Συνέντευξη με έναν κινηματογραφιστή: Θωμάς Κατσικαδάκος

Ξεκίνησα για να κάνω μια συνέντευξη με έναν νέο δημιουργό, ένα φρέσκο πρόσωπο, με αφορμή την παρουσίαση της πρώτης του δουλειάς. Καταλήξαμε να κάνουμε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για τη δουλειά του, τους δημιουργούς του ίντερνετ και τον κόσμο του youtube. Έτσι έμαθα πολλά για τα ντοκιμαντέρ, τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από την κάμερα και άλλα πολλά.

Η δουλειά του Θωμά Κατσικαδάκου “Μάρκος Δεληβοριάς. Τα πολλά πρόσωπα ενός αποτυχημένου τραγουδοποιού” θα παρουσιαστεί το Σάββατο 12 Οκτωβρίου 2013, στις 20.30 στο Μουσείο Μπενάκη, στο κτήριο οδού Πειραιώς για μία μόνο προβολή. Πιστεύω ότι αξίζει να βρεθούμε εκεί για να γνωρίσουμε τον τραγουδοποιό Μάρκο Δεληβοριά, καθώς και τον video maker Θωμά Κατσικαδάκο.

-Πες μας αρχικά δύο λόγια για σένα και για τη δουλειά σου.

-Είμαι φοιτητής, σκηνοθέτης, movie maker. Πες το όπως θες. Για την ώρα φοιτητής και μπερδεμένος με την κατάσταση. Δεν είμαι επαγγελματίας, είναι ένα χόμπι, μια προσπάθεια, να δω απλά τι μπορώ να κάνω με τα μέσα που διαθέτω. Βασικά αυτό το project προέκυψε με τη λογική ότι δεν έχουμε μέσα, αλλά θα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι με αυτά τα λίγα που διαθέτουμε. Γιατί πιστεύω ότι η εποχή μας πια έχει φτάσει σε ένα σημείο, όπου μπορείς να κάνεις πολλά πράγματα με λίγα μέσα. Δηλαδή με μια απλή μηχανή compact που έχουν οι περισσότεροι, των 12 Megapixel ας πούμε και με καλό φωτισμό μπορεί να βγει ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα. Ειδικά τώρα με την οικονομική κρίση μπορείς να φτιάξεις κάτι πολύ καλό με λίγα μέσα. Απλά να έχεις μεράκι. Αυτό το project για παράδειγμα πήρε έναν χρόνο να το φτιάξω και αυτό επειδή είχα και τη σχολή. Αλλά ειλικρινά το μόνο που χρειάζεται είναι να ενδιαφερθείς. Δεν είχα ούτε τα μέσα, ούτε ολόκληρη ομάδα. Στην ουσία εγώ τα έκανα όλα.

-Ποιό είναι το θέμα του ντοκιμαντέρ σου και πώς το διάλεξες;

-Το θέμα είναι η δουλειά του Μάρκου Δεληβοριά. Η ταινία ονομάζεται “The many faces of an unsuccessful song writer”. Αυτό είναι σχετικά κλισέ και εν μέρη γι’ αυτό το επέλεξα. Αλλά η λέξη unsuccessful – αποτυχημένος είναι και ένα κωμικό στοιχείο. Είναι και λίγο ειρωνικό, ένα παιχνίδι με τη λέξη. Κάνεις ένα ντοκιμαντέρ για τη δουλειά ενός τραγουδοποιού και πετάς τη λέξη αποτυχημένος στα μούτρα του άλλου. Αν τελικά είναι αποτυχημένος ή όχι και για ποιούς λόγους, θα το δείτε στο ντοκιμαντέρ. Πιστεύω ότι ο Μάρκος είναι ένας πολύ καλός τραγουδοποιός, μ’ αρέσουν τα τραγούδια του και ως ένα σημείο έχει αδικηθεί, με την έννοια ότι στην εποχή μας για να γίνεις γνωστός δεν πρέπει απλά να φτιάχνεις ωραία τραγούδια. Είναι και άλλοι παράγοντες που παίζουν ρόλο: το marketing, το promotion και άλλοι χίλιοι δυο λόγοι. Συζητάμε και στο ντοκιμαντέρ τι έπαιξε ρόλο και δεν έγινε γνωστός. Με τον Μάρκο γνωριστήκαμε μέσω ενός κοινού φίλου . Αφού άκουσα τα τραγούδια του και συζητήσαμε για μουσική, πειρατεία και δωρεάν διανομή μέσω ίντερνετ συμφώνησε να ανεβάσω κάποια τραγούδια του στο κανάλι μου στο youtube και αυτό μεγάλωσε. Υπάρχουν πλέον πολλά τραγούδια του Μάρκου στο κανάλι. Κάποια στιγμή του πρότεινα να κάνουμε το ντοκιμαντέρ, επειδή ασχολιόμουν τότε και με το video στη σχολή και ήθελα να κάνω εξάσκηση. Έτσι ξεκίνησε. Η μηχανή που το γυρίσαμε ήταν δανεική με έναν φίλο καθώς η δική μου δεν τραβούσε video και ο Μάρκος πρότεινε έναν φίλο του, τον Κώστα Βαΐση που είχε στούντιο και θα είχαμε έτσι τον ήχο που θέλαμε. Από τη στιγμή που είχα τον ήχο είπα “φύγαμε”, γιατί ο ήχος είναι μεγάλο ζήτημα. Η εικόνα είναι εύκολη πια, αλλά ο καλός ήχος όχι.

-Για ποιό λόγο διάλεξες έναν “αποτυχημένο” τραγουδοποιό για το ντοκιμαντέρ σου;

-Γιατί πιστεύω ότι έχει πιο πολύ ενδιαφέρον. Το θέμα του επιτυχημένου καλλιτέχνη έχει παιχτεί πολύ. Δεν έχει πολύ ενδιαφέρον άλλωστε να πεις γιατί κάποιος είναι επιτυχημένος. Αρέσει στον κόσμο , έχει κάνει τις σωστές κινήσεις, έχει το marketing. Αλλά το γιατί είναι αποτυχημένος έχει πιο πολλές ερμηνείες. Παίζουν πολλοί λόγοι. Όταν αποδομείς τη δουλειά ενός τραγουδοποιού καταλαβαίνεις γιατί είναι αποτυχημένος.

-Όταν πρότεινες στον Μάρκο Δεληβοριά να κάνετε αυτό το ντοκιμαντέρ ποιά ήταν η αντίδρασή του;

-Χαλαρή. Ήταν πρόθυμος και του άρεσε η ιδέα.

-Πώς αισθάνεσαι που η πρώτη σου δουλειά θα βγεί προς τα έξω;

Περίεργα. Στην αρχή είχα φτιάξει το ντοκιμαντέρ για να το ανεβάσω στο ίντερνετ. Μετά ήρθε η ιδέα να το προβάλουμε και κάπου αλλού. Αλλά δεν ξέρω ειλικρινά πως φτάσαμε από το ίντερνετ στο Μουσείο Μπενάκη. Είναι περίεργο. Και λίγο αγχωτικό. Υπάρχει η παράνοια ότι δεν είναι αρκετά καλό. Ότι αυτό το pixel δεν μου αρέσει εκεί. Με πιάνει μια τρέλα ως ένα σημείο. Και άγχος.

-Πώς το αντιμετωπίζει ο Μάρκος όλο αυτό;

-Όσο να ‘ναι είναι κολακευτικό. Είναι ένας τρόπος διαφήμισης της δουλειάς του. Δεν θα δείξουμε ακριβώς την καθημερινότητά του. Πιο πολύ τη δουλειά του. Αλλά μέσα από τη δουλειά του θα δούμε και τη ζωή του. Αυτά τα δύο συνδέονται. Πιστεύω στους τραγουδοποιούς αυτό έχει σημασία. Η ζωή του πέρα από τη δουλειά του δεν μας ενδιαφέρει.

-Για ποιό λόγο να έρθει να δει κάποιος το ντοκιμαντέρ αυτό; Κλισέ η ερώτηση!

-Ναι είναι, αλλά απαραίτητη. Δεν είναι μόνο η προβολή. Θα έχει και μουσική! Θα τραγουδήσει ο Μάρκος ζωντανά. Να έρθει όποιος θέλει να γνωρίσει τον Μάρκο Δεληβοριά. Να δει τη δουλειά ενός τραγουδοποιού και να την κρίνει. Αυτή είναι όλη η ουσία της υπόθεσης.

-Το ντοκιμαντέρ είναι πιο εύκολο σαν θέμα από την μυθοπλασία;

-Είναι μεγάλη συζήτηση αυτή, αλλά πιστεύω πως ναι. Στην μυθοπλασία είσαι ελεύθερος να κάνεις ότι θες. Στο ντοκιμαντέρ το θέμα είναι έτοιμο. Το δύσκολο κομμάτι είναι να το βάλεις σε μια σειρά, να δεις πως θα το παρουσιάσεις στο κοινό, να είναι ενδιαφέρον και κατανοητό. Αυτό με δυσκόλεψε πιο πολύ.

-Θεωρείς ότι το ντοκιμαντέρ είναι πιο ενδιαφέρον για τον κινηματογραφιστή; Είναι σαν να μπαίνεις και στη ζωή του άλλου;

-Είμαι πολύ φαν της της φαντασίας και της μυθοπλασίας, ασχολούμαι και με παιχνίδια role playing . Συνάμα με ενδιαφέρει πολύ και το ντοκιμαντέρ γιατί είναι σαν να συλλέγεις γνώσεις. Όταν γυρίζεις ένα ντοκιμαντέρ μαθαίνεις κιόλας. Όταν κάνεις ένα ντοκιμαντέρ για έναν άνθρωπο μαθαίνεις για τη ζωή του. Δεν κάνεις κάτι απλά, μαθαίνεις από αυτό. Βλέπω και πάρα πολλά ντοκιμαντέρ στον ελεύθερό μου χρόνο. Είναι και η περιέργεια που με σπρώχνει. Για να γυρίσεις ένα ντοκιμαντέρ πρέπει να είσαι περίεργος.

-Είσαι και λίγο ψυχολόγος όταν το γυρίζεις;

-Ναι, θες δεν θες κάτι πιάνεις, κάτι καταλαβαίνεις. Βλέπεις τον άλλον και μπαίνεις στη ζωή του.

-Εκτός από τη ζωή του Μάρκου μέσα από το ντοκιμαντέρ βλέπουμε και τη δική σου; Γενικά ένας κινηματογραφιστής εκθέτει τη ζωή του μέσα από τη δουλειά του;

-Όχι και τόσο. Αναλόγως πως θα το φτιάξει ο δημιουργός. Δεν βλέπουμε τόσο τη ζωή, όσο την προσωπικότητα του δημιουργού. Αν είναι μαζεμένος, τότε είναι μαζεμένη και η δουλειά του, αν είναι ελεύθερος το ίδιο θα είναι και αυτό που δημιουργεί. Εγώ εμφανίζομαι στο ντοκιμαντέρ για… ένα δευτερόλεπτο στην αρχή! Αλλά αναπάντεχα βάζεις δικά σου πράγματα μέσα.

-Είναι δύσκολο να προωθήσει ένας δημιουργός τη δουλειά του λόγω των τωρινών συνθηκών;

-Είναι πολύ δύσκολο. Γιατί για να το προωθήσει κάποιος πρέπει να δώσει χρήματα. Γι’ αυτό και το υλικό που θα προωθηθεί πρέπει να είναι καλό. Αν και μπορείς να βρεις διεξόδους. Αν το ψάξεις μπορείς να κάνεις πράγματα.

-Φιλτράρονται δηλαδή οι δουλειές και βγαίνουν στην επιφάνεια οι καλύτερες;

-Ως ένα σημείο, ναι. Τα κριτήρια για να προωθηθούν όμως κάποιες δουλειές δεν έχουν σχέση με την ποιότητα. Αλλά με το κέρδος που θα έχουν. Ποιότητα και κέρδος δεν έχουν σχέση. Δεν πιστεύω τελικά ότι άλλαξε η ποιότητα αλλά η ποσότητα που προωθείται.

-Προβληματίζεσαι λοιπόν για το πώς θα προωθήσεις τη δουλειά σου.

Φυσικά. Δεν ξέρω, ειδικά στην Ελλάδα, αν γίνεται να ζήσεις από αυτό. Να βγάλεις κάτι ναι, αλλά αλλά να ζήσεις από αυτό είναι πάρα πολύ δύσκολο προς το παρόν. Αν και σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς πρέπει να είσαι αισιόδοξος.

-Την περίοδο που γύριζες το ντοκιμαντέρ υπήρξε κάποιος που να σε αποθαρρύνει;

-Όχι. Δεν το ξέρανε και πολλοί. Η οικογένειά μου με στηρίζει, δεν έχει λόγο να με αποθαρρύνει. Οι φίλοι μου ήταν ουδέτεροι γιατί δεν έχουν σχέση και με το αντικείμενο. Περίμεναν να τελειώσει για να το δουν. Περισσότερο υπήρχαν τεχνικά προβλήματα, αλλά τα λύσαμε.

-Θα δούμε κάπου αλλού την ταινία πέρα από την προβολή του Σαββάτου στο Μουσείο Μπενάκη;

-Όχι ακόμα, θα δούμε για το μέλλον.

-Τι σχέδια έχεις για το μέλλον;

-Αυτό που πιστεύω ότι θα δουλέψει από εδώ και πέρα είναι το ίντερνετ. Το να φτιάξω κάτι και να το προωθήσει μια εταιρεία και να το δείξει η τηλεόραση είναι δύσκολο. Πιο εύκολο και πιο ωραίο είναι το ίντερνετ, γιατί είναι το μόνο μέσο που είναι καθαρά δημοκρατικό. Άμα αρέσει κάτι εκεί θα γίνει μεγάλο. Αν το προωθήσει μια εταιρεία δεν σημαίνει ότι είναι καλό, απλά αρέσει στην εταιρεία. Δεν δείχνει αν αρέσει στον κόσμο ή όχι. Και μπορεί να μην αποφέρει καν χρήματα. Ενώ στο ίντερνετ και συγκεκριμένα στο youtube αν αρέσει θα μαζέψει views και θα το προωθήσουν άτομα που το πιστεύουν και το γουστάρουν πραγματικά. Βλέπω στο youtube πολλές εκπομπές, που έχουν τεράστια απήχηση και ξεκίνησαν από το τίποτα. Το τελευταίο παράδειγμα είναι ο Κοντοπίδης, ο οποίος άρχισε από απλά video και τώρα τον ξέρουν σχεδόν όλοι. Άρχισε για την πλάκα του και τώρα μπορεί να βγάζει χρήματα. Άρα αν δουλέψω κάτι θα είναι στο ίντερνετ. Στόχος μου είναι να δουλέψω το site, το κανάλι μου στο youtube, το οποίο ονομάζεται tomkadin. Ο Μάρκος ενδιαφέρεται να βλέπουμε τη δουλειά του και βοήθησε αρκετά, όπως για παράδειγμα στο obsession που ανεβάσαμε πρόσφατα. Σκέφτομαι επίσης να κάνω μια σειρά από ντοκιμαντέρ, όχι για βαρύγδουπα πράγματα αλλά για πολύ απλά, που θα ανοίγουν τους ορίζοντες των θεατών. Αν σκεφτούμε πόσο λίγα πράγματα ξέρουμε για τον έξω κόσμο είναι απίστευτο. Μέσα από την κατανόηση δένεσαι με τον άλλο. Για παράδειγμα, πάει ο μέσος οπαδός και τα σπάει και δεν ξέρεις γιατί το κάνει, απλά υποθέτεις. Θα μου άρεσε να κάνω κάτι τέτοιο. Αν και τα απλά πράγματα είναι πιο δύσκολο να τα καταγράψεις.

-Ο κόσμος του ίντερνετ δεν είναι όμως χαοτικός; Δεν είναι εύκολο να χαθεί μια καλή δουλειά;

-Όχι και τόσο. Δεν υπάρχει ένα όριο για το τι μπορεί να δει κάποιος. Αν του αρέσει θα βρει χρόνο να το δει. Δεν είναι σαν την τηλεόραση που έχει πρόγραμμα και μπορεί να το χάσει. Και αυτό είναι το ωραίο. Μπορείς να δεις ότι θες, όποτε θες. Είναι χαοτικό ως ένα σημείο, αλλά αν αρέσει η δουλειά σου θα ξεχωρίσει. Μπορείς να το προωθήσεις βέβαια και μέσα από τα social media. Είναι μεγάλη υπόθεση και το facebook. Το προωθείς και το αφήνεις να φύγει.

-Η έκθεση στον κόσμο του ίντερνετ είναι για σένα δηλαδή μια πιο ασφαλής επιλογή;

Όχι ακριβώς πιο ασφαλής. Δεν υπάρχει ανασφάλεια ότι δεν θα το προωθήσουν. Δηλαδή να χρειαστεί να περάσει πρώτα από την κρίση αυτών που θα το προωθήσουν όπως στην τηλεόραση ή στο ραδιόφωνο. Για παράδειγμα, αν έφτιαχνα αυτό το ντοκιμαντέρ για την τηλεόραση δεν θα το έκανα όπως τώρα. Θα με περιόριζαν. Τώρα βγάζω την αληθινή μου δουλειά προς τα έξω. Αυτό που θέλω. Άσε που στην τηλεόραση είναι όλα τόσο σοβαρά και αυτό με τρελαίνει. Πολλά πράγματ που υπάρχουν στο ίντερνετ δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν στην τηλεόραση, όπως το ΜΠΡΑΦ.

-Δεν τίθεται όμως έτσι και θέμα ασυδοσίας και απρέπειας ή και ακαταλληλότητας;

-Ναι, εντάξει, αλλά κατά τη γνώμη μου στην τηλεόραση υπάρχουν κατά μια έννοια χειρότερα προγράμματα. Η τηλεόραση έχει πιάσει πάτο. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει ιδιαίτερος έλεγχος περιεχομένου. Ειδικά στην εποχή μας τα παιδιά είναι πολύ δικτυωμένα. Αν θέλει το παιδί θα το ψάξει και θα βρει αυτά που θέλει, όσους ελέγχους και να έχουν επιβάλει. Άσε που θεωρώ ότι τα παιδιά είναι πολύ προστατευμένα. Δεν μιλάμε για πολύ βίαιες σκηνές, αλλά τόσος έλεγχος είναι παρανοϊκός. Στο ίντερνετ είναι πιο δημοκρατικά όλα.

-Σε ευχαριστώ πολύ για την ενδιαφέρουσα κουβέντα!

-Κι εγώ ευχαριστώ.