Ένα νέο σπίτι για τους Νομπελίστες.

Στις 27 Νοεμβρίου 1895 ο Σουηδός βιομήχανος και εφευρέτης Άλφρεντ Νόμπελ υπέγραψε τη διαθήκη του σύμφωνα με την οποία προσέφερε το 94% της τεράστιας περιουσίας του για τη θεσμοθέτηση και την χρηματοδότηση των γνωστών βραβείων Νόμπελ. Οι συμπατριώτες του λοιπόν, έκτος από το μουσείο Νόμπελ που λειτουργεί εδώ και αρκετά χρόνια στη Στοκχόλμη, αποφάσισαν να δημιουργήσουν ένα νέο σπίτι που θα στεγάσει τις πολλές ιστορίες των βραβευμένων από κάθε κατηγορία.

Τον Ιούνιο του 2013 ανακοινώθηκε ο μεγάλος διαγωνισμός σχεδίου από τον οποίο θα προκύψει η τελική αρχιτεκτονική μορφή του Nobel Center που προβλέπεται να γίνει ένα από τα πιο γοητευτικά αξιοθέατα της Στοκχόλμης . Ο διαγωνισμός χωρίζεται σε δύο φάσεις και στις 15 Νοεμβρίου ήδη ολοκληρώθηκε η πρώτη. Οι κριτές του διαγωνισμού ξεχώρισαν τρεις αρχιτεκτονικές προτάσεις οι οποίες ως επικρατέστερες θα διαγωνιστούν στην τελική φάση που αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Απρίλιου του 2014 οπότε θα ανακοινωθεί και ο νικητής. Η πρώτη φάση αφορούσε στην περιγραφή της βασικής εικόνας όπως εγκαταστάσεις, σχεδιασμός και προσαρμογή με το γενικότερο αστικό περιβάλλον. Οι τρεις προτάσεις που έχουν ήδη προκριθεί θα πρέπει να τελειοποιηθούν από τους δημιουργούς τους και να παραδοθούν στην επιτροπή στις αρχές Φεβρουαρίου.

Το ίδρυμα Νόμπελ που ανακοίνωσε την έναρξη του διαγωνισμού έλαβε προτάσεις από 142 αρχιτέκτονες και από 25 χώρες. Η κριτική επιτροπή που επιλέχθηκε αποτελείται από 11 μέλη με πείρα στο σχεδιασμό, την αρχιτεκτονική, τις μουσειακές δραστηριότητες, τη λειτουργία του ιδρύματος καθώς και με άποψη επί των κτηματομεσιτικών θεμάτων. Τα 11 αυτά μέλη συναποφάσισαν με κοινό γνώμονα την λειτουργικότητα και το σχέδιο ενώ ο αρχικός στόχος ήταν να δοθούν ίσες ευκαιρίες στα μεγάλα ονόματα τις αρχιτεκτονικής καθώς και στα μικρότερα αρχιτεκτονικά γραφεία. Στην τελική φάση έχουν προκριθεί δύο γραφεία με έδρα τη Σουηδία και ένα από τη Γερμανία ενώ και οι τρείς προτάσεις θεωρούνται ιδιαίτερα εμπνευσμένες και ξεχωριστές. Ο χώρος του Κέντρου Νόμπελ θα παρουσιάζει στο κοινό τις ιδιαίτερες ιστορίες των βραβευμένων, ιστορίες κουράγιου, θέλησης και έμπνευσης που αποδεικνύουν πως μια ιδέα μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Επίσης εκεί θα πραγματοποιείτε στο εξής και η απονομή των βραβείων. Τις διαφορετικές αρχιτεκτονικές προτάσεις μπορείτε να βρείτε εδώ   http://www.nobelcenter.se/program/

Ο λόγος όμως ο πάμπλουτος Άλφρεντ Νόμπελ αποφάσισε να κληροδοτήσει την τεράστια περιουσία του στα βραβεία είναι μια άλλη ιστορία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Προερχόμενος από μια οικογένεια εφευρετών, ο Α. Νόμπελ παρά την κλήση του στην ποίηση αποφάσισε να ασχοληθεί με τη χημεία και την μηχανική και η μεγαλύτερη ανακάλυψη του είναι  η «χειραγώγηση» της επικίνδυνα ασταθούς νιτρογλυκερίνης (από την οποία είχε σκοτωθεί ο νεότερος αδελφός του Εμίλ το 1864) σε ένα νέο ασφαλέστερο μίγμα, που ονομάστηκε από τον ίδιο «δυναμίτης», από την ελληνική λέξη «δύναμις». Ο δυναμίτης φυσικά αργότερα χρησιμοποιήθηκε όχι μόνο για τους γνωστούς σκοπούς της εξόρυξης και για βοήθεια σε κατασκευαστικά έργα αλλά και για πολεμικούς σκοπούς. Λέγεται πως ο ίδιος δεν ενέκρινε την πολεμική χρήση του δυναμίτη αν και ιδιοκτήτης της εταιρείας όπλων Bofors. Η εφεύρεση του αυτή του απέφερε τεράστια κέρδη και τον παγίδευσε σε μια τραγική ειρωνεία. Όταν ο αδελφός του Λούντβιχ πέθανε, ένα τυπογραφικό λάθος έκανε τους πάντες να πιστεύουν πως ο Άλφρεντ Νόμπελ ήταν νεκρός. Τότε πολλά δημοσιεύματα κατέκλυσαν τον τύπο χαρακτηρίζοντας τον νεκρό «έμπορο του θανάτου» που « πλούτισε εφευρίσκοντας τρόπους να σκοτώνονται περισσότεροι άνθρωποι πιο γρήγορα από ποτέ». Έτσι πήρε την απόφαση να προσφέρει όλη του την περιουσία στην επιστήμη υπογράφοντας την περίφημη διαθήκη του. Προϊόν ματαιοδοξίας, τύψεων ή πραγματικής πίστης στην επιστήμη, ο Α. Νόμπελ δεν παύει να είναι από μια άποψη ο ευεργέτης της επιστήμης, των τεχνών και του παγκόσμιου πολιτισμού.