Αποτυγχάνω άρα υπάρχω

«Try again. Fail again. Fail better». Κάτι σαν απόκοσμοι ήχοι τα λόγια του Μπέκετ, φτάνουν στα αφτιά μου και σκέφτομαι. Πάντα να προσπαθείς κι ας αποτύχεις. Είναι οκ. Σήκω ξανά και προσπάθησε. Να αποτύχεις πάλι. Μονάχα έτσι θα μάθεις. Αυτή τη φορά όμως πρόσεχε. Να αποτύχεις καλύτερα.

Κάποτε ρώτησα έναν ειδικό, κύριο στο είδος του σαν αυτούς που φυσά από χιλιόμετρα πως έχουν φάει τη ζωή με το κουτάλι. Ήθελα να μάθω αν έχει αποτύχει, αν έχει νιώσει αυτό το ισχυρό αίσθημα της απογοήτευσης να του κόβει τα φτερά, στερώντας του την διάθεση για ανέλιξη. Με ένα βλέμμα χαλαρό και απενοχοποιημένο στα μάτια, διόλου αναστατωμένος για τα περασμένα, μου απάντησε το αυτονόητο. Πως έχει βιώσει την απόρριψη πολλές φορές, σε ποικίλες πτυχές της ζωής του, σε όποια μπορούσα να φανταστώ. Να είχα μόνο την ευκαιρία να γράψω τα λόγια του στους τοίχους των δρόμων, στους πίνακες των σχολείων, να είχα τη δύναμη να μεταδώσω το μήνυμα απ’ άκρη σ’ άκρη της γης. Κι όλα αυτά γιατί λίγοι έχουν την ωριμότητα να παραδεχτούν πως η αποτυχία είναι μια κατάσταση όχι μόνο φυσιολογική μα συνάμα και υποχρεωτική.

Έχεις στο νου σου τι πρέπει να κάνεις; Όχι μόνο να τη δέχεσαι μα και να την εκτιμάς. Να παίρνεις απ’ αυτήν, να τη βιώνεις και να την αγαπάς. Δεν είσαι ο χαμένος της υπόθεσης. Αντίθετα, το παιχνίδι θα γίνει δικό σου αν συνεχίσεις την προσπάθεια, αν δεν φοβάσαι την αλλαγή. “Όταν νιώθεις ότι κάτι οδεύει προς την κατάρρευση, άφησε το να συμβεί, μην το λυπάσαι”. Αυτά ήταν τα λόγια του τετραπληγικού Κρις Κόλγουελ, ο οποίος όντας παράλυτος μετά από ελεύθερη πτώση, διαμηνύει πως ο κόσμος θα αλλάξει προς το καλύτερο μόνο όταν ο καθένας ξεχωριστά από εμάς συνειδητοποιήσει την πραγματική ατομική του δύναμη.

Ξέρω, ξέρω όλοι μας έχουμε μια τάση να δαιμονοποιούμε την αποτυχία, χωρίς δεύτερη σκέψη. Έτσι έχουμε μάθει από τους προγόνους μας, έτσι μας είπαν, έτσι πήρε τ’αφτί μας. Κι όταν αυτή έρθει, χωνόμαστε κάτω από τις κουβέρτες σαν να θέλουμε να την αποφύγουμε ενώ εκείνη κινείται απειλητικά προς το μέρος μας. Μάλλον είναι σαν την κατάρα που θα μας συνοδεύει, δίνοντας μας τον χαρακτηρισμό του μέτριου ή του ανίκανου. Μήπως είσαι λίγο ψυχαναγκαστικός; Πολύ κακό για το τίποτα. Άγχος, μιζέρια, πίεση και πλήθος αρνητικών συναισθημάτων πρέπει να σου κατασπαράξουν το μυαλό για να καταλάβεις πως η ατέλεια έχει κι αυτή την ομορφιά της.

Άλλωστε το πιστεύω, τα όποια τυχόν διδάγματα ζωής θα συναντήσεις στην πορεία σου, θα έρθουν σε στιγμές απώλειας. Γιατί τότε άνθρωπε, είσαι πιο ταπεινός. Η σημασία των εμπειριών, είτε καλές είτε κακές, δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Είναι κι άλλοι που δεν θέλουν να ρισκάρουν και αρκούνται στα λίγα, στα συμβατά. Ο πιο ασφαλής τρόπος για να περιορίσεις τις πιθανότητες αποτυχίας σου στη ζωή. Είναι κάτι σαν τις κατραπακιές που τρως στο δρόμο. Σίγουρα δεν θες να κάτσεις εκεί και να κλαις για το χαμένο σου χρόνο. Προτιμάς να σηκωθείς, να ξεσκονιστείς και να συνεχίσεις το δρόμο σου αφού πρώτα έχεις κλάψει, γελάσει και νιώσει το κάθε τι στο έπακρο.

Oι Φινλανδοί ξέρουν καλά. Γι’ αυτό και αποφάσισαν να απενοχοποιήσουν το ρόλο της αποτυχίας και έμπρακτα, διοργανώνοντας εδώ και δύο χρόνια την Ημέρα της Αποτυχίας. Και κάπως έτσι μαζεύονται στους δημόσιους χώρους και εκμυστηρεύονται ο ένας στον άλλον τις μεγαλύτερες στιγμές αποτυχίας τους. Όπως λένε θέλουν να σπάσουν το φαύλο κύκλο: αποτυγχάνεις, δεν αποδέχεσαι την αποτυχία σου, πολλές φορές τη φορτώνεις στους άλλους, δεν έχεις το θάρρος να πεις για το λάθος σου, δεν μπορείς να βρεις την κατάλληλη λύση, χάνεις ολοκληρωτικά.