Η Μυρτώ Αλικάκη μιλά στα Pints για την παράσταση «Στο μυαλό είναι ο στόχος» που πρωταγωνιστεί

Σε βρίσκω σε μια κατά βάση μουσική σκηνή, να πρωταγωνιστείς στην μουσικοθεατρική παράσταση «Στο μυαλό είναι ο στόχος». Έχεις δοκιμαστεί στο παρελθόν σε κάτι αντίστοιχο; Πώς σου φάνηκε σαν εμπειρία, τώρα που αυτή η διαδρομή φτάνει προς το τέλος της;

Όχι, δεν έχω κάνει κάτι αντίστοιχο στο παρελθόν. Ήταν κάτι που ήθελα πολύ να μου συμβεί γιατί αγαπώ πολύ τη μουσική και τη ζωντανή μουσική και μου αρέσει πάρα πολύ που βρίσκομαι πάνω σε μία σκηνή με μουσικούς και που κατά κάποιο τρόπο συνεργαζόμαστε και «μπαίνει» ο ένας μέσα στον άλλο κι επίσης η  μουσική μου δίνει πάρα πολλά στοιχεία που είναι απαραίτητα, καθώς πρέπει να ερμηνεύσω τα ποιήματα και τα πεζά της. Με φορτίζει πολύ συναισθηματικά η μουσική που ακούω και μ’ αρέσει αυτό.

 

Αν σου ζητούσε κάποιος να του περιγράψεις την Κατερίνα Γώγου σαν προσωπικότητα, έτσι όπως τη γνωρίσες μέσα από τα ποιήματά της για τις ανάγκες της παράστασης, τι θα έλεγες;

Έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ήταν μια ψυχή παιδιού μέσα σ’ ένα σώμα ενήλικα, πράγμα πολύ δύσκολο να το αντέξει ένας ενήλικας, να έχει δηλαδή μέσα του μια ψυχή παιδιού. Νομίζω ότι έβλεπε τον κόσμο μ’ έναν απόλυτο τρόπο, δηλαδή για εκείνη το καλό ήταν πολύ καλό και το κακό πολύ κακό. Εντάξει, πιθανόν να έπασχε κι από κάτι, δεν ξέρω, εννοώ κάποιο είδος μανιοκατάθλιψης ή κάτι τέτοιο, έπαιρνε και ηρεμιστικά σε όλη της τη ζωή. Εγώ πιο πολύ αυτό πιστεύω παρά αυτό που λένε ότι ήταν αυτοκαταστροφική. Δηλαδή, νομίζω απλώς πως δεν μπορούσε να αντέξει αυτό τον κόσμο. Και με αυτή την έννοια ναι, έκανε αυτοκαταστροφικές πράξεις. Έχει όμως κι απίστευτη επαναστατικότητα, ενέργεια, καλοσύνη, όρεξη για ζωή. Δηλαδή δεν είναι ένα μαύρο, καταθλιπτικό πλάσμα το οποίο περιφέρεται μέσα στον κόσμο, δεν είναι αυτό. Αλλά ήταν αντιφατική.

Υπερβολικά ρομαντική ή καθόλα αντισυμβατική, τελικά;

Ρομαντική ήταν σίγουρα, με την έννοια του «ρομαντισμού» δηλαδή. Και τα δύο ισχύουν με κάποιον τρόπο, δηλαδή δε νομίζω ότι το ένα αναιρεί το άλλο.

Κατέγραφε αλήθειες, αλήθειες που ακόμα και σήμερα πονάνε και σε κάποιες των περιπτώσεων ακόμα και σήμερα αποτελούν «ταμπού» για την ελληνική πραγματικότητα. Έβλεπε πολύ πιο μπροστά από την εποχή της ή εμείς παραμένουμε αμετανόητα «ανεπίδεκτοι μαθήσεως»;

Δεν ξέρω ότι έβλεπε μπροστά. Πάντα υπάρχουν άνθρωποι που βλέπουν τον κόσμο με μια αθωότητα. Αυτό είναι. Δε νομίζω ότι έβλεπε μπροστά. Έβλεπε τον κόσμο αθώα. Δηλαδή, δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει απλές, πικρές αλήθειες. Όπως, ας πούμε, ότι δεν μπορεί να υπάρχει απόλυτη ελευθερία μέσα σε μια οργανωμένη κοινωνία, δεν μπορεί να υπάρχει απόλυτη δημοκρατία, δεν μπορεί να είναι όλοι σε ευημερία. Και δεν μπορεί επειδή κάποιοι δε θέλουν φυσικά, όχι επειδή σε θεωρητικό επίπεδο δε γίνεται. Τελοσπάντων, νομίζω ότι ανήκει στις περιπτώσεις αυτές που η ιδεολογία και η θεωρία (είτε αυτή είναι αναρχική είτε κομμουνιστική, είτε ένας συνδυασμός και των δύο που αυτό είναι η Κατερίνα Γώγου), δεν μπορούν να συλλάβουν ότι αυτό το όνειρο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί.

Ήταν δύσκολο για εσένα να προσεγγίσεις το συγκεκριμένο ρόλο;

Για κάποιο λόγο μου είναι πολύ οικεία η Κατερίνα Γώγου, πολλά στοιχεία της μου είναι οικεία. Γνωρίζω τέτοιους ανθρώπους και σε πολλές περιπτώσεις τους θαυμάζω απίστευτα και πιστεύω ότι παρόλο που ξέρουν ότι θα χαθούν ή θα καταστραφούν ή θα κλειστούν στο σπίτι τους και δεν θα μπορούν πια να επικοινωνήσουν και θα τους φάει η μαρμάγκα κυριολεκτικά, πιστεύω ότι αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να υπάρχουν. Πρέπει να τους αγαπάμε και να τους φροντίζουμε γιατί πάντα μας υπενθυμίζουν αυτό το ιδανικό, αυτό το ιδεώδες.

Έχεις βρει ομοιότητες στον τρόπο σκέψης σου και στη νοοτροπία σου με εκείνα της Γώγου;

Κοίτα, σε θεωρητικό επίπεδο συμφωνώ απόλυτα μαζί της. Θέλω να πω δεν είμαι κυνική, δεν είμαι ένας που πιστεύει ότι «οκ, εντάξει ρε φίλε δεν μπορούμε να είμαστε όλοι το ίδιο». Ξέρω όμως ότι ο κόσμος είναι άδικος και το έχω αποδεχτεί και αυτή νομίζω είναι και η τεράστια διαφορά που έχω από εκείνην. Δηλαδή, είμαι πολύ πιο συμβιβασμένη απ’ ό,τι ήταν εκείνη. Προσπαθώ με όποιο τρόπο μπορώ να λέω αυτό που σκέφτομαι και να κάνω ό,τι κάνω όσο καλύτερα μπορώ, γιατί πιστεύω πως παίζει ρόλο πώς ζούμε τη ζωή μας για το γενικότερο σύνολο αλλά δεν είμαι μέλος καμιάς αναρχοκομμουνιστικής επαναστατικής ομάδας και ούτε θα γίνω γιατί δεν πιστεύω σε αυτό το πράγμα.

Όταν ήρθα και παρακολούθησα την παράσταση έγραψα πως ήταν από εκείνες τις περιπτώσεις που μπαίνεις σ’ ένα χώρο «μισός» από ψυχικά αποθέματα και βγαίνεις πλήρης συναισθημάτων και εντυπώσεων. Πιστεύεις ότι αυτή η παράσταση, δεδομένων και των συνθηκών, το κάνει αυτό; Αφυπνίζει;

Αυτό που θα σου πω έχει να κάνει με την ίδια τη Γώγου. Η Κατερίνα, ρε παιδί μου, έχει ένα τρόπο να σε «καρφώνει» κατευθείαν στην καρδιά. Δηλαδή, ο λόγος της είναι τόσο άμεσος, το συναίσθημά της είναι τόσο αυθόρμητο, πηγαίο και ανεξέλεγκτο που δε διαμεσολαβεί τίποτα. Δηλαδή εγώ κάθε φορά που παίζω, νιώθω αυτό το βελάκι στην καρδιά και νομίζω πως πρέπει να το νιώθουν κι οι θεατές. Είναι, δηλαδή, ένας «ρομπέν των δασών», ρε παιδί μου.

Το θέατρο, κατά τη γνώμη σου, οφείλει να διαδραματίζει ρόλο πολιτικό; Σου το ρωτώ γιατί για πολύ καιρό πολλοί καλλιτέχνες διάλεγαν τη «σιωπή», μια απολιτίκ στάση, ενώ κάποιοι το συνεχίζουν αυτό ακόμη και σήμερα, παρά τα πολλά και διάφορα κοινωνικοπολιτικά γεγονότα.

Κοίταξε, δεν πιστεύω ότι το θέατρο οφείλει να παίζει μόνο αυτό το ρόλο. Εκτός αν δούμε την έννοια «πολιτικό» πάρα πολύ γενικά. Θα μου πεις, κάθε σοβαρό, κάθε καλό έργο της παγκόσμιας δραματουργίας έχεις στην ουσία ως υπόβαθρο ένα κοινωνικοπολιτικό υπόβαθρο, αλλά μπορεί να είναι ένα ψυχολογικό έργο, μπορεί να μιλάει για άλλα πράγματα, πχ για ανθρώπινες σχέσεις, για ψυχαναλυτικά θέματα κι όλα αυτά (το ψυχολογικό θέατρο, ας πούμε, με αυτά ασχολείται). Βεβαίως, πάντα οι άνθρωποι αυτοί είναι ενταγμένοι μέσα σ’ ένα περιβάλλον κοινωνικοπολιτικό. Κοίτα, εγώ θεωρώ ότι το θέατρο –κι αυτό είναι πολιτική πράξη μ΄ έναν τρόπο- πρέπει να σε κάνει να φεύγεις και να παίρνεις κάτι στο σπίτι για σκέψη, πρέπει να σ’ επηρεάζει. Χωρίς να θεωρώ ότι και το να πας απλώς να διασκεδάσεις είναι κακό. Αλλά όχι να χαζοδιασκεδάσεις, να πάρεις και κάτι. Οπότε, αν το δούμε τόσο γενικά ναι, είναι ένα κίνητρο αυτό πολιτικό. Αλλά δεν πιστεύω ότι πρέπει να είναι στρατευμένο το θέατρο. Γενικά δεν πιστεύω σε αυτό που λέμε «στρατευμένη τέχνη», γιατί τη θεωρώ φανατική. Εγώ πιστεύω ότι η τέχνη είναι ένα πράγμα ελεύθερο κι ανοιχτό. Δηλαδή, πρέπει να είναι κάτι που ο καθένας το διαβάζει σύμφωνα με αυτά που έχει μέσα του. Πώς είναι ένας πίνακας; Νομίζω πως ισχύει το ίδιο πράγμα. Δηλαδή, υπάρχουν μαγικοί πίνακες ας πούμε των πρώτων ετών της ρώσικης επανάστασης, είχε γίνει και μια έκθεση πριν λίγο καιρό στην Αθήνα με όλους τους φοβερούς πίνακες της προπαγάνδας. Κάποιοι είναι μαγικοί. Αλλά εγώ δεν μπορώ να υποστηρίξω την τέχνη που γίνεται για να μ’ επηρεάσει για ένα συγκεκριμένο λόγο, είτε είναι από τη μία είτε είναι από την άλλη, απ’ όπου έρχεται. Εγώ θέλω να μου ανοίγει το μυαλό, κατάλαβες; Να μη μου το κλείνει. Όχι να μου λέει «θα κοιτάς εκεί».

Θα κλείσω με μια ερώτηση που επιλέγω πάντα ως τελευταία στις συνεντεύξεις. Τι θα μπορούσε κάποιος να σου ευχηθεί ιδανικά για το μέλλον σε όλους τους τομείς;

Κάτι ιδανικό… Πολλά απλά πράγματα. Να έχω την υγεία των παιδιών μου και τη δική μου, την υγεία μας δηλαδή πρώτα και να μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα. Αυτά με απασχολούν αυτή τη στιγμή. Νομίζω πως αν έχω αυτά τα δύο, όλα τα άλλα θα έρθουν. Αλλά αν δεν έχω αυτά τα δύο, δε θα έρθει τίποτα.

Σου το εύχομαι ολόψυχα και σ’ ευχαριστώ πολύ!

Κι εγώ ευχαριστώ πολύ!

*Η παράσταση-αφιέρωμα στην Κατερίνα Γώγου “Στο μυαλό είναι ο στόχος” θα ανέβει για δύο ακόμα Δευτέρες (9 και 16 Δεκεμβρίου) στη μουσική σκηνή “Ρυθμός Stage” στην Ηλιούπολη κι όσοι δεν την έχετε δει ακόμα, καλό θα ήταν να προλάβετε, διότι πρόκειται για μια πολύ καλοδουλεμένη παραγωγή και η Μυρτώ Αλικάκη είναι κάτι παραπάνω από εντυπωσιακή.