“H μουσική είναι οξυγόνο”. Συνέντευξη με το μουσικό Νίκο Πλατιά

-Θα ξεκινήσω όπως πρέπει από τα βασικά! Πότε άρχισες να σεργιανάς στους δρόμους της μουσικής; Κοινώς, πότε συνειδητοποίησες πως η μουσική είναι για σένα κάτι παραπάνω από μια ασχολία απλά στον ελεύθερο σου χρόνο;

Δεν είμαι σίγουρος τι με κίνησε περισσότερο. Στην εφηβεία μου νομίζω πως μπορώ να χρεώσω σχεδόν τα πάντα. Όλη η δεκαετία των 90’ς υπήρξε για μένα μια περίοδος θεαματική, όπου φώλιασαν μέσα μου τα ακούσματα και τα διαβάσματά μου με έναν παράξενο τρόπο. Από το indie και το grunge μέχρι τον Σιδηρόπουλο και τον Σαββόπουλο. Από τον Nick Cave μέχρι τους Συνήθεις Υπόπτους. Από τους Nirvana και τους Radiohead μέχρι τις ασπρόμαυρες ιστορίες του Μάλαμα και τις Μικρές Περιπλανήσεις. Στο κεφάλι μου συντελούνταν μικρές εκρήξεις ακούγοντας τέτοιες μουσικές. Μαγεύτηκα, ζήλεψα και βάλθηκα να βρω ‘αιτία’ ώστε να μιμηθώ τον ‘τρόπο’.

-To πρώτο προσωπικό σου άλμπουμ έχει τίτλο «Ημερολόγια Υποστρώματος», γιατί; Τι σημαίνει για σένα το υλικό αυτό; Είναι το στίγμα σου «μετά από μία μακρά περίοδο αναζήτησης»;

Είχα πάντοτε μια εικόνα πως τα μεγαλύτερα σχέδια που καταστρώνουμε, γεννιούνται όταν ξαπλώνουμε. Η ιδέα είναι πως αυτά τα ‘ημερολόγια’ έχουν γραφτεί για ‘ταξίδια’ που σχεδιάστηκαν αλλά δεν πραγματοποιήθηκαν. Πρόκειται για μια προσπάθεια καταγραφής συναισθημάτων που έχουν ως επίκεντρο την ματαίωση, την προσμονή, το νόστο, την αποτυχία, την αίσθηση του ανολοκλήρωτου εν γένει. Πότε μυθοπλασία και πότε αφήγηση. Οι ‘ιστορίες’ στα ημερολόγια αποτελούν μια συλλογή τραγουδιών που ολοκληρώνουν έναν κύκλο ζωής. Και το κλείσιμο αυτού του κύκλου, σημαίνει το άνοιγμα ενός νέου. Κάτι που με χαροποιεί ιδιαίτερα.

Αν και είναι νωρίς να μιλήσω για προσωπική ταυτότητα στη μουσική, έχω την αίσθηση πως στα ημερολόγια βρήκα ένα προσωρινό στίγμα. Με πολλά σκαμπανεβάσματα και πολλές δοκιμές με τους συνεργάτες μουσικούς, που είχαν όλοι μια δική τους οπτική να προτείνουν και με βοήθησαν στο μέγιστο βαθμό να καταλάβω τι μου ταιριάζει και τι όχι. Όπως για παράδειγμα, η ενορχήστρωση του ‘Κάλπικου θεού’ που έγινε σχεδόν εξολοκλήρου από τον Τίμο Καρδάμα, ή το ‘Να κοιτάς τη βροχή’ που στην ουσία είναι ένα ρεμίξ του Χρήστου Τόλη πάνω σε μια αρχική ενορχήστρωση. Μερικές φορές, ένας δίσκος είναι μια προσωρινή κατάσταση. Μια φωτογραφία που αποτυπώνει μια στιγμή προσωπικής αισθητικής για έναν δημιουργό. Μπορεί το θέμα ή τα θέματα μιας συλλογής τραγουδιών να τα παιδεύεις για χρόνια, αλλά η αποτύπωσή τους σε μια ηχογράφηση είναι συνδεδεμένη με τον χρόνο που συμβαίνει αυτή. Γι’ αυτό και ‘παλιώνουν’ γρήγορα στο μυαλό του δημιουργού τους. Επειδή παραμένω φανατικός ακροατής και ακόμα ανακαλύπτω τη μουσική και καινούριες για μένα φόρμες, θα έλεγα πως προτιμώ να μην έχω κατασταλάξει ως προς την έννοια του στίγματος.

-Με αφορμή τα Ημερολόγια Υποστρώματος μάθαμε και για ένα άλλο project, σχήμα; Τι είναι τελικά οι DarkRed&Vodka;

Οι Darkred&aVodka ξεκίνησαν – και παραμένουν- ως ένα πειραματικό σχήμα που στήθηκε από τον Θανάση Αρχανιώτη, τον Χρήστο Τόλη και εμένα και συνεχίζει να βρίσκεται σε εξέλιξη, τόσο ως προς την σύνθεση του σχήματος όσο και ως προς το υλικό που προκύπτει από τον πειραματισμό μας. Ήταν κυρίως ιδέα του Θανάση και συμφωνήσαμε να δοκιμάσουμε μια διαφορετική προσέγγιση στη μουσική σύνθεση και ενορχήστρωση από αυτή που μέχρι πρότινος γνώριζα, χρησιμοποιώντας κυρίως electro στοιχεία με synth, drum samples και λούπες. Μας γεννήθηκε η επιθυμία να ξεφύγουμε λίγο από τις ‘ευκολίες’ μας στην εκτέλεση. Είναι και η πρώτη απόπειρα σύνθεσης αγγλόφωνου τραγουδιού, οπότε για μένα ήταν μια εντελώς καινούρια εμπειρία που ικανοποίησε ένα απωθημένο μου, μιας και τα ακούσματά μου είναι κυρίως αγγλόφωνα. Μέσα από πρόβες και συζητήσεις, άρχισε να γεννιέται ένα υλικό, αποτέλεσμα ομαδικής δημιουργίας, που θεωρήσαμε πως αξίζει να το παρουσιάσουμε.Νίκος Πλατιάς

-Ποιες είναι οι ιδιαίτερες μουσικές σου επιρροές; Υπάρχουν τυχόν καλλιτέχνες οι οποίοι λειτουργούν ως πρότυπο για σένα;

Παλιότερα, είχα μια συγκρουσιακή σχέση με τους δημιουργούς που θαύμαζα. Ήθελα να τους ξεπεράσω. Ένιωθα ανταγωνιστικά και με κινούσε το θράσος. Μεγαλώνοντας, συνειδητοποίησα πως ο χώρος της μουσικής δεν ορίζεται ούτε από διαστάσεις ούτε από πρόσωπα, παρά μονάχα από ιδέες. Είναι στην ουσία του άπειρος. Το μόνο θράσος που μου απέμεινε από τον πρότερο εαυτό μου είναι να προσπαθήσω να περπατήσω σε αυτό τον χώρο. Έτσι κι αλλιώς, η δημιουργία είναι μια αυστηρά μοναχική διαδικασία, που δεν ορίζεται ούτε από την αποδοχή ούτε από τον ανταγωνισμό. Είναι ανάγκη ή ακόμα και ένστικτο. Επειδή στην προσπάθεια αυτή, έτυχε να γνωρίσω προσωπικότητες που με γοήτευσε η ματιά τους τόσο στην δημιουργία όσο και στην ζωή, θεωρώ πια πως θα άξιζε να αναφερθώ σε δημιουργούς της γενιάς μου, που βρίσκονται ακόμα σε πορεία για να καθιερωθούν στην συνείδηση του κόσμου και για αυτό το λόγο με συγκινούν περισσότερο. Είναι μακρύς ο κατάλογος, αλλά στο μυαλό μου η διάταξη του καταλόγου είναι οριζόντια, οπότε θα αναφερθώ ενδεικτικά στα δύο ‘άκρα’ του που από άποψη προβολής είναι και αδίκως τα λιγότερο φωτισμένα, τον Βασίλη Σμπήλια των Playground Noise απ’ τη μια και τον Νίκο Χαλβατζή απ’ την άλλη.

-Εκτός από το κομμάτι της ερμηνείας, ασχολείσαι και με τη δημιουργία των στίχων. Ποιος είναι στ’ αλήθεια ο ιδανικότερος τρόπος έκφρασης για σένα, λαμβάνοντας υπ’ όψιν πως κατέχεις και τους δύο.

Σ’ ευχαριστώ που θεωρείς πως τους κατέχω! Δεν νομίζω πως είμαι ερμηνευτής με την αυστηρή έννοια του όρου, παρόλο που έχω μια προσωπική άποψη για την ερμηνεία των στίχων μου και την απολαμβάνω ως διαδικασία. Νομίζω πως οι τραγουδοποιοί έχουν αυτό το βάρος να καλλιεργήσουν ταυτόχρονα όλους τους πιθανούς τρόπους έκφρασης στο τραγούδι. Στιχουργική, μελοποίηση και ερμηνεία. Μια δύσκολη δουλειά ομολογουμένως αν σκεφτείς ότι κρινόμαστε και στους τρεις. Συνήθως αυτές τις τρεις μορφές τις βλέπω ως ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο, εκτός από κάποιες εξαιρέσεις που διαπιστώνω πως γράφοντας ένα τραγούδι, μου έρχεται συνειρμικά η φωνή κάποιου άλλου, όπως στην περίπτωση της Ελισάβετ Καρατζόλη ή της Μαρίας Παπαγεωργίου. Στην πρώτη περίπτωση, όταν έγραψα το ‘Θα περπατήσω πλάι σου’, θεώρησα πως πρόκειται για ένα αμιγώς γυναικείο τραγούδι και βασίστηκα στην καταπληκτική φωνή της Ελισάβετ ως την καλύτερη εκδοχή. Στην περίπτωση της Μαρίας τα πράγματα ήταν λίγο πιο ξεκάθαρα για μένα καθώς τους στίχους που ερμηνεύει στο ‘Ξημερώνει’ είναι της Δήμητρας Σιούκα, που ‘οδήγησε’ αρκετά τη σκέψη μου με τη γραφή της. Καμιά φορά διαπιστώνουμε πως το τραγούδι έχει μια δική του δυναμική. Το ζητούμενο πάντα, είναι να κατανοήσουμε ποιος είναι ο ιδανικότερος τρόπος να αποδοθεί. Βέβαια, η επιλογή του τρόπου είναι απόφαση στιγμής, οπότε εύχομαι πάντα να έχω πάρει τη σωστή απόφαση.

-Μουσική… Ένας μαγικός τρόπος έκφρασης και δημιουργικής ανησυχίας για πολλούς. Για σένα;

Υπάρχουν πολλές κλισέ εκφράσεις που ακούγονται κατά καιρούς, αλλά η φράση ‘η μουσική είναι οξυγόνο’ οφείλω να πω πως εκτός από εύστοχη είναι και ιδιαιτέρως βαθιά και ειλικρινής.

Νίκος Πλατιάς-Καλλιτέχνης είναι αυτός που φέρνει την αλλαγή. Είναι εκείνος που αναθεωρεί τα κατεστημένα και επανατοποθετεί τις αξίες. Για το λόγο αυτό πολλοί καταδικάζουν την εμπορική μουσική. Θεωρείς πως συγκρούεται το ένα με το άλλο;

Καλλιτέχνης. Δύσκολη λέξη. Μόνο ως ακροατής μπορώ να σου απαντήσω, γιατί ως δημιουργός δεν έχω κανένα δικαίωμα ‘καταδίκης’. Η τοποθέτησή μου άλλωστε ως δημιουργός, προσπαθώ να είναι το έργο μου και τίποτα άλλο. Ως ακροατής λοιπόν, θα σου πω πως ‘καταδικάζω’ (στην αδιαφορία) το κακό τραγούδι, είτε είναι εμπορικό είτε όχι. Αλλά να καταδικάσω ένα τραγούδι μόνο και μόνο επειδή είναι εμπορικό θα ήταν ανόητο. Να θυμίσω πως ακόμα στην Ελλάδα, εμπορικός είναι και ο Σωκράτης Μάλαμας ή ο Αλκίνοος Ιωαννίδης. Και υπό αυτό το πρίσμα, πώς να καταδικάσεις την εμπορικότητά τους? Είναι δυνατόν? Ωστόσο, σε αυτή τη χώρα, έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε με παραμορφωτικούς φακούς κάποια πράγματα. Υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν την εμπορικότητα ως έκπτωση καλλιτεχνική. Είναι πολύ σχετικά τα πράγματα. Πάντα έχει σημασία ποιος καταδικάζει. Όπως επίσης έχει τεράστια σημασία, ποιος είναι ο παράγοντας που καθιστά έναν καλλιτέχνη εμπορικό. Η συνέπειά του σε μια αισθητική που έχει αγγίξει το ευρύ κοινό στην πορεία ή το αποτέλεσμα μιας εκστρατείας ενός γραφείου προώθησης που επενδύει χρήματα σε κάτι που πιστεύει πως έχει τα φόντα να επιφέρει έσοδα? Και δεν θα ήταν κακό αυτό από μόνο του φυσικά. Θα ήταν ευχής έργον η εμπορικότητα να είναι η φυσική κατάσταση της υψηλής αισθητικής. Το θέμα είναι πως σε κάποιες περιπτώσεις φαίνεται σαν να κατέχει κάποιος και τα μέσα για να ‘εφεύρει’ ή να επιβάλει την εμπορικότητα. Στη χώρα μας, τα συναντάς όλα. Τα ποσοστά τα συζητάμε. Τα τελευταία χρόνια πάντως παρατηρώ μια αλλαγή σε αυτό το θέμα. Ο κλήρος πέφτει πάντα στο κοινό. Είμαστε ότι επιλέγουμε να ακούμε, εκτός των άλλων.

-Αντικειμενικά και εν μέσω κρίσης, ο μουσικός ως επάγγελμα είναι ένα δύσκολο μονοπάτι που εμπεριέχει ρίσκα δεδομένου πως πλέον το κοινό ακούει κατά βάση τη μουσική μέσω του διαδικτύου. Γιατί επέλεξες τη δωρεάν διανομή του άλμπουμ σου από το www.nikosplatiasdiaries.com και όχι τη διαδικτυακή πώληση; Ειλικρινά έχεις σκεφτεί ποτέ να ακολουθήσεις κάποιον άλλο δρόμο, πιθανόν πιο κερδοφόρο αφήνοντας στην άκρη τη μουσική;

Δεν έπαψε ποτέ να είναι ρίσκο το επάγγελμα του μουσικού. Σε καμιά χρονική περίοδο. Η κρίση κυρίως έχει διαλύσει την παραγωγή. Όχι πως δεν υπήρχαν και πριν εκδόσεις δίσκων με πληρωμένη παραγωγή από τους ίδιους τους δημιουργούς, αλλά στις μέρες μας σπανίως επενδύει μια εταιρεία με δικούς τους πόρους σε ένα έργο και μάλλον όσες εκδόσεις κι αν είναι αυτές, προδίδουν έναν ρομαντισμό εκ μέρους των ανθρώπων που επενδύουν, όταν δεν είναι πληρωμένες από διαφημιστικά πακέτα. Σε ό,τι με αφορά, η ελεύθερη διανομή για το υλικό μου ήταν μονόδρομος. Απ’ τη στιγμή που τα «Ημερολόγια Υποστρώματος» συνάντησαν άρνηση, αδιαφορία ή ακόμα και αδυναμία οικονομική για να εκδοθούν από τα label στα οποία απευθύνθηκα, και άρα η παραγωγή τους κατέληξε ‘σπιτική’ (D.I.Y), θεώρησα πως το να τα διανείμω δωρεάν, θα τα καθιστούσαν περισσότερο προσβάσιμα στο κοινό. Αυτό είναι το ζητούμενο άλλωστε για έναν πρωτοεμφανιζόμενο δημιουργό. Εμένα βέβαια με βοηθά πως εργάζομαι, για την ώρα τουλάχιστον, και δεν βιοπορίζομαι από τη μουσική. Νομίζω πως είναι νωρίς να το αξιολογήσω ως θετικό ή όχι. Άλλωστε, η προσβασιμότητα εξαρτάται και από το πόσοι άνθρωποι πείθονται από το ίδιο το υλικό ώστε να μιλήσουν γι’ αυτό και να το κάνουν γνωστό.nikos_platias_2013_12

-Στις 26 Δεκεμβρίου ανεβαίνεις στη σκηνή με ένα δυναμικό live και όπως μας έχει προϊδεάσει θα είναι ένα πρόγραμμα… εφ’ όλης της ύλης! Πες μας περισσότερα, τι θα ακούσουμε-δούμε.

Πρόκειται για ένα μείγμα από όλες τις ιδέες με τις οποίες καταπιαστήκαμε με τους μουσικούς της μπάντας τους τελευταίους μήνες. Φέτος, εκτός από τους μουσικούς του δίσκου (Θανάσης Αρχανιώτης, Θάνος Κολοκυθάς και Χρήστος Τόλης) έχω τη χαρά να συνεργάζομαι για πρώτη φορά με έναν εξαιρετικό κιθαρίστα, τον Σπύρο Τυρέα που έχει δώσει μια καινούρια πνοή στο υλικό που επέλεξα να παρουσιάσουμε. Συνεπώς, το πρόγραμμα περιλαμβάνει τα «Ημερολόγια Υποστρώματος», τις αγγλόφωνες συνθέσεις των DarkRed&aVodka, καθώς και κάποιες διασκευές τραγουδιών τόσο ελληνικών όσο και ξένων, τραγούδια που μέσα από μια μεγάλη λίστα, αποτελούν απωθημένα και ορόσημο για την οπτική μου στη μουσική και ολοκληρώνουν τη μουσική γέφυρα που θα επιχειρήσουμε να χτίσουμε ανάμεσα στα δύο project. Με κοινό παρανομαστή τον τρόπο που ‘διαβάζει’ μουσικά η ορχήστρα τις διαφορετικές φόρμες στα τραγούδια.

-Σε τι φάση σε βρίσκουμε γενικά, ετοιμάζεις επόμενο άλμπουμ; Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια;

Αυτή τη στιγμή είμαι ήδη στη διαδικασία επιλογής υλικού για έναν δεύτερο δίσκο, καθώς και στον σχεδιασμό για την ηχογράφηση του υλικού των DarkRed&aVodka. Και μέχρι να ολοκληρωθούν όλα αυτά, η πρόθεση είναι να πραγματοποιήσουμε όσο το δυνατό περισσότερες ζωντανές εμφανίσεις γίνεται. Είναι κάτι που μας έλειψε όλο το διάστημα που ετοιμάζαμε το δίσκο και ελπίζουμε να το ευχαριστηθούμε, κοινού επιτρέποντος…

-Τα κομμάτια σου αποπνέουν μια ήρεμη δύναμη και μια αξιοζήλευτη γαλήνη. Σε συντροφεύει η ηρεμία αυτή και στην καθημερινή σου ζωή;

Θα ήθελα πάρα πολύ, αλλά στην καθημερινή μου ζωή, αντιμετωπίζω όλα όσα αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι πολίτες σ’ αυτή τη χώρα. Άγχος για την επιβίωση, φόβο για το αύριο και το χειρότερο: αμφιβολία αντί της ελπίδας. Ωστόσο, είμαι από τους ‘τυχερούς’ κατά κάποιο τρόπο. Έχω τρεις πόρτες διαφυγής. Τους δικούς μου ανθρώπους, τη μουσική και την μηχανή μου. Οπότε, για όσο έχω αυτές τις διεξόδους, αντέχω.

Ημερολόγια Υποστρώματος– “Είναι που λατρεύω το ακαθόριστο. Το μόνο καθοριστικό ετούτου του σημειώματος το όνομα.”. Διαβάζοντας το βιογραφικό σου σημείωμα, η φράση σου αυτή με τράβηξε. Πόσο ακαθόριστος είναι ο Νίκος στη ζωή του;

Είμαι ειλικρινής σε αυτό. Μου αρέσει να καταπιάνομαι με αοριστίες. Τα νεφελώματα για μένα είναι σαν λευκές κόλλες που θες να πάρεις ένα μολύβι και να τις γεμίσεις με λέξεις. Αοριστίες και νεφελώματα που γεννά η σκέψη μας. Και που συνήθως τα γεννά προσαρμοζόμενο στα ερεθίσματα που δέχεται σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη διαδρομή, που είναι η ζωή μας. Και κάθε ερέθισμα μετατρέπεται σε αίνιγμα. Θα πάρω το χρόνο μου, αλλά μέχρι να το λύσω θα το κουβαλάω πάνω μου. Το μόνο ακριβές που θα μπορούσα να αναφέρω είναι πως ανακαλύπτω συνεχώς λευκές σελίδες εντός μου. Αλλά αυτό δεν είναι και κάτι μοναδικό. Νομίζω πως όλοι έχουμε λευκές σελίδες να γεμίσουμε, που θα άξιζε να ανακαλύψουμε.

-Κλείνοντας θέλω ως νέος άνθρωπος να δώσεις μια συμβουλή σε όλους εκείνους που ονειρεύονται, πεισμώνουν και αντέχουν για να κάνουν τα όνειρα τους πραγματικότητα.

Αν ονειρεύονται, πεισμώνουν και αντέχουν, δεν νομίζω πως έχω να δώσω καμιά συμβουλή. Θα τους άξιζε μια επιβεβαίωση. Νομίζω πως είναι η φυσική κατάσταση ενός ονείρου που σε πεισμώνει και αντέχει, να εκπληρώνεται στο τέλος με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Ή απλά, με συμφέρει να σκέφτομαι έτσι… Όλα τα μονοπάτια κάπου βγάζουν πάντως, αυτό είναι σίγουρο.

-Νίκο, σε ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο σου!

Εγώ ευχαριστώ, ειλικρινά και θερμά!

Μπορείτε να γνωρίσετε τη μουσική του Νίκου Πλατιά εδώ: