Alain Badiou: Οι φασιστικές ιδεολογίες ανθούν μέσα από τον καπιταλισμό

Για την οικονομική κρίση και τον φασισμό μίλησε, μεταξύ άλλων, ο Alain Badiou, στις διαλέξεις που έδωσε στο Γαλλικό Ινστιτούτο και στη Νομική Σχολή, στην επίσκεψή του στην Αθήνα. Στις διαλέξεις αυτές σαρκάζει τον σύγχρονο καπιταλισμό και τονίζει την ανάγκη επαναπροσδιορισμού του κομμουνισμού. Επίσης, θεωρεί απαραίτητο τον συλλογικό αγώνα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση και τα υλικά αγαθά που περιορίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο.

Ο Al. Badiou γεννήθηκε το 1937 στο Μαρόκο. Είναι φιλόσοφος, καθηγητής στην European Graduate School, πρώην κάτοχος της έδρας της Φιλοσοφίας στην École Normale Supérieure (ENS) και ιδρυτής του Centre International d’Etude de la Philosophie Française Contemporaine (Διεθνές Κέντρο Ερευνών Σύγχρονης Γαλλικής Φιλοσοφίας), ενώ ασχολείται ενεργά και με το θέατρο. Συμμετέχει ενεργά στον Μάη του ’68, γοητεύεται από τη μαοϊκή Κίνα, ασχολείται με το εργατικό κίνημα. Έχει ταυτιστεί με την γαλλική Αριστερά και τον μαρξισμό.

Ο Γάλλος στοχαστής υποστηρίζει ότι «η περίφημη τρόικα, που διευθύνει στην πραγματικότητα την ελληνική κυβέρνηση, δεν εκπροσωπεί μονάχα την Ευρώπη γιατί η Ευρώπη σήμερα δεν είναι τίποτα άλλο παρά ο ιμάντας μεταβίβασης του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού». Προσθέτει ότι ο κόσμος που βιώνουμε σήμερα «δεν υπάρχει», καθώς δεν είναι ένας κόσμος «ανδρών και γυναικών» αλλά «ένας παγκοσμιοποιημένος κόσμος αντικειμένων και νομισματικών σημείων, ένας κόσμος ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων και ροών χρηματιστικού κεφαλαίου». Είναι, δηλαδή, ο κόσμος που είχε προβλέψει ο Μαρξ πριν 150 χρόνια, ο κόσμος της παγκόσμιας αγοράς.

Ο Alain Badiou κάνει ιδιαίτερο λόγο και για την ταυτότητα σε καιρούς κρίσης. Όπως λέει χαρακτηριστικά, η ταυτότητα εισέρχεται σε ένα δίλημμα, το οποίο δεν είναι άλλο από την πάλη ανάμεσα στη δημιουργία και την κάθαρση. Ο αγώνας για κάθαρση προκύπτει από την ανάγκη της ταυτότητας «να αμυνθεί ενάντια στη φθορά της». Έτσι ακριβώς γεννιέται η φασιστική ιδεολογία, η οποία προτάσσει την ταυτότητα ως κάθαρση και όχι ως δημιουργία. Σύμφωνα με τον Badiou, η πολιτική των απελάσεων που υιοθετούν οι φασίστες είναι καταστροφική.

Ως αντιμετώπιση του φασισμού, ο Badiou υποστηρίζει ότι μπορεί να επιτευχθεί με την ανάπτυξη της δημιουργικής πλευράς της ταυτότητας. «Πρέπει και οι μεν και οι δε να βεβαιώσουμε ότι ζούμε στον ίδιο κόσμο, παρά τις διαφορές μας», τονίζει. «Σκοπός είναι η ανταλλαγή ταυτοτήτων, όχι η αποκήρυξή τους. Ο κόσμος του καπιταλισμού είναι ψεύτικος, δεν αναγνωρίζει την ενότητα, παρά μόνο των προϊόντων και των νομισματικών σημείων. Έτσι, σήμερα δεν υπάρχει κόσμος, υπάρχουν τείχη, υπάρχουν πόλεμοι, υπάρχει χάος και έτσι ανθούν οι εγκληματικές ιδεολογίες.