Ο πρώτος κλιματικός πρόσφυγας είναι γεγονός!

Ο πρώτος κλιματικός πρόσφυγας είναι από το Κιριμπάτι, ένα νησί του Ειρηνικού που βιώνει τις τραγικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Το μικρό αυτό νησιωτικό κράτος σιγά-σιγά βυθίζεται καθώς η θαλάσσια στάθμη ανεβαίνει και οι ιδιοκτησίες των κατοίκων απειλούνται στο άμεσο μέλλον. Με αυτά τα δεδομένα ο 37χρονος Ioane Teitiota και η γυναίκα του πριν από 6 έξι χρόνια μετανάστευσαν στη Νέα Ζηλανδία και εκεί δημιούργησαν την 5μελή οικογένεια τους. Πρόσφατα, το αίτημα τους για αναγνώρησή τους ως κλιματικοί πρόσφυγες, απορρίφθηκε από τη Νέα Ζηλανδία.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Το Κιριμπάτι είναι ένα νησί του Ειρηνικού που όπως πολλά άλλα νησιωτικά κράτη (τα νησιά Φίτζι, οι Μαλδίβες, το Τουβαλού) κινδυνεύουν να εξαφανιστούν λόγω της κλιματικής αλλαγής. Το πρόβλημα στο συγκεκριμένο νησί είναι τόσο άμεσο που οι αρχές του κράτους έχουν αγοράσει γη στα νησιά Φίτζι προκειμένου να μεταφερθεί εκεί ο πληθυσμός τους σε περίπτωση ανάγκης εκκένωσης του νησιού. Παράλληλα, οι κάτοικοι είναι εκπαιδευμένοι ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν καταστάσεις έκτατης ανάγκης. Ακόμα και οι κυματοθραύστες που κάποτε ήταν μια λύση, σήμερα δεν σταματούν πλέον τις συχνές παλίρροιες και τα τεράστια κύματα που απειλούν τις καλλιέργειες και τα σπίτια των κατοίκων.

Όταν ο 37χρονος λοιπόν από το Κιριμπάτι ζήτησε άσυλο ως κλιματικός πρόσφυγας προκειμένου να συνεχίσει να ζει με την οικογένεια του στη Νέα Ζηλανδία, η τύχη δεν ήταν με το μέρος του. Οι αρχές της χώρας αρνήθηκαν δύο φορές με την αιτιολογία ότι δεν διώκεται για πολιτικούς ή θρησκευτικούς λόγους και άρα δεν χρήζει παροχής ασύλου.  Έτσι ο άνδρας απευθύνθηκε πρόσφατα στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νέας Ζηλανδίας αιτούμενος και πάλι την παροχή ασύλου ως κλιματικός πρόσφυγας. Ο δικηγόρος του υποστήριξε πως ο 37χρονος δεν πρέπει να απελαθεί από τη χώρα, ακόμα και αν η βίζα του έχει λήξει, καθώς το σπίτι του στο Κιριμπάτι καταστρέφεται μέρα με τη μέρα λόγω κλιματικών συνθηκών. Επιπρόσθετα, υπογραμμίστηκε κατά την υπερασπιστική του γραμμή πως είναι απόλυτη ανάγκη να αναγνωριστεί ως κλιματικός πρόσφυγας καθώς ο ίδιος ο άντρας αλλά και η οικογένεια του θα κληθούν να αντιμετωπίσουν ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες στο μικρό νησί του Ειρηνικού.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση όμως ο επιμένων δεν νικά αφού ο δικαστής απέρριψε για ακόμα μια φορά το αίτημα του Ioane Teitiota εξηγώντας πως υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα και πως επιπλέον, ο 37χρονος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας βάσει της διεθνούς νομοθεσίας. «Το οικονομικό περιβάλλον του Κιριμπάτι σίγουρα δεν είναι τόσο ελκυστικό για τον ίδιο και για τους ομοεθνείς του όσο το οικονομικό περιβάλλον και οι προοπτικές της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας. Ωστόσο η θέση του δεν είναι διαφορετική από τους υπόλοιπους πολίτες του Κιριμπάτι», ανέφερε ο δικαστής. Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών πρόσφυγας μπορεί να θεωρηθεί μόνο όποιος διατρέχει τον κίνδυνο δίωξης στη χώρα του ενώ το επιχείρημα πως ο 37χρονος διώκεται παθητικά λόγω των κλιματικών αλλαγών δεν έγινε δεκτό. Τέλος, επισημάνθηκε στο δικαστήριο πως το αίτημα δεν μπορεί να γίνει δεκτό καθώς είναι αδύνατο να δικαιούνται προστασίας τα εκατομμύρια των ανθρώπων που πλήττονται από φυσικές καταστροφές ή βιώνουν στην πράξη τα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής.