Πεντάμηνα προγράμματα μέσω ΕΣΠΑ: ας ξεγελάσουμε την ανεργία μας!

Σε μία εβδομάδα από σήμερα κλείνει μια περίοδος 5 μηνών, των τελευταίων 5 μηνών της ζωής μου, που ακούει στο όνομα «Επιταγή Εισόδου στην Αγορά Εργασίας για Ανέργους έως 29 ετών». Πρόκειται για ένα ακόμα 5μηνο πρόγραμμα μέσω ΕΣΠΑ. Ξέρετε, ένα από τα πολλά που συγχρηματοδοτεί η ΕυρωπαΪκή Ένωση. Τι λέω εγώ; Έχουμε κι επίσημα καλωσορίσει τα σύγχρονα σκλαβοπάζαρα.

Είναι η μόδα των τελευταίων χρόνων, που όμως, καθώς φαίνεται, ήρθε για να μείνει. Και γιατί να φύγει δηλαδή; Οι απανταχού επιχειρηματίες βρίσκουν εργατικό δυναμικό από το πουθενά που δεν τους στοιχίζει απολύτως τίποτα. Και, καθώς ζούμε σε μια αμιγώς καπιταλιστικά οργανωμένη κοινωνία, όπου νόμος είναι το «θέλω» του εργοδότη, αυτά τα προγράμματα είναι «βούτυρο στο ψωμί» του, όπως είχα πει πρόσφατα σε μια σχετική κουβέντα με κάτι φίλους.

Το πιο εξοργιστικό απ’ όλα είναι που όλο αυτό το πανηγύρι ονομάζεται «επιταγή εισόδου στην αγορά εργασίας». Από πού να πιάσεις αυτό το τιτλάκι και πού να το αφήσεις; Το «επιταγή» είναι το μόνο κατανοητό, καθώς η όλη διαδικασία κινείται μέσω ενός «voucher». Κατά τ’ άλλα, η φάση είναι «Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω». Γιατί; Θα σου εξηγήσω ευθύς αμέσως. Εργασία καταρχάς σημαίνει πληρώνομαι για το έργο που παράγω. Οι συμμετέχοντες σε αυτά τα προγράμματα δεν πληρωνόμαστε στη διάρκεια του 5μηνου. Το συνολικό ποσό μπαίνει στο λογαριασμό μας πολλούς μήνες αφού ολοκληρωθεί το πρόγραμμα. Το θέμα είναι ότι οι υποχρεώσεις και οι ανάγκες δεν περιμένουν ούτε κάνουν τα στραβά μάτια για όσο χρειαστεί, άμα λάχει.

Έπειτα, εργασία σημαίνει έχω ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και ένσημα για το έργο που παράγω. Ή, τουλάχιστον, κάποτε αυτό σήμαινε. Σε αυτά τα προγράμματα, κράτα την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τα ένσημα ωστόσο είναι ανέκδοτο καλύτερο κι από εκείνα με τον Τοτό. Ένα κράτος που αναγγέλει αυστηρά πρόστιμα σε όσους εργοδότες απασχολούν χωρίς ασφάλιση τους εργαζομένους του, το ίδιο νομιμοποιεί ουσιαστικά αυτού του είδους την «εργασία» (και «δουλεία» να το πεις, μέσα θα πέσεις), εγκρίνοντας τέτοιας νοοτροπίας προγράμματα, χωρίς καν να υποχρεώνει τον εργοδότη να πληρώνει εισφορές έστω για τα ένσημα των συμμετεχόντων, ακόμα και για τα λεγόμενα «μισά ένσημα», μιας και δεν του πληρώνει μισθό, για όσο διαρκεί το 5μηνο.

Και κάπου εδώ, για να συμπληρωθεί το γλυκό, με την εξαγγελία αυτών των προγραμμάτων, οι αρμόδιοι, με βαρύγδουπες δηλώσεις, φουσκώνουν τα μυαλά των απελπισμένων ανέργων (είμαι μία εξ αυτών) για το πόσο αποδοτικά και πρώτης τάξεως ευκαιρία είναι αυτά τα 5μηνα, καθώς «αποκτάς εμπειρίες», «εμπλουτίζεις το βιογραφικό σου», «η επιχείρηση μπορεί να θελήσει να συνεχίσει τη συνεργασία σας, μετά το πέρας του προγράμματος» κι άλλα τέτοια. Το βιογραφικό σου μπορεί να το εμπλουτίζεις αλλά μην κάνεις το λάθος να πιστέψεις στη συνέχεια της συνεργασίας με την επιχείρηση. Ήσουν καλός και ο «γλυκούλης trainee» όσο ήσουν τσάμπα. Όταν θα αρχίζεις να κοστίζεις για την τσέπη του εργοδότη, οι όροι αλλάζουν. Και για να μιλήσω με ντοκουμέντα, η πρόταση από την επιχείρηση στην οποία εντός ολίγων ημερών ολοκληρώνω εγώ το πρόγραμμα ήταν «να με προσλάβουν ξανά την άνοιξη», διότι πρόκειται για τουριστική επιχείρηση και το καλοκαίρι έχουν δουλειές με φούντες. Το τι θα κάνεις εσύ στο μεσοδιάστημα κι αν σου επιτρέπει η κατάστασή σου να μείνεις και πάλι άνεργος/η για μήνες, nobody cares και πολλά μην αξιώνεις.

Θέλω να πω όμως κάτι. Αν θα θυμάμαι ένα πράγμα από όλη αυτή τη διαδικασία είναι ετούτο. Υπάρχουν ακόμα άνθρωποι. Και οι εργαζόμενοι, μεγάλοι ή μικροί σε ηλικία δεν έχει σημασία, όπως δεν έχει σημασία και το πόσο καλά ή όχι πληρώνεται ο καθένας, παραμένουν αλληλέγγυοι στον έτερο εργαζόμενο. Ξέρω, το φαινόμενο δεν είναι γενικό και ναι, είναι καιρός να γίνει κτήμα μας ότι πραγματικά «στον κόσμο των αφεντικών είμαστε όλοι ξένοι», όπως μαρτυρούν και οι τοίχοι της Αθήνας. Όμως, εγώ, από την πρώτη στιγμή, γνώρισα ανθρώπους πρόθυμους να μου δείξουν, να με βοηθήσουν, να με νουθετήσουν, να με καλύψουν ενδεχομένως, ανθρώπους που γενικά ήταν εκεί όταν τους χρειάστηκα. Είναι κι αυτό κάτι…

*Όλα αυτά τα γράφω ιδιαίτερα φορτισμένη, όχι μόνο γιατί ξέρω από τώρα ότι σε μια εβδομάδα θα είμαι πάλι στα αζήτητα, αλλά γιατί έχουν προηγηθεί και τα γεγονότα στην ΕΡΤ. Ζούμε ιστορικές στιγμές. Και η ιστορία δε γράφεται στους καναπέδες. Απολύονται με σταθερά βήματα χιλιάδες εργαζόμενοι, η Τρόικα ζητάει διαρκώς κι άλλους, είμαστε μια χώρα ανέργων, που μας πετάνε τα 5μηνα για ξεροκόμματο ώστε να υπνωτιζόμαστε και να μη μιλάμε, είμαστε μια χώρα που λειτουργεί με πράξεις νομοθετικού περιεχομένου σε καιρό δημοκρατίας (κατ’ ευφημισμόν ή όχι, μεγάλη κουβέντα), ζούμε σε μια χώρα που οι υπουργοί της δηλώνουν ευθαρσώς ότι φροντίζουν για τα συμφέροντα των ιδιωτών και όμως είναι ακόμα υπουργοί, σε μια χώρα των σχεδόν 6.000 αυτοκτονιών από την έναρξη της κρίσης… Ως πότε; Ως πότε μωρέ;