Γιατί τέτοια αποξένωση φίλε μου;

Είναι πολλοί αυτοί που υποστηρίζουν πως οι γιορτινές ημέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι οι λεγόμενες «ημέρες αγάπης, συντροφικότητας, ανθρωπιάς» και πολλά άλλα. Αυτό το δόγμα ποτέ δεν το ασπάστηκα, καθώς δεν καταλάβαινα και δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να περιμένουμε τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά για να νιώσουμε περισσότερη αγάπη, συντροφικότητα και ανθρωπιά για το διπλανό μας. Αλλά ακόμα κι έτσι να δεχτώ ότι είναι, θα σου αναφέρω δυο πρόσφατες εμπειρίες που είχα και μόνο του λόγου το αληθές δεν αποδεικνύουν.

Περιστατικό 1ο: Χθες πήγα για καφέ με μια πολύ καλή μου φίλη (λεπτομέρεια, αλλά κάνει κι αυτή τη διαφορά). Καθόμασταν ανάμεσα σε δύο παρέες. Η εκ δεξιών μας αποτελούταν από δύο γυναίκες γύρω στα 40. Ήταν καθισμένες αντίκρυ κι αν εξαιρέσεις τα 5’ πρώτα που βολεύτηκαν, σκέφτηκαν τι θα πάρουν και παρήγγειλαν, έκτοτε δεν αντάλλαξαν κουβέντα. Η μία ασχολούταν διαρκώς με το κινητό της τηλέφωνο και η άλλη πότε κοιτούσε αδιάφορα τριγύρω και πότε έπιανε κι εκείνη το κινητό για να περάσει η ώρα της. Στη δεύτερη παρέα κάθονταν ένα ζευγάρι κι αργότερα προστέθηκε κι ένας ακόμα φίλος. Το ζευγάρι πότε αντάλλασσε καμιά κουβέντα και πότε όχι. Ο φίλος, από την άλλη, λίγη ώρα αφού ήρθε, έπιασε το τελευταίας τεχνολογίας κινητό του και άρχισε να παίζει κάποιο παιχνίδι. Εγώ και η φίλη μου στη μέση, τώρα, δε σταματήσαμε να μιλάμε. Αναλύσαμε από το πιο γελοίο μέχρι και το πιο ουσιώδες. Υπήρξαν στιγμές που σκεφτήκαμε ότι μπορεί ακόμα και να ενοχλούμε τις διπλανές μας παρέες γιατί καθόμασταν τόσο κοντά και οι μόνοι που κάναμε κάποια φασαρία ήμασταν εμείς οι δυο. Δεν ήθελαν ποτέ να βγουν για να δουν ο ένας τον άλλο, δεν ένιωσαν ουσιαστικά αυτή την ανάγκη. Είθισται όμως να το κάνουμε κι αυτό χρονιάρες μέρες, οπότε ας γίνει αλλά όσο πιο «ανώδυνα» γίνεται για τον καθένα. Η «ασφάλεια» της οθόνης και του πληκτρολογίου δεν είναι κάτι που μπορείς να βρεις στις δύσκολες και επίπονες –πολλές φορές- ανθρώπινες σχέσεις, σωστά; Τι κι αν οι ανθρώπινες σχέσεις κρύβουν τη μαγεία. Χαλάλι.

Περιστατικό 2ο (και πολύ λυπηρό): Το να χωρίζει ένα παντρεμένο ζευγάρι έχοντας αποκτήσει και παιδί-παιδιά δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. Όταν οι άνθρωποι δεν τα βρίσκουν και παύουν να δίνουν χαρά ο ένας στον άλλο είναι καλύτερο πρώτα για το παιδί και μετά και για τους ίδιους να τραβούν ξεχωριστή πορεία. Αυτό για αρχή. Μετά το χωρισμό το θέμα είναι οι γονείς να στέκονται ηθικά και συναισθηματικά δίπλα στο παιδί. Το παιδί δε θα νιώσει λιγότερο λυπημένο και στενοχωρημένο για το χωρισμό των γονιών αν του αγοράσεις ό,τι αγοράζεται. Πόσο λογικό είναι, λοιπόν, να παίρνεις σ’ ένα παιδί 10 ετών για δώρο Χριστουγέννων μια μίνι ταμπλέτα τελευταίας τεχνολογίας και να νομίζεις κιόλας πως κάπου εκεί εξαντλήθηκαν οι υποχρεώσεις σου ως γονέας; Τύψεις για το ότι δε στάθηκες όσο «καλός κι επαρκής» θα ήθελες/έπρεπε, συναισθηματικά κενά, ανασφάλειες δεν καλύπτονται με πανάκριβα gadgets. Όταν ένας άνθρωπος μάθει από τα 10 του (και ίσως και νωρίτερα) να γεμίζει έτσι τις αγωνίες και τους φόβους του για την έλλειψη αγάπης και τρυφερότητας που επέδειξαν οι ίδιοι οι γονείς του, πώς θα μπορέσει να γίνει πραγματικό ευτυχισμένο αργότερα; Και τι μηνύματα λαμβάνει στην τελική; «Για ό,τι συναισθηματικό κενό και να έχεις, βρες λεφτά να αγοράσεις κάτι luxurious και θα νιώσεις χαρούμενος, no matter what».

Φυσικά τα παραπάνω και πάρα πολλά ακόμα συμβαίνουν δυστυχώς και εκτός εορταστικών περιόδων. Με θλίβει που βρίσκουμε πιο εύκολο να επικοινωνούμε πλέον κρατώντας μόνιμα ένα κινητό, έναν υπολογιστή, μια ταμπλέτα. Ακόμα κι όταν είμαστε όλοι μαζί. Η φίλη που ήμασταν χθες μαζί μου είπε πως στα πάρτυ συμμαθητών που πάει η 16χρονη αδερφή της αναλώνονται πόση ώρα στο να προσπαθούν οι μισοί να ξεκολλήσουν τους άλλους μισούς από οποιουδήποτε είδους οθόνη, για να διασκεδάσουν όλοι μαζί. Είναι έφηβοι, κανονικά οι ορμόνες τους βρίσκονται στο ζενίθ μαζί με την «τρέλα» που χαρακτηρίζει αυτή την ηλικία κι όμως προτιμούν την εικονική αναγνώριση των social media παρά την ουσιαστική αλληλεπίδραση με τους συνομηλίκους τους. Κάτι κάναμε λάθος, αδερφέ.

Σημείο των καιρών, θα μου πεις. Ίσως. Δεν παύει όμως να είναι ενδεικτικό της αποξένωσης που μας χαρακτηρίζει. Ποια συντροφικότητα, ποια αλληλεγγύη, ποια αλλαγή να ζητήσεις μετά; Όταν ακόμα και η βασική επικοινωνία μεταξύ ημών κοντεύει να γίνει τέχνη, προσιτή σε λίγους. Δε μιλάμε, δε συζητάμε, δε λέμε ανοιχτά τους προβληματισμούς μας, τι έννοιες μας αλλά και τις χαρές μας. Δε μοιραζόμαστε στιγμές, προτιμούμε το απρόσωπο. Και κάπως έτσι, οι πάσχοντες από κάποια μορφή κατάθλιψης αυξάνονται διαρκώς. Και δε βρίσκω τίποτα καταλληλότερο να κλείσω ετούτο το κείμενο από τη φράση που είχε πει ο Αλβέρτος Αϊνστάιν πριν πολλά χρόνια κι έρχεται να επαληθευτεί τελικά: «Φοβάμαι την ημέρα που η τεχνολογία θα νικήσει την ανθρωπιά. Τότε ο κόσμος μας θα έχει μόνο μια γενιά από ηλίθιους».