποία προέρχονται οι μετανάστες. Στην αντίστοιχη ερώτηση, η οποία αφορούσε την Λαμπεντούζα, όλοι σχεδόν οι Ευρωπαίοι ερωτηθέντες επιρρίπτουν την μεγαλύτερη ευθύνη στην πολιτική της ΕΕ για την μετανάστευση. Επεξηγηματικά, πρέπει να πω, ότι οι Αμερικάνοι δικαιολόγησαν την απάντησή τους λέγοντας, ότι κανείς δεν μπορεί, ουσιαστικά, να προστατέψει τους πολίτες καλύτερα από την ίδια τους τη χώρα. Μια άποψη κάπως λογική, η οποία στερείται όμως και γενικών γνώσεων, εάν αναλογιστούμε ότι πολλοί πρόσφυγες, πέρα από οικονομικοί, είναι κυρίως πολιτικοί. Το γεγονός, επίσης, ότι βρίσκονται στα δικά σου χωρικά ύδατα σημαίνει, ότι οφείλεις να τους προστατεύσεις από τον κίνδυνο του πνιγμού.

Σε γενικές γραμμές πάντως, παρατηρώ ότι δεν είμαστε τόσο διαφορετικοί, ακόμα και αν μας χωρίζουν πολλά μίλια και ζώνες ώρας. Ίσως τελικά, η νέα γενιά ανθρώπων παγκοσμίως να επιζητεί τα ίδια πράγματα, όπως φαίνεται: παιδεία, υγεία, ισότητα, δημοκρατία, ελευθερία. Μάλλον, έχουμε αρχίσει να μαθαίνουμε από τα λάθη μας, έχουμε εντοπίσει ότι οι ομοιότητές μας είναι περισσότερες από τις διαφορές μας και στο κοντινό μέλλον, ίσως, καταφέρουμε να κάνουμε αυτό που ονειρεύεται και η ίδια η INTER ALIA: να χτίσουμε γέφυρες και να γκρεμίσουμε τα τείχη, εντός αλλά και εκτός Ευρώπης.

Υ.Γ: Πάντως, από στατιστικής πλευράς, το δείγμα δεν είναι καθόλου αντιπροσωπευτικό, μιας και είχαμε την τύχη να γνωρίσουμε ένα πολύ μικρό, μόνο, μέρος των νέων της Αμερικής.