Ο παλιός φίλος που απειλεί τον Ερντογάν

Σε μεγάλη αναταραχή βρίσκεται η Τουρκία, μετά την αποκάλυψη ότι  υπουργοί και  υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης Ερτογάν δωροδοκούνταν.

Μέχρι στιγμής έχουν απαγγελθεί κατηγορίες σε 24 άτομα, μεταξύ των οποίων οι γιοί του υπουργού Εσωτερικών Μουαμέρ Γκιουλέρ και του υπουργού Οικονομίας Ζαφέρ Τσαγλαγιάν, όπως και του προέδρου και διευθύνοντα συμβούλου της δημόσιας τράπεζας Halkbank Σουλεϊμάν Ασλάν. Ο τελευταίος φέρεται να έχει δεχθεί μίζες ύψους 4,5 εκατομμυρίων δολαρίων.

Οι αποκαλύψεις αυτές κλονίζουν την κυβέρνηση Ερτογάν. Για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες, απειλείται η παντοδυναμία του Τούρκου πρωθυπουργού. Αυτή τη φορά όμως η απειλή στην εξουσία του δεν προέρχεται από τους αντίπαλους του κεμαλιστές, αλλά από το εσωτερικό της παράταξης του και των υποστηρικτών του, τους ισλαμιστές Το τελευταίο σκάνδαλο φέρνει τον Ταγίπ Ερτογάν αντιμέτωπο με τον παλιό του πνευματικό καθοδηγητή,  τον  πρώην ιμαμή Φετουλάχ Γκιουλέν.

Ο 70χρονος ιμαμής είναι ιδρυτής του κινήματος Χιζμέτ (σημαίνει «Υπηρεσίες»). Το κίνημα δεν έχει κάποια φανερή δομή και οργάνωση, αλλά  είναι το πιο γνωστό δίκτυο μουσουλμάνων. Tα μέλη δεν προσπαθούν να προσυλητίσουν, αντίθετα προωθούν μια πιο μετριοπαθή εικόνα για το Ισλαμ και την Τουρκία. Γενικότερα, πρεσβεύουν ότι το Ισλάμ είναι υπέρμαχος του αλτρουϊσμού της σκληρής δουλειάς και της εκπαίδευσης. Στην Τουρκία υπολογίζεται ότι ζουν εκατομμύρια μέλη της Χιζμέτ, αρκετά από τα οποία έχουν θέσεις κλειδιά στην αστυνομία, στις μυστικές υπηρεσίες, στη δικαιοσύνη, ακόμα και στο κόμμα του Ερτογάν.

Ο Γκιουλέν για να διαδώσει τη φιλοσοφία και να αυξήσει την επιρροή του, έχει ιδρύσει ένα μεγάλο δίκτυο ιδιωτικών σχολείων, όπου προωθεί τη δημιουργία μιας τουρκικής ελίτ και διαδίδει την τουρκική κουλτούρα .. Σήμερα,  αριθμεί πάνω από 1.000 σχολεία σε 140 διαφορετικές χώρες.  Ο Γκιουλέν, ο οποίος από το 1990 ζει αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ  καταράστηκε όσους εμπλέκονται στο σκάνδαλο διαφθοράς.

Ο Γκιουλέν είχε παίξει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχημένη προσπάθεια του Ερτογάν να εκκαθαρίσει το στρατό από την πολιτική σκηνή.

Μια από τις πρώτες κινήσεις του Ερτογάν ήταν να προχωρήσει στην εκκαθάριση των επικεφαλής της Αστυνομίας. Αν και πολιτικά η απόφαση να καθαιρέσει τους αξιωματικούς που αποκάλυψαν το σκάνδαλο, μοιάζει εσφαλμένη, ο Ταγίπ Ερτογάν είχε τους λόγους του. Με το ξήλωμα πολλών αξιωματικών της Αστυνομίας ο κ. Ερντογάν φαίνεται ότι αποκτά ένα πλεονέκτημα. Και τούτο γιατί ο αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ, πανίσχυρος χότζας Γκιουλέν, τον οποίο η τουρκική κυβέρνηση θεωρεί ότι βρίσκεται πίσω από το κύμα συλλήψεων για τη διαφθορά, χάνει την παρεμβατικότητά του στην Αστυνομία, η οποία τα τελευταία χρόνια ήταν ισχυρή.

Ο Ερντογάν δεν έχει χαρακτηρίσει ανοιχτά υπέυθυνο για την έναρξη της έρευνας τον Γκιουλέν, ο οποίος ασκεί επιρροή τόσο στον χώρο της αστυνομίας όσο και σε εκείνον της δικαιοσύνης. Ωστόσο, το κίνημα Χιζμέτ («Υπηρεσίες») του Γκιουλέν βρίσκεται τους τελευταίους μήνες σε αντιπαράθεση με τον πρωθυπουργό. Ο Ερτογάν προχώρησε στο κλείσιμο κάποιων ιδιωτικών σχολείων του Γκιουλέν, ο οποίος διαμαρτυρήθηκε έντονα, ονομάζοντας τον Ερτογάν “νέο Φαραώ”

Όμως,  είναι παράξενο ότι ο Ερτογάν κινήθηκε εναντίον του παλιού του συμμάχου. Φαίνεται ότι ο Γκιουλέν διαφωνούσε με τη ρήξη Τουρκίας – Ισραήλ, γεγονός που δημιουργούσε υποψίες στον Τούρκο πρωθυπουργό ότι ο άξονας Γκιουλέν-Ισραήλ θα επεδίωκε την την πτώση της κυβέρνησής του.

Ο Ταγίπ Ερτογάν διατήρησε υψηλούς τόνους, λέγοντας ότι πρόκειται για συνωμοσία εναντίον του και θα αποκαλυφθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι. Σήμερα, προχώρησε και σε ανασχηματισμό, αλλάζοντας τη μισή κυβέρνηση. Μένει να δούμε αν θα βγει αλώβητος από αυτή τη μάχη ή αν o φιλόδοξος Γκιουλέν θα βγει νικητής από αυτή τη μονομαχία.